We hebben het nu al meerdere weekends over de jaren 60 gehad en de betekenis van dat decennium voor de auto. We werken toe naar het hoogtepunt van die periode, want als de swinging sixties hun einde naderen, vormt het jaar 1968 in autoland in tal van opzichten het begin van een nieuw tijdperk. We maken opnieuw kennis met de belangrijkste nieuwkomers van toen. In dit eerste deel blikken we terug op de jeugdjaren van de Mercedes 300 SEL 6.3, Porsche 911 E, Audi 100 en Saab 99. Volgende week doen we dat op de Volkswagen 411, BMW 2800 CS en Peugeot 504.
Mercedes-Benz 300 SEL 6.3 1968-1972
Hoewel veel mensen aan oude Eendjes of gebutste VW-busjes in psychedelische kleuren denken als het om de jaren 60 gaat, bracht het jaar 1968 tal van interessante nieuwkomers voort, die zich minstens zo goed lenen voor een trip down memory lane. Neem de fascinerende 300 SEL 6.3, waar de flowerpower-kinderen waarschijnlijk niets van moesten hebben. Feitelijk hing het luxueuze vlaggenschip een beetje tussen verleden en toekomst in toen hij debuteerde. Het is een pretmobiel die door de ontwikkelaars bij Daimler-Benz stiekem wordt gebouwd, omdat ze bang zijn dat het modellengamma aan het vergrijzen is.
In een W111 Coupé die bij een aanrijding beschadigd is geraakt, hangen ze de 250 pk sterke motor van de 600. Het resultaat: een krijtstreep-Mercedes met het gedistingeerde design uit de vroege jaren 60, die bij het accelereren zwarte strepen op het asfalt tekent. De directie denkt dat hooguit vijftig mensen zullen vallen voor de charmes van een dergelijke krachtpatser, maar de heren zitten er faliekant naast. Uiteindelijk zetten 6.526 klanten hun handtekening onder een koopcontract voor de snelste sedan ter wereld. Voor sommigen is dat nog niet genoeg, ze kloppen aan bij AMG en leggen nog eens 6.900 Duitse mark op tafel, waarna de 6.3 een vermogen heeft van 320 pk. Want sommige heren van stand nemen geen genoegen meer met het oude vertrouwde. Het gaat niet alleen meer om comfort en status, het accent verschuift geleidelijk naar snelheid en sportiviteit. Met een slordige 220 km/h halen ze met hun 6.3 de burgerlijke middenklasse in, die steeds massaler gemotoriseerd raakt en vooral in Volkswagens, Opels en Fords rondrijdt.
Technische gegevens
Motor V8, in lengterichting, twee bovenliggende nokkenassen met kettingaandrijving,
Bosch-brandstofinjectie
Cilinderinhoud 6.289 cc
Max. vermogen 184 kW/250 pk bij 4.000 tpm
Max. koppel 501 Nm bij 2.800 tpm
Transmissie 4-traps automaat
Aandrijving achterwielen
Wielophanging voor onafhankelijke wielophanging aan dubbele dwarsdraagarmen
Wielophanging achter pendelas met torsiestangen
Afmetingen 5,00 x 1,81 x 1,47 m
Leeggewicht 1.810 kg
Acceleratie 0-100 km/h 7,4 s
Verbruik 22,0 l/100 km (1:4,5)
Alle gegevens volgens fabrieksopgave
Porsche 911 E 1968-1973
Bij Porsche houden ze vast aan oude gewoontes. De Porsche 911 is met zijn elegantie en ingetogenheid zo’n lust voor het oog dat zelfs tegenstanders van het politieke systeem erin rondrijden. Uitgever Klaus Röhl van het linkse blad ‘Konkret’ en zijn vrouw Ulrike Meinhof (die later prominent lid zou worden van de gewelddadige Rote Armee Fraktion en de Baader-Meinhofgroep) rijden bijvoorbeeld in een oranje 911 de revolutie tegemoet. Die kleur debuteert in 1968. Ook de verwarmbare achterruit, die dan tot de standaarduitrusting gaat behoren, en de nieuwe 500 Hertz-claxon zijn zaken waarop Porsche trots is. De toepassing van benzine-inspuiting bij de nieuwe 911 E vergt wat meer uitleg. ‘Goede 911’s T hebben bijna net zoveel vermogen als de 911 E’, zo zijn de redacteuren van het Zwitserse tijdschrift ‘Powerslide’ van mening. Hoewel de T volgens het merk 110 pk en de E 140 pk levert, zijn de verschillen in de praktijk een stuk minder duidelijk. Het feit dat de brandstofinspuiting voor minder uitlaatgasemissie zorgt, is in 1968 nog niet zo van belang.
Technische gegevens
Motor 6-cil. boxer, bovenliggende nokkenas met
kettingaandrijving voor elke cilinderbank, Bosch-injectie
Cilinderinhoud 1.991 cc
Max. vermogen 103 kW/140 pk bij 6.500 tpm
Max. koppel 175 Nm bij 4.500 tpm
Transmissie 5-versnellingsbak
Aandrijving achterwielen
Wielophanging voor onafhankelijke wielophanging
met dwarsdraagarmen en in lengterichting geplaatste
veerstaven
Wielophanging achter as met schuin geplaatste
draagarmen met dwars geplaatste veerstaven
Afmetingen 4,16 x 1,61 x 1,32 m
Leeggewicht 1.020 kg
Acceleratie 0-100 km/h 9,0 s
Topsnelheid 210 km/h
Verbruik 13,0 l/100 km (1:7,7)
Alle gegevens volgens fabrieksopgave
Audi 100 1968-1976
Mercedes en BMW krijgen er een concurrent bij die in de loop der jaren voor steeds meer tegengas gaat zorgen. Audi weet een plekje in de hogere regionen te veroveren dankzij de ongehoorzaamheid van de man die tegen de wens van zijn baas in een nieuwe auto ontwikkelt. Ludwig Kraus heeft namelijk nog een appeltje te schillen met de Mercedes-directie, die hem naar Ingolstadt heeft gestuurd en vervolgens het hele bedrijf aan VW heeft verkocht. Kraus denkt er niet aan om te stoppen met de ontwikkeling van nieuwe modellen, enkel en alleen omdat de hoge heren uit Wolfsburg dat verbieden. Hij gaat zijn eigen weg en stelt even later de baby-Benz voor die het merk uit Stuttgart dan nog niet bouwt, een Mercedes voor de prijs van een Volkswagen. De eerste Audi 100 weegt minder en heeft een betere aerodynamica dan de Strich 8 (Mercedes W114-115), zijn toenmalige concurrent. Bovenal is hij echter veel goedkoper dan de Benz, terwijl hij in geen enkel opzicht goedkoper aanvoelt. De deuren vallen met een solide klinkende plof in het slot, de stoelen zouden ook uit een S-klasse kunnen stammen en het geluid van de 100 pk sterke motor met zijn hoge compressieverhouding werkt net zo rustgevend als dat van de gemiddelde dieselmotor. Indertijd werd op menig directieafdeling nog gelachen om de ‘ambtenaren-Mercedes’ uit Ingolstadt. Vanuit hedendaags perspectief bekeken kun je echter alleen maar respect hebben voor de toenmalige ambities van het merk, lang voordat Ferdinand Piëch zich ermee ging bemoeien.
Technische gegevens
Motor 4-cil., in lengterichting, zijwaarts geplaatste nokkenas met kettingaandrijving, Solex valstroomregistercarburateur
Cilinderinhoud 1.760 cc
Max. vermogen 74 kW/100 pk bij 5.500 tpm
Max. koppel 153 Nm bij 3.200 tpm
Transmissie 4-versnellingsbak
(3-traps automaat tegen meerprijs)
Aandrijving voorwielen
Wielophanging voor onafhankelijke wielophanging aan twee driehoekige dwarsdraagarmen, schroefveren
Wielophanging achter starre as met langsdraagarmen en dwarsgeplaatste veerstaven
Afmetingen 4,63 x 1,73 x 1,42 m
Leeggewicht 1.080 kg
Acceleratie 0-100 km/h 13,0 s
Topsnelheid 172 km/h
Verbruik 9,0 l/100 km (1:11,1)
Alle gegevens volgens fabrieksopgave
Saab 99 1968-1984
Een ander alternatief voor de gevestigde orde is de Saab 99. Hij is wat duurder dan de Audi en tegelijkertijd kleiner. Hij legt zijn inzittenden in de watten, maar hij loopt daar niet mee te koop. Het zijn de details die duidelijk maken dat de 99 een doordacht product is van een merk dat geen half werk levert. Zo zijn de portiersloten voorzien van afdekplaatjes om te voorkomen dat ze bevriezen.
Verder zijn er rubberstrips op de wielkasten gemonteerd en kun je de tussen de stoelen geplaatste contactsleutel pas uit het slot halen als je de achteruitversnelling hebt ingelegd. Een make-upspiegel in de rechter zonneklep ontbreekt echter – om veiligheidsredenen. Het is het tweede compleet nieuwe model dat Saab ontwikkelt. Gevoelsmatig gebeurt er daarna niet zo gek veel meer in Trollhättan. De sterk gebogen voorruit zou in de daaropvolgende jaren evenzeer een Saab-karaktertrek blijven als de onnauwkeurig schakelende versnellingsbak en het slechte zicht naar achteren. De eerste exemplaren van de 1,7-liter motor voelen bovendien nogal slap aan, maar in 1977 komt Saab met een turboversie op de proppen. Soms heeft een revolutie nu eenmaal wat tijd nodig om op gang te komen.
Technische gegevens
Motor 4-cil. in lengterichting, bovenliggende nokkenas met kettingaandrijving, Stromberg-carburateur
Cilinderinhoud 1.709 cc
Max. vermogen 59 kW/80 pk bij 5.200 tpm
Max. koppel 128 Nm bij 3.000 tpm
Transmissie 4-versnellingsbak
Aandrijving achterwielen
Wielophanging voor onafhankelijke wielophanging aan driehoekige draagarmen, schroefveren
Wielophanging achter starre as met langsdraagarmen en panhardstang, schroefveren
Afmetingen 4,36 x 1,68 x 1,44 m
Leeggewicht 1.070 kg
Acceleratie 0-100 km/h 15,0 s
Topsnelheid 155 km/h
Verbruik 11,0 l/100 km (1:9,1)
Alle gegevens volgens fabrieksopgave
