Hoe diesel uit de showroom verdwijnt - Deel 1

Stille trom

Diesel Fiat 500X Opel Crossland X
AutoWeek 36 2021
AutoWeek 36 2021

Je leest het in AutoWeek 36 2021

Slechts 3,6 procent van de auto’s die in 2020 de Nederlandse showrooms verlieten is een diesel. Na dieselgate blijft de verkoop van dit ooit zo populaire motortype dalen, terwijl ze sindsdien juist werden doorontwikkeld tot relatief uitstootvrije krachtbronnen. Een paradox. Hoe verliep dit op dé plek waar de verkoop van nieuwe auto’s plaatsvindt? Op naar de dealer.

Slechts ééntje vinden we er, op het ­parkeerterrein van de BMW-dealer in Zwolle. Een zwarte 5-serie, een ­Touring, met achterop de badge: 530d. De liefhebber weet: dat is een smeuïge. Een drieliter zescilinder diesel met 256 pk en – belangrijker – 600 Nm koppel. “Deze lever ik van de week af”, vertelt Ad Janse, een medewerker met bijna vijftig jaar ervaring in het autoverkoopvak.

Sinds twaalf jaar werkt hij voor BMW, maar de huidige samenstelling van het ­assortiment aan auto’s op het dealerterrein, maakte hij niet eerder mee. De genoemde 530d is namelijk niet de enige van dat ­model op het terrein. Maar het is wel de enige zelfontbrander. Ruim zestig nieuwe auto’s, een showroom én occasionshowroom vol … en slechts één diesel. “Een paar jaar geleden was 30 tot 40 procent van de auto’s hier een diesel. Bijna alle 3-series, alle 5-series, de X3, de X5”, vertelt Janse. Ook bij een merk als BMW, met een klanten­bestand met relatief veel zakelijke rijders, ontgaat het je niet: de diesel is uit de gratie. Janse: “Het zal nu maximaal 5 procent zijn. Of nog wel wat minder.”

Het is tekenend voor de ontwikkeling van de Nederlandse verkoopcijfers de af­gelopen jaren (zie grafiek). Het aandeel van de dieselauto slonk daarin tot 3,6 procent in 2020 – en de thuiswerktrend doet dat ­percentage in 2021 ongetwijfeld nog verder dalen. De schade die het imago van de ­zelfontbrander opliep als gevolg van het dieseldebacle deed samen met het relatief ongunstige belastingklimaat (hoge bpm- en mrb-tarieven) het voorwerk.

Pieken en dalen

Hoe anders was dat tien jaar geleden? De Nederlandse dealers zetten in 2011 liefst 156.834 dieselauto’s af: een schril contrast met de 12.964 exemplaren van 2020. “Wij hadden in die periode een tijdlang de 320d EfficientDynamics Edition”, vertelt Janse. Een 3-serie diesel die voldeed aan de Euro 6-uitstootnorm, die overigens pas in 2014 van kracht werd, en daardoor goed was voor een bpm-korting van € 1.500. “Die ­reden 1 op 20, 1 op 21. En je betaalde minder bijtelling. Daar heb ik er toen heel veel van afgeleverd.” Tijdens de jaren daarna was de zuinige diesel dé hofleverancier van verkooplijstaanvoerders – denk aan de dCi-badges achterop Renaults Mégane Estate en het wat zeurende driecilinderdieselroffeltje uit Polo’s, Fabia’s en Ibiza’s die je opeens overal hoorde. De zinsnede ‘14 procent ­bijtelling’ galmde door de showrooms. Tot hij eind 2015 verdween.

Niet alleen de afnemende bijtellingskorting (in 2016 nog 4 in plaats van 11 procent voor auto’s met een uitstoot van tussen de 50 en 106 gram per kilometer, vanaf 2017 geen enkele korting) zorgde voor een fors terug­lopende vraag naar diesels. Ook dieselgate, het uitstootschandaal dat begon bij de onthulling van Volkswagens sjoemelsoftware in 2015, drukte zijn stempel op de krachtbronsoort. En hoe.

“Dat kon je zeker goed merken”, begint Janse. “Toen begon het dat bedrijven ­simpelweg zeiden: geen diesels meer.” Het begin van een vrije val in orderintakes. “Het imago is toen in één keer om zeep ­geholpen”, zegt ook de woordvoerder van branchevereniging Bovag, Tom Huyskens. “Al helpen de discussie rond milieuzones en het beeld dat mensen van oudsher van ‘dampende diesels’ hebben ook niet mee.”

Onbekend maakt onbemind

Het gegeven dat de moderne dieselmotor– die na 2015 wel wat aandacht van de ­ontwikkelingsafdelingen had verdiend – ­behoorlijk ‘schoon’ werd, blijft in de ­showrooms dan ook veelal onbesproken. Conform de meest recente Euro 6d-temp-uitstootnorm (zie tabel) produceert de ­moderne diesel niet meer stikstofoxiden of fijnstof dan een benzinemotor, terwijl een diesel wel een grotere actieradius scoort per liter brandstof – en dus per ­gereden kilometer minder CO2 uitstoot. De stilte rond de de relatief schone diesel houdt dan ook vooral stand door het huidige ­fiscale klimaat. Een diesel rijden loont niet – of pas als je veel meer kilometers rijdt dan de gemiddelde Nederlander. “Wat je toch meteen doet, is vragen hoeveel ­kilometers iemand maakt”, zegt verkoper Janse. “Negen van de tien keer is de ­portemonnee het belangrijkst, dus komt het verhaal over de verbetering van die ­dieselmotor helemaal niet aan de orde.”

Waaruit bestaat de ruim 3 procent van de kopers die dan nog wel een diesel koopt? “Dat zijn veelrijders, vaak met vrij speci­fieke wensen”, vertelt Janse. De aanstaande ­eigenaar van de 530d op het terrein van de BMW-dealer in Zwolle is er zo een. “Die klant rijdt 50 tot 60.000 kilometer per jaar en gaat regelmatig op en neer tussen Zwolle en München. Dat doet-ie graag zonder te tanken – en dat red je niet zonder diesel. Daarnaast vindt hij zo’n zescilinder ook ­gewoon een fijne motor. Pas dan is de ­keuze gemaakt.”

Voor wie de keuze voor een doorontwikkelde diesel ook wel ziet zitten, maar zich niet de luxe van een gloednieuw exemplaar kan permitteren, is het vinden van een jong ­gebruikt exemplaar ondertussen een lastige opgave. De vraagprijzen zijn – als gevolg van het geringe aanbod en mits het een exemplaar in de ‘juiste’ Euro-uitstootklasse betreft – hoog, evenals de omloopsnelheid.

Een diesel, anno 2021, is dat met het oog op de vermeende emissievrije toekomst überhaupt een te verantwoorden keuze? Dát lees je volgende week, in deel twee van dit dieseldrieluik.

Lezersreacties (147) (gesloten)

Maak melding van misbruik

Let op! Deze functie is niet bedoeld om zelf een commentaar toe te voegen. Optioneel kunt u er een opmerking bij plaatsen.

Er is iets mis gegaan. Probeer het later nog eens of e-mail ons.

Reactie verwijderen

Weet je het zeker dat je dit bericht wilt verwijderen?

Er is iets mis gegaan. Probeer het later nog eens

De discussie is gesloten.
Reageren is niet meer mogelijk.