Gerard (75) rijdt al 41 jaar de Engelse Manta, omdat hij meer met Vauxhall heeft dan met Opel

Het zonnetje laat aangenaam zijn warme licht schijnen over de Sallandse weilanden waar Gerard voor ’t Hekke zijn woonboerderij heeft, maar toch staat zijn Vauxhall Cavalier 2000 GLS Sports Hatch gewoon binnen in de garage. Straks, als fotograaf Willem arriveert, mag hij zijn stalletje uit. Het typeert de zorgzaamheid van Gerard voor zijn onalledaagse auto, want hij heeft altijd goed geweten wat voor vlees hij in de kuip had. “Naast mijn FH-37-XF is er momenteel nog één rijdend exemplaar in Nederland: de GT-61-NX.”

Drie Vauxhall Viva's gehad

Een zeldzame overlever dus, van een merk dat alweer decennia van onze markt verdwenen is. Gerard weet er alles van. “Nadat ik mijn LTS en avond-MTS had afgerond, ben ik in 1969 begonnen als automonteur bij Hardonk in hartje Deventer, destijds dealer van Vauxhall en Bedford. Later kwam daar nog de Zuid-Afrikaanse GM-tak Ranger bij. In die tijd was Vauxhall nog een behoorlijk groot merk met goedlopende modellen als de Viva, het equivalent van de Opel Kadett, en de Victor, zeg maar de Britse Opel Rekord. Zelf heb ik drie Viva’s gehad, evenals een Chevette en een Ventora 3.3, allemaal na mijn eerste auto; een Citroën 2CV die als carnavalswagen had gefungeerd en die ik voor 25 gulden op de kop tikte. Maar je ziet: Vauxhall was mijn merk.”

Dat mocht dan voor Gerard gelden; langzaam verloor het merk aan belangstelling. Op het laatst waren Vauxhalls weinig anders dan Opels met een ander logo en ietwat afwijkend plaatwerk, en waar Opel een constante kwaliteit aan de dag legde, wisselde die nogal eens bij de Britten. Kortom: je moest nogal anglofiel zijn om een Vauxhall te prefereren boven een Opel.

Je moest anglofiel zijn om een Vauxhall boven een Opel te prefereren

Overigens stond Vauxhall daarin niet alleen: de Duitse Fords Taunus en Granada waren ook beter dan de Engelse Cortina en Consul. En je was beter af wanneer je een British Leyland-product reed dat in het Belgische Seneffe van de band was gerold dan een exemplaar uit Groot-Brittannië, waar stakingen aan de orde van de dag waren. “Toch lag de voorkeur van een beroepsmilitair uit Deventer bij Engelse auto’s, want hij kocht in september 1979 deze Cavalier 2000 GLS Sports Hatch”, gaat Gerard verder. “Een hele mond vol, maar het ging hier om de driedeursversie van de Opel Manta B, de CC, die weer gerelateerd was aan de Opel Ascona B. Het was best een belevenis toen de blauwe sportieveling bij Hardonk arriveerde. Uiteindelijk hebben we er maar eentje verkocht: deze.”

De militair was in zijn nopjes met zijn blitse, Britse bezit en Gerard niet minder, want als automonteur voerde hij met liefde de onderhoudsbeurten aan de Cavalier uit. Overigens met Engels gereedschap, terwijl sleutelen aan een Ranger geschiedde met ‘Europees’ materiaal dat werkte volgens het metrische stelsel. “Die omschakeling was soms best wennen.”

Exportstop

Het onderhoud aan de Cavalier beviel en bevalt Gerard wel: “Als je bij het sleutelen aan een oudere auto als deze een schroefje laat vallen, dan vind je dat schroefje meteen terug op de grond. Bij een moderne auto ben je hem kwijt, zo volgestopt zit de motorruimte.” Maar veel sleutelen was in de beginjaren niet nodig. De gemonteerde Opel-tweeliter gold als robuust en daarnaast kreeg onze gastheer de auto ook weer niet zo heel vaak onder ogen. “Drie maanden na de verkoop gaf Vauxhall aan met de export te gaan stoppen en zich voortaan op de thuismarkt te concentreren. In 1981 was het helemaal gedaan met het merk in ons land, niet veel later gevolgd door Hardonk zelf. Gelukkig kreeg ik meteen een baan aangeboden bij de plaatselijke Alfa Romeo- en Austin Rover-dealer.”

De jaren gingen voorbij tot die bijzondere dag in augustus 1985. “Tot mijn verbazing stopte ineens die Cavalier voor de showroom. De defensieman had zijn oog laten vallen op een Rover 2600 – nog steeds een liefhebber van Brits!” Al snel werd de koop beklonken en stond de Cavalier in de occasionhoek te wachten op een nieuwe baas. Maar niet voor lang: Gerard zag zijn kans schoon, ging met zijn werkgever in gesprek en kon de blauwe coupé voor 3.000 gulden overnemen (nieuwprijs in 1979: circa 22.000 gulden, € 9.983). “Ik was de koning te rijk, want ik wist zes jaar daarvoor al dat dit een zeldzaam model was.” Als kers op de slagroom mocht Gerard zijn eigen auto keuren voor de apk, die nog maar net in het leven was geroepen. “Uiteraard kwam hij daar glansrijk doorheen.”

De coupé was in die zes jaar relatief weinig gebruikt: de kilometerteller wees 40.000 aan toen Gerard de gelukkige eigenaar werd. “Ik ben vervolgens de auto gewoon als dagelijks vervoermiddel gaan gebruiken, maar toen de teller richting de 100.000 ging, heb ik me toch even achter de oren gekrabd. De Vauxhall was het bewaren waard, maar op deze manier ging dat niet lukken.” Hij nam een rigoureus besluit: stallen. Zo heeft de Cavalier van 1990 tot en met 2020 (!) stilgestaan. Wel heeft Gerard in 2017 een poging gedaan de auto weer tot leven te wekken - vergeefs: “Hij lag in coma. De zuigerveren waren vastgeroest.”

Maar je bent automonteur of je bent het niet, dus ging Gerard vol goede moed aan het werk. “De bougies zijn uitgedraaid en ik heb WD-40 ingespoten. In een tijdsbestek van enkele maanden deed ik dat meerdere malen, waarna er langzaam beweging in de motor kwam. Omdat de carburateur niet meer te redden bleek, heb ik in België er eentje op de kop getikt. Daarna liep de motor vrij direct weer als een zonnetje. Vervolgens heb ik remmen, uitlaat en pakkingen opgefrist. Het plaatwerk niet: dat was en is nog helemaal origineel.”

‘De blauwe auto’

Na die lange stilstand is Gerard de Cavalier bewust niet te vaak gaan gebruiken, zodat de kilometerstand een nog immer bescheiden 109.000 bedraagt. “Maar als ik ga rijden, dan komt het gevoel van vroeger meteen weer helemaal terug, van de tijd dat ik bij Hardonk werkte. In 1979 was ik al fan van deze auto, maar toen was hij onbereikbaar voor mij. En nu …” Hij zwijgt even. Dan: “Ik kon in 1985 echt niet vermoeden dat ik hem veertig jaar later nog zou hebben. Het grappige is dat we onderweg weleens horen: “Oeh, da’s een oudje!” Mijn vrouw zegt dan: “Wie, ik?” Of belangstellenden zeggen dat hun vader in het verleden ook Vauxhall heeft gereden, maar dan een ander type. In veel gevallen blijkt het dan een Viva te zijn.”

Hij rijdt er niet in om mee te pronken, benadrukt de oud-monteur met enige nadruk. “Ik heb hem voor mezelf. Het rijden erin is heel onthaastend. Kijk, hij heeft wel 100 pk, maar het onderstel is gemoedelijk, comfortabel en vertrouwenwekkend. Echt een heerlijke, rustige auto voor de lange afstand, met natuurlijk die leuke, van de Manta afwijkende details, zoals front en achterzijde, meer chroom en luxere bekleding. Sommigen zeggen dat het een Engelse Manta is. Begrijpelijk, want die is vele malen bekender.”

Over de Manta gesproken; Gerard is lid van de Opel Manta Club Nederland. “Maar ik ben er eigenlijk nog niet aan toegekomen om met mijn Cavalier naar een Manta-meeting te gaan.” Het is duidelijk: Gerard houdt zichtbaar van zijn auto, maar blijft nuchter. “Een troetelnaam heeft hij dan ook niet. Toen onze kinderen jong waren, noemden ze hem ‘de blauwe auto’, maar dat was omdat ze de merknaam niet konden uitspreken, haha!”

Gerard is 75 jaar, waarschijnlijk te oud om er nog eens veertig jaar bezit aan vast te knopen. Dat roept de vraag op wat er later met de Brit gaat gebeuren. “Dat weet ik nog niet. Eerst er nog maar eens volop van blijven genieten, of dat nu rijdend is of alleen maar ernaar kijkend. Want zie dat front met die griffioen toch eens. Prachtig, hè?”, klinkt het liefdevol en trots.

Foto's Willem Verstraten

Vauxhall, hoe zat dat ook alweer?

Als autofabrikant bestaat het Britse Vauxhall sinds 1903, maar de oorsprong van het bedrijf gaat terug tot 1857, toen de Schotse scheepsingenieur Alexander Wilson in Londen een fabriek voor pompen en scheepsmotoren begon die hij naar zichzelf vernoemde. Met de opkomst van de auto aan het begin van de twintigste eeuw werd het accent verlegd van water naar land en veranderde de bedrijfsnaam in Vauxhall Iron Works - later Vauxhall Motors - en verkaste de onderneming naar Luton waar meer mogelijkheden tot uitbreiding waren. In Luton woonde in de dertiende eeuw huursoldaat Falkes de Breauté die als dank voor zijn diensten aan koning John daar een landhuis kreeg dat hij Fulk’s Hall noemde, later verbasterd tot Vauxhall. Het familiewapen van De Breauté was een griffioen die het logo van Vauxhall zou worden – naam en logo zijn dus vele eeuwen ouder dan de onderneming zelf.

Vauxhall bouwde tot aan de Eerste Wereldoorlog auto’s die steeds groter, duurder en sneller werden en aan tal van races meededen. Na die eerste wereldbrand was de vraag naar luxeauto’s echter flink afgenomen en rolden wekelijks nog geen twintig auto’s van de band. In General Motors werd een overnamekandidaat gevonden die zelf op zoek was naar het vergroten van zijn Europese belangen. Zo kwam Vauxhall in 1925 in Amerikaanse handen, vier jaar vóór het Duitse Opel, waarmee het nauwe banden zou krijgen. In 1930 werd truckdivisie Bedford opgericht, waarmee het merk in de Tweede Wereldoorlog goede zaken deed: 250.000 trucks werden geproduceerd, evenals ongeveer 6.000 zogeheten Churchill-tanks, allemaal bestemd voor het front. De personenwagendivisie lag stil (ook vanwege een bombardement in augustus 1940, waarbij 39 arbeiders om het leven kwamen), wel maakte men aanstalten om deze na de oorlog weer snel op te kunnen starten. Dat lukte: al in september 1945 zagen de Vauxhalls Ten, Twelve en Fourteen het levenslicht – licht gewijzigde modellen van auto’s die in 1939 waren geïntroduceerd.

In de jaren 50 was in het design de invloed van ‘Detroit’ duidelijk merkbaar, een accent dat in het decennium erna verschoof en Vauxhall en Opel steeds meer naar elkaar toe groeiden. Zo kon de Viva als Britse Kadett gezien worden en was de Victor het zustermodel van de Rekord. Daartussen zat niets, ook niet toen Opel in 1970 met de Ascona kwam en daarvan afgeleid de Manta (eigenlijk andersom: de Manta zag het levenslicht op 9 september, de Ascona op 28 oktober). Pas met de introductie van de Ascona B/Manta B in juli 1975 kwam Vauxhall – vier maanden later – met zijn Cavalier Mk I, die gebroederlijk in Antwerpen bij Opel/GM Continental van de band liep. Vanwege de grote vraag in het thuisland werden vanaf augustus 1977 in Luton eveneens Cavaliers gebouwd. De Manta-afgeleide liet nog op zich wachten, omdat de Firenza met zijn introductie in 1973 nog vrij vers was.

Vauxhall Cavalier, de Ascona met 'Manta-neus', al had de Opel Manta natuurlijk wel eerst één sleuf en later twee sleuven tussen de koplampen.

De facelift in 1978 bracht tenslotte de toevoeging van de driedeurs Sports Hatch, die gewoon als Cavalier door het leven ging en niet een afwijkende naam (Firenza/Manta) kreeg. Een lang leven was de Sports Hatch echter niet beschoren. Het jaar erop werd het besluit genomen te stoppen met de export, in 1981 - met de introductie van de derde generatie Ascona/Cavalier Mk II - was het zover. Vermeldenswaardig is dat toen de Vectra in 1988 het stokje van de Ascona overnam, Vauxhall niet tot naamswijziging overging en de ‘Britse Vectra’ simpelweg Cavalier Mk III noemde. Pas met de Vectra B in 1995 gingen de Britten overstag en noemden ze de opvolger van de Mk III eveneens Vectra.

Voor de technische gegevens kun je kijken naar de specificaties van een Manta CC 2.0 S 100 pk.