Zo komt een oude BMW i3 twee keer zo ver

Waar compacte elektrische auto’s tegenwoordig moeiteloos 400 of 500 kilometer afleggen op een acculading, staan EV’s van tien jaar of ouder vaak na pak hem beet 150 kilometer weer aan de laadpaal. De restwaarde van zo’n ‘oudje’ daalt schrikbarend hard, terwijl de frustraties van de berijder groeien. Wat is wijsheid, die oude EV de deur uit doen en een nieuwe kopen? Nee, dat is niet nodig. Tenminste, niet in de ogen van de drie oprichters van Mandrill. In het Zuid-Duitse Berneck hebben Heiko Bölstler, Christoph Blum en Michael Ries een niche gevonden die veel i3-liefhebbers als muziek in de oren zal klinken. Hun missie is van oude, gekoesterde EV’s zoals deze BMW langeafstandslopers maken.

We bekijken de ombouw van een BMW i3 uit 2014 vandaag met eigen ogen. Deze i3 heeft nog maar 40.749 kilometer op de teller staan en verkeert nog in goede staat, maar er is één probleem: zijn accu, die zelfs toen hij nog nieuw was al een bescheiden capaciteit had van 60 Ah (ampère-uur) – dat is amper 18,8 kWh – volstaat inmiddels in het dagelijks leven nauwelijks nog om ontspannen rond te kunnen rijden. Mandrill brengt op radicale wijze verandering hierin.

Mechatronica-expert Ercan Can staat voor de geopende frunk van de i3. Naast hem houdt Heiko Bölstler toezicht op de eerste, cruciale stap. “Geduld is hierbij een schone zaak”, zegt Can terwijl hij naar het display van het aircoserviceapparaat kijkt dat hij onder de voorklep heeft opgehangen. Het koelmiddel van de airco moet volledig worden afgezogen. Bij de i3 koelt het systeem niet alleen de passagiers; het koelmiddel circuleert ook door de accubehuizing in de bodem om de cellen op een aangename temperatuur te houden.

Begonnen met elektrische fun buggy

Terwijl het apparaat zoemend zijn werk doet, doet Bölstler de filosofie achter deze ingreep uit de doeken. Mandrill werd in 2021 opgericht, waarna het bedrijf een elektrische fun buggy ontwikkelde.

Om dit project te financieren, boden de drie ingenieurs, die tot dan toe bij een toeleverancier werkten, aanvankelijk engineeringdiensten aan. Ook namen ze de bouw van prototypes op zich. Het idee voor de i3-upgrade ontstond bijna terloops en werd vervolgens door liefhebbers van de elektrische BMW met open armen ontvangen. “Onze klanten zijn i3-liefhebbers die geen deel willen uitmaken van de wegwerpmaatschappij”, zegt Bölstler. “Ze weten dat de productie van een nieuwe auto een enorme emissie met zich meebrengt en kiezen liever voor een upgrade, ook al hangt daar een prijskaartje aan.” Een gepeperd prijskaartje zelfs: Mandrill vraagt €12.450 bruto voor de 120 Ah-upgrade – wat overeenkomt met een netto capaciteit van 37,9 kWh. Dat is een flinke smak geld om te investeren in een tien jaar oude kleine auto.

Actieradius van 130 naar 260 kilometer

Maar het levert wel flink wat op, want de actieradius verdubbelt in de praktijk van ongeveer 130 naar 260 tot 300 kilometer. Zelfs modellen met een range-extender, zoals onze testauto, profiteren hiervan. De kleine verbrandingsmotor achterin hoef je, als je de laadstops slim plant, dan bijna niet meer in te schakelen.

Terug naar de ‘patiënt’. Het koelmiddel is er inmiddels uit. Ercan Can zet de brug waarop de i3 staat hoger. Nu is het tijd voor de operatie. Rechtsachter bij de accubehuizing koppelt hij de koelmiddelleidingen los van de afsluitklep. Aan de linkerkant verbreekt hij de elektrische verbinding met de auto. Deze werkstappen zijn voor hem inmiddels routine geworden. Vervolgens pakt hij de slagmoersleutel. 26 bouten, met een diameter van acht millimeter, verbinden het ongeveer 300 kilo zware accupakket met het chassis. Voordat de bouten los worden gedraaid, plaatsen Can en Bölstler een elektrohydraulisch hefsysteem onder de auto. Langzaam, welhaast majestueus, zakt de oude 60-Ah accu uit de bodem van de auto.

Nieuwe cellen

Het vervangende onderdeel ligt al klaar: een gloednieuw accupakket dat is aangeleverd door samenwerkingspartner Lion Smart GmbH. Daarin zitten nieuwe cellen van Samsung SDI. Deze leveren dezelfde capaciteit die bij BMW zelf pas werd gerealiseerd bij de latere i3’s die vanaf eind 2018 van de band rolden. Dit is overduidelijk geen doe-het-zelf gerommel, de componenten zijn allemaal van OEM-kwaliteit (Original Equipment Manufacturer, oftewel originele onderdelen).

Met een elektrische katrol takelen de mannen de oude accu van de hefinrichting. Vervolgens laten ze het nieuwe pakket er voorzichtig op glijden. De inbouw vindt nu plaats in precies de omgekeerde volgorde van de demontage, en ook nu is duidelijk sprake van routine. Centimeter voor centimeter tillen ze het 120-Ah pakket omhoog. Can corrigeert steeds weer de positie, totdat de boutgaten precies op één lijn liggen. Dan is het een kwestie van de boel op zijn plaats zetten en alles vastdraaien. De momentsleutel moet 26 keer aan de bak. Het elektrische hart klopt weer. Bijna. Want bij moderne elektrische auto’s is de hardware slechts het halve verhaal. Nu is het de beurt aan software-expert Michael Ries.

i3 moet leren dat hij een nieuwe, grote accu heeft

Hij sluit een terminal rechtstreeks aan op de accu. “De contacten van de schakelaar zijn voor het transport geblokkeerd”, legt Ries uit, terwijl zijn vingers over het toetsenbord vliegen. Na één klik is de nieuwe accu geactiveerd. Vervolgens maken Can en Ries via de OBD-aansluiting in de voetenruimte verbinding met de regelunit van de i3. Ze wisselen regels softwarecode uit. De kleine elektrische auto moet ‘verteld worden’ dat hij nu is voorzien van een accupakket met een twee keer zo grote capaciteit. Zonder deze stap zou de elektronica de nieuwe accu simpelweg negeren.

Bij een BMW-dealer is de auto de dag ervoor voorzien van de nieuwste software – een voorwaarde voor het welslagen van deze flinke ingreep. “Zonder de ondersteuning uit München hadden we dit project niet succesvol kunnen realiseren”, zegt Ries, die de hulp van de fabrikant zeer op prijs stelt. Tot slot vult Can de airco weer bij met het gerecyclede koelmiddel. Na anderhalve dag is de upgrade voltooid.

Oude accu beschikbaar als thuisbatterij

We rijden naar een laadpaal in de buurt van het bedrijf. Na een tijdje werpen we een blik op het display van de auto: 97 procent laadniveau, 266 kilometer actieradius. Ercan Can glimlacht tevreden en trekt de stekker eruit. En wat gebeurt er met de oude accu? Ook daaruit blijkt de uitvindersgeest. Mandrill levert aan geïnteresseerde klanten een ‘doe-het-zelf’-bouwpakket waarmee zij de afgedankte accu kunnen ombouwen tot een thuisopslagsysteem voor energie die is opgewekt met behulp van zonnepanelen. Dan kan het financiële plaatje van deze modificatie ineens heel anders uitpakken.

Nog grotere accu voor i3 op komst

Momenteel breidt Mandrill zijn partnernetwerk uit in Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Italië. Autobedrijven in Polen en Noorwegen hebben al interesse getoond. Maar het ingenieurstrio werkt al aan de volgende doorbraak. Nog dit jaar komt er een accu met 147 Ah op de markt. Dat is iets meer dan 46,4 kWh netto capaciteit. Daarmee zou de actieradius toenemen tot ongeveer 368 kilometer, een waarde die BMW af fabriek nooit heeft kunnen bieden. Dit wordt mogelijk gemaakt door nieuwe cellen van SVOLT. De ombouwkosten zouden maar iets hoger uitvallen, en misschien zelfs helemaal niet.

De omgebouwde BMW i3 uit 2014 is aan een tweede leven begonnen. Na deze verjongingskuur is het niet meer zomaar een gebruikte EV, maar een moderne klassieker die ook lange afstanden kan overbruggen.

Technische gegevens

Foto's AutoBild