Niet alleen de gestegen brandstofprijs maakt autorijden duurder, ook de gestegen wegenbelasting is een grote kostenpost die jarenlang doorwerkt. Toch heb je hier deels zelf invloed op.
De Nederlandse wegenbelasting bestaat al bijna een eeuw. In 1926 werd de Wegenbelastingwet ingevoerd, aanvankelijk rechtstreeks gekoppeld aan de aanleg en het onderhoud van wegen. De opbrengsten gingen via een wegenfonds naar de infrastructuur. In de loop der jaren verdween die koppeling en ontwikkelde de belasting zich tot een algemene belasting op motorrijtuigen.
Op 1 januari 1995 werd voor personenauto’s, lichte bestelauto’s en motoren het houderschapsstelsel ingevoerd. Voor die tijd was de wegenbelasting onderdeel van een ingewikkelder belastingstelsel met verschillende heffingen. Nu werd het hebben van een voertuig op naam het belastbare feit. Of de auto daadwerkelijk rijdt, maakt in principe niet uit. Alleen bij bijvoorbeeld een officiële schorsing hoeft geen motorrijtuigenbelasting te worden betaald.
Hoewel we de afgelopen decennia met veel meer automobilisten op min of meer hetzelfde wegennet bleven rijden, is de wegenbelasting steeds belastender geworden. In Noord-Holland betaalt de eigenaar van een benzineauto in 2026, afhankelijk van het gewicht, ongeveer 38 procent meer dan in 2015. Bij een auto van 1500 kilo komt dat neer op een stijging van ongeveer 886 naar 1223 euro per jaar, een verschil van circa 337 euro.
Daar komt bij dat auto’s gemiddeld steeds zwaarder zijn geworden. Een auto uit bouwjaar 2024 weegt gemiddeld 1554 kilo, 330 kilo meer dan een auto uit 2016. Dat komt vooral door de opmars van elektrische en plug-in hybride auto’s. Een stekkerauto uit 2024 weegt gemiddeld 1875 kilo, tegenover 1217 kilo voor een benzineauto. Het benodigde batterijenpakket is daarbij een belangrijke boosdoener.
Maar ook zonder dat batterijenpakket zijn auto’s zwaarder geworden. Relatief forse SUV’s en crossovers zijn veel populairder dan tien jaar geleden, terwijl kleine, lichte stadsauto’s uit het aanbod verdwijnen. Daarnaast zorgen strengere veiligheidseisen en steeds meer voorzieningen voor extra gewicht. Van camera’s en sensoren tot grotere infotainmentsystemen, rijhulpsystemen en verstevigingen van de carrosserie, om die beter tegen botsingen bestand te maken. Een zwaardere auto vraagt vervolgens weer om grotere remmen, banden en een stevigere wielophanging.
Hybrides en EV's
Het zijn vooral de eigenaren van milieuvriendelijker hybrides en elektrische auto’s die het hardst worden getroffen door veranderingen in de wegenbelasting. Een plug-inhybride met 1-50 gram CO2-uitstoot betaalde tot en met 2025 het zogeheten driekwarttarief, maar sinds 1 januari 2026 geldt daarvoor het volledige benzinetarief. Aangezien deze auto’s door hun accu’s gemiddeld zwaarder zijn dan benzineauto’s, worden ze ook zwaarder belast.
Dat geldt in nog extremere mate voor puur elektrische auto’s. Een volledig elektrische auto krijgt dit jaar weliwaar nog 30 procent korting op de mrb, maar die korting verdwijnt uiteindelijk en stopt compleet in 2030. Door de zware accu’s zijn deze auto’s gemiddeld veel zwaarder dan auto’s met een verbrandingsmotor en dus ben je qua wegenbelasting met zo’n auto slechter af.
Wie minder wegenbelasting wil betalen, hoeft niet meteen de auto de deur uit te doen. Al bij de keuze van een auto kun je een flink verschil maken. De motorrijtuigenbelasting (mrb) hangt immers vor een belangrijk deel af van het gewicht van de auto, de brandstofsoort en de provincie waarin je woont. Vooral het gewicht is belangrijk: een auto die net onder een bepaalde gewichtsklasse blijft, kan jaarlijks aanzienlijk goedkoper zijn dan een vergelijkbaar, zwaarder model.
Een lichte auto kiezen is daarmee een van de eenvoudigste manieren om de mrb laag te houden. Dat is extra relevant nu auto’s de afgelopen jaren steeds zwaarder zijn geworden. Ook de keuze tussen brandstoffen maakt verschil. Voor dieselauto’s ligt de mrb doorgaans hoger dan voor benzineauto’s. Bij sommige diesels komt daar bovendien een fijnstoftoeslag bovenop. Wie vooral naar de vaste lasten kijkt, moet een diesel daarom goed vergelijken met een benzineauto.
Bij elektrische auto’s ligt het verhaal anders. Ze zijn door hun grote accu’s gemiddeld een stuk zwaarder dan auto’s met een verbrandingsmotor. Tegelijkertijd wordt het belastingvoordeel voor elektrische auto’s geleidelijk afgebouwd. Daardoor is een zware elektrische auto niet automatisch goedkoop in de wegenbelasting. Wie een EV koopt, doet er dus goed aan ook het gewicht mee te nemen in de berekening.
Ook de provincie speelt een rol in de hoogte van deze belasting. Een deel van de mrb bestaat uit provinciale opcenten en die verschillen per provincie. Wie verhuist, kan daardoor te maken krijgen met een ander bedrag. Speciaal verhuizen om een paar tientjes of enkele honderden euro’s aan wegenbelasting te besparen ligt natuurlijk niet voor de hand, maar bij een verhuizing kan het wel een factor zijn om mee te nemen.
Rijd je je hobbyauto vooral zomers, schrap hem dan lekker in de winter.
Schorsen
Voor auto’s die langere tijd niet worden gebruikt, bestaat bovendien de mogelijkheid om ze te schorsen. Tijdens een officiële schorsing hoeft geen mrb te worden betaald. Dat kan interessant zijn voor bijvoorbeeld een klassieker, tweede auto of auto die alleen in bepaalde maanden wordt gebruikt. De auto mag tijdens de schorsing echter niet op de openbare weg staan of rijden.
Verder zijn er verschillende bijzondere regelingen en vrijstellingen. Zo zijn auto’s van 40 jaar en ouder compleet vrijgesteld van wegenbelasting. Voor benzineauto’s die voor 1 januari 1988 voor het eerst in gebruik zijn genomen, maar nog geen 40 jaar oud zijn geldt een overgangsregeling. Je betaalt dan maximaal 158 euro per jaar. Er geldt wel een winterstop: de auto mag in januari, februari en december niet op de openbare weg worden gebruikt of geparkeerd.
Een benzineauto uit bijvoorbeeld 1985 of 1986 kan dit jaar dus volledig mrb-vrij zijn. Een benzineklassieker uit 1987 valt nog onder de overgangsregeling en kan maximaal €158 per jaar kosten. Een diesel- of LPG-klassieker van vóór 1988 die nog geen 40 jaar oud is, valt niet onder die overgangsregeling en betaalt het normale tarief.
Kortom: wie structureel wil besparen, heeft dus vooral bij de aankoop van een auto de meeste invloed. Let niet alleen op de aanschafprijs en het brandstofverbruik, maar ook op het gewicht, de brandstofsoort en eventuele toeslagen. Een paar honderd kilo verschil kan jarenlang doorwerken in de vaste lasten.
Campers hebben het extra zwaar
Ook camperaars hebben dit jaar een flinke financiële tegenvaller moeten incasseren. Het speciale kwarttarief, waarbij eigenaren van een camper slechts 25 procent van het normale mrb-tarief betaalden, is per 1 januari 2026 vervangen door een halftarief. De wegenbelasting voor camperbezitters is hierdoor dus verdubbeld.
Specifiek voor dieselcampers, en dat zijn verreweg de meeste, verandert er nog iets: de eventuele fijnstoftoeslag wordt sinds dit jaar eveneens op basis van het halftarief berekend. Daarnaast is sinds 1 juli 2026 de manier waarop het gewicht van voertuigen voor de mrb wordt bepaald veranderd. De Belastingdienst gebruikt voortaan de massa rijklaar in plaats van de massa ledig voertuig. Die massa ligt doorgaans 100 kilo hoger. Dat kan ertoe leiden dat een voertuig in een hogere gewichtsklasse valt, waardoor meer mrb verschuldigd is.
De exacte wegenbelasting hangt dus af van de massa rijklaar en de brandstof, maar bij de genoemde gewichten komt de jaarlijkse belasting voor een camper op diesel grofweg uit op ongeveer € 2200 voor een camper van 3000 kilo, € 2600 voor 3500 kilo, 3000 euro voor 4000 kilo en € 3400 voor 4500 kilo. De fijnstoftoeslag voor diesels bedraagt bij het halftarief bijvoorbeeld € 88,15 per jaar voor een camper van rond de 3000 kilo en 116 euro voor een camper van rond de 4000 kilo.
Foto Robin Utrecht
