Als je van een particulier een tweedehands auto koopt, dan heb je doorgaans geen garantie. Maar dat betekent niet dat een verkoper je zomaar wat op de mouw kan spelden. We volgden een zaak van een koper van een jonge occasion.
De kwestie begint als de koper via Marktplaats een auto wil kopen voor €24.500 van een particuliere verkoper. Die auto is op dat moment twee jaar en acht maanden oud en heeft net geen 70.000 kilometer gereden. Volgens de verkoper heeft de auto nooit schade gehad. Het gaat om een geïmporteerde auto en de verkoper geeft aan dat hij hem niet zelf heeft ingevoerd, maar enkele maanden eerder bij een autobedrijf heeft gekocht.
Voor de koop maakt de koper een proefrit en bekijkt hij het onderhoudsboekje. Op het eerste gezicht lijkt de deal rond. Maar al tijdens de terugrit valt op dat de claxon niet goed werkt. Wat begint als een klein mankement, groeit snel uit tot een groter probleem. De koper probeert de claxon te herstellen en gaat verder op onderzoek uit. Daarbij krijgt hij het vermoeden dat de auto eerder bij een aanrijding betrokken is geweest. Nu hij goed kijkt, ziet hij signalen van slecht herstelde schade aan de voor- en achterkant, ondeugdelijk gemonteerde onderdelen en schade onder de bumper en in de laadruimte.
De koper ontdekt bovendien een verzendlabel op een bumperbalk, een cruciaal detail. Op dat label staan de naam en het adres van de verkoper. Voor de koper is dat een aanwijzing dat de verkoper meer wist van het schadeverleden dan hij zegt.
10 mille herstelkosten
De koper neemt direct contact op met de verkoper. Die houdt vol dat hij niets weet van een schadeverleden en dat de occasion in goede staat verkeerde. Daarna schakelt de koper een autoschadeherstelbedrijf in. Dat bedrijf onderzoekt het voertuig, bevestigt het schadeverleden en begroot de herstelkosten op bijna €10.000. Omdat de verkoper blijft ontkennen dat hij iets wist van schade, stapt de koper naar de rechter.
De belangrijkste eis van de koper is dat hij de koopsom van €24.500 terugkrijgt. Zijn verhaal is simpel: hij dacht een jonge, nette tweedehands auto zonder schadeverleden te kopen. Als hij had geweten van de schade en het slechte herstel, had hij de occasion zeker niet gekocht.
De verkoper verweert zich. Hij zegt dat hij geen noemenswaardige schade kende, dat de auto goed reed en geschikt was voor normaal gebruik. Ook voert hij aan dat de occasion zonder garantie is verkocht en dat de koper het voertuig vóór de koop beter had moeten onderzoeken.
Mededelingsplicht verkoper
Volgens de rechter kan een overeenkomst soms worden vernietigd als iemand die overeenkomst niet, of niet onder dezelfde voorwaarden, zou hebben gesloten als hij de waarheid had gekend. Er is dan sprake van dwaling. In deze zaak draait het niet om de vraag of de auto nog veilig of bruikbaar is, maar om de vraag of de verkoper informatie had moeten geven die voor de koper belangrijk was bij zijn aankoopbeslissing.
De rechter zegt duidelijk dat een verkoper in het algemeen uit zichzelf melding moet maken van een schadeverleden van een gebruikte auto. Dat kan invloed hebben op de waarde van de occasion en op de beslissing van de koper. Zeker schade aan de voor- of achterkant kan gevolgen hebben voor de constructie en veiligheid van het voertuig.
Een belangrijk juridisch punt is dat de mededelingsplicht van de verkoper vóór de onderzoeksplicht van de koper gaat. Als de verkoper belangrijke informatie had moeten vertellen, kan hij later niet zeggen dat de koper maar beter had moeten kijken.
Verzendlabel
De rechter vindt dat de koper voldoende heeft onderbouwd dat de auto een schadeverleden had. De koper heeft foto’s overgelegd en een schadeherstelbedrijf ingeschakeld. De verkoper heeft daar te weinig tegenover gezet. Alleen zeggen dat de occasion goed reed en dat hij van niets wist, is niet genoeg.
Het verzendlabel op de bumperbalk met het adres van de verkoper erop blijkt doorslaggevend. Volgens de rechter blijkt daaruit dat de verkoper in elk geval moet hebben geweten van schade aan de bumperbalk. Die bumperbalk is geen onbelangrijk sierdeel, maar een wezenlijk onderdeel van de carrosserie. De verklaring van de verkoper dat de sticker waarschijnlijk door de koper is vervalst, vindt de rechter volstrekt ongeloofwaardig. Op het label staat een ander adres van de verkoper dat de koper op dat moment niet kon weten. Daarom gaat de rechter ervan uit dat de verkoper een bumperbalk heeft besteld en dus wist dat er relevante schade was geweest.
Dat de koper de auto beter had kunnen onderzoeken voordat hij hem kocht en dat het voertuig zonder garantie was verkocht, helpt de verkoper niet. Volgens de koper had de verkoper gezegd dat hij van niets wist en dat de occasion absoluut geen schade had gehad. De rechter vindt dat de koper daarop mocht vertrouwen. Bovendien betekent ‘zonder garantie’ niet dat een verkoper belangrijke informatie mag achterhouden.
Geld terug, auto terug
De rechter oordeelt dat de koopovereenkomst is vernietigd wegens dwaling. Dat betekent dat de koop wordt teruggedraaid. De verkoper moet de koopprijs van €24.500 terugbetalen en moet de proceskosten betalen. De koper moet uiteraard het voertuig teruggeven.
De les is duidelijk. Wie een auto zonder garantie verkoopt, heeft nog steeds een mededelingsplicht. Zeker als het gaat om een schadeverleden en de koper daar expliciet naar vraagt. Voor kopers geldt: stel duidelijke vragen, liefst schriftelijk, en bewaar advertenties, WhatsApp-berichten en foto’s. In deze zaak hielpen juist die details om het verhaal rond te krijgen.
De afbeeldingen bij dit artikel dienen ter illustratie, het betreft niet de auto in de case die onze juridische specialist beschrijft.
Rechtsbijstand bij autogeschillen
Een juridisch conflict rond een auto kan snel duur worden. Een rechtsbijstandverzekering kan uitkomst bieden. Let wel op welke rechtsbijstand je hebt. Een goedkope verhaalsrechtsbijstand bij de autoverzekering helpt vaak na een aanrijding, bijvoorbeeld om schade op de tegenpartij te verhalen. Die dekking is meestal beperkt. Wie ook hulp wil bij contractuele geschillen over de auto, heeft doorgaans een ruimere rechtsbijstandverzekering nodig, bijvoorbeeld een rechtsbijstandverzekering met een verkeersmodule of vergelijkbare dekking. Daaronder kunnen ook conflicten vallen over koop, verkoop, onderhoud of reparatie van een auto.
De precieze dekking verschilt per polis en er zijn altijd uitsluitingen. Bij koop- of reparatiegeschillen gelden soms extra voorwaarden, bijvoorbeeld dat de transactie met een merkdealer of Bovag-bedrijf moet zijn gesloten. Belangrijk: je kunt zo’n verzekering niet afsluiten nadat het conflict al is ontstaan. Lopende of voorzienbare conflicten zijn in de regel niet verzekerd. Bewaar indien mogelijk advertentie, koopovereenkomst, appjes, keuringsrapporten en foto’s. Zonder goede stukken kan zelfs de beste rechtshulpverlener weinig beginnen.
Laat een occasion eerst keuren
Wie een tweedehands auto koopt, doet er verstandig aan om niet alleen een proefrit te maken en het onderhoudsboekje te bekijken. Een onafhankelijke aankoopkeuring kan veel ellende voorkomen. Bij zo’n keuring kijkt een deskundige verder dan de buitenkant. Het voertuig gaat meestal op de brug en er wordt gekeken naar slijtage, lekkages, remmen, banden, ophanging, motor, versnellingsbak, elektronische foutcodes en zichtbare sporen van schadeherstel. Een aankoopkeuring geeft geen absolute zekerheid. Een keurmeester kan niet alles zien, zeker niet als onderdelen gedemonteerd moeten worden. Maar de keuring kan wel belangrijke signalen opleveren. Denk aan slecht herstelde schade, verborgen gebreken, achterstallig onderhoud of reparaties die binnenkort nodig zijn. Met zo’n rapport kan de koper vervolgens drie dingen doen: van de koop afzien, opnieuw onderhandelen over de prijs, of afspreken dat de verkoper bepaalde gebreken eerst herstelt. Praktische tip: spreek vóór de koop af dat de koop alleen doorgaat onder voorbehoud van een positieve aankoopkeuring en zet dat op papier of bijvoorbeeld in een WhatsApp-bericht.
