De nieuwste elektrische trucks van Volvo komen tot 700 kilometer ver. Daarmee lijkt er zelfs voor het internationale wegtransport geen reden meer om trouw te blijven aan de dieseltruck.
De doorbraak komt op het ideale moment, zo lijkt het. De dieselprijzen stegen dit jaar tot krankzinnige hoogte als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Juist de afgelopen maanden was er daarom meer vraag naar elektrische vrachtauto’s, merkte topvrouw Jessica Sandström van Volvo Trucks.
Sandström: "De transportbranche blijkt meer dan ooit geïnteresseerd in een alternatief voor de dure diesel en wil ook minder afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van brandstof. Wij maken al sinds 2019 elektrische vrachtwagens, maar zien vooral de laatste tijd dat de markt flink groeit. Dankzij nieuwe technologie wordt de inzetbaarheid ook steeds beter. Onze nieuwste vrachtauto kan 700 kilometer lang elektrisch rijden, zonder onderweg te hoeven opladen. Dit kan de ontwikkelingen in een flinke stroomversnelling brengen. We hadden al trucks voor de nationale distributie, maar nu kan zelfs het transport op lange afstanden op batterijen rijden.’’
“Werden er in 2023 nog maar 404 elektrische trucks in Nederland geregistreerd, vorig jaar waren dat er al 940”
Subsidie
Tegelijkertijd wijst Sandström erop dat er meer moet gebeuren voordat de transportsector op grote schaal op elektrisch rijden overstapt. Allereerst is dat ondersteunend overheidsbeleid, meent zij. "Nederland noem ik vaak als een goed voorbeeld van hoe het zou moeten. Want wat we echt nodig hebben om de markt te laten versnellen, is dat de beleidsmakers uiterst duidelijk zijn in het stimuleren van elektrisch rijden."
"Zo kent Nederland veel emissievrije zones en belastingen voor het autoverkeer die zijn gebaseerd op de CO2-uitstoot. Verder zijn er plannen voor meer oplaadstations voor elektrische trucks en er bestaat een heldere stimuleringsregeling, waardoor je snel resultaat ziet en ondernemers de beloofde subsidie ook daadwerkelijk ontvangen.’’
Nederland kent een Aanschafsubsidieregeling Zero-Emissie Trucks (AanZET) voor de aanschaf of het leasen van volledig emissieloze (uitstootvrije) vrachtauto’s. Deze subsidie kan wel 115.200 euro bedragen. En op 1 juli wordt de nieuwe vrachtwagenheffing ingevoerd. Eigenaren van vrachtwagens gaan dan per gereden kilometer betalen, op bijna alle snelwegen en op sommige provinciale en gemeentelijke wegen. Hoe schoner en lichter het voertuig, hoe lager het bedrag per kilometer.
Met de invoering van deze vrachtwagenheffing worden de gebruikskosten van een elektrische vrachtwagen naar verwachting fors lager dan die van een dieseltruck: 3,8 in plaats van 20,1 cent per kilometer is de inschatting.
Energietransitie gaat traag
Volgens Jessica Sandström, senior vice-president Europa van Volvo Trucks, doen andere landen minder hun best."Eerlijk gezegd vind ik dat de energietransitie over het algemeen te traag verloopt. Nederland, Zwitserland en Noorwegen lopen voorop en met deze landen kunnen we hopelijk de rest van Europa inspireren om hetzelfde pad te bewandelen."
Werden er in 2023 nog maar 404 elektrische trucks in Nederland geregistreerd, vorig jaar waren dat er al 940. Dat lijkt veel, maar het is nog steeds slechts een tiende van het totaal aantal verkochte trucks.
De hoge aanschafprijs van een elektrische vrachtauto blijft voor veel ondernemers een struikelblok. Gemiddeld kost een elektrische truck zomaar het dubbele in vergelijking met een dieseltruck. Na de aanschaf liggen de gebruikskosten wel lager. Rijden op elektriciteit is immers goedkoper dan op diesel en als bedrijven met zonnepanelen zelf stroom opwekken, wordt het financieel nog aantrekkelijker.
Maar in onderhoud zijn elektrische trucks niet echt goedkoper dan dieseltrucks. Er zitten weliswaar minder mechanische onderdelen in, maar aan de andere kant zijn veel onderdelen die na verloop van tijd vervangen moeten worden behoorlijk duur.
Schaalvergroting nodig
Sandström is zich ervan bewust dat er meer moet gebeuren voordat vrachtauto’s op grote schaal elektrisch worden: "Volvo mag dan marktleider zijn, het aandeel elektrische trucks in de totale productie is ook bij ons nog steeds erg klein. Dat is een probleem, want we hebben schaalvergroting hard nodig. Die kan helpen om zo’n elektrische truck goedkoper te maken. Als je meer elektrische vrachtwagens verkoopt, heb je de ontwikkelingskosten er eerder uit. En het scheelt ook in de kosten om op grote schaal onderdelen in te kunnen kopen bij toeleveranciers.’’
De inzet in de transportbranche brengt nog een heel andere uitdaging met zich mee. In vergelijking met een personenauto heeft een vrachtauto een enorm batterijpakket nodig. Dat heeft onmiskenbaar invloed op de laadcapaciteit: de laadruimte wordt er wellicht kleiner door en het extra gewicht van de batterijen beperkt ook het gewicht van de lading die je kan meenemen én het maximale gewicht dat wettelijk is toegestaan.
De vernieuwde langeafstandstruck van Volvo met een actieradius tot 700 kilometer kan tot 28 ton laden. Volvo heeft een kleine, lichtgewicht extra as aan de truck toegevoegd om het extra gewicht te kunnen dragen en daardoor kan hij toch bijna net zoveel vervoeren als een dieseltruck.
Lastig voorspellen
Volgens Sandström is lastig te voorspellen hoe de ontwikkelingen rond elektrische trucks nu verder zullen gaan. "Wordt het een voortdurende race om de grootste actieradius, of gaat het om meer laadvermogen tegen lagere kosten? Of verlagen we de totale kosten van zo’n vrachtwagen door een hogere energiedichtheid in de accu’s?’’
Zij blijft hoe dan ook optimistisch over de toekomst van elektrische trucks: "Kijk eens naar wat we tot nu toe al hebben bereikt. Volvo zette rond 2006 de eerste stap op dit gebied met een hybride bus. Ik werkte destijds mee aan dat project en onze droom was dat je volledig elektrisch van bushalte naar bushalte zou kunnen rijden.’’
Tegenwoordig zijn volledig elektrische bussen in Nederlandse steden heel gewoon. Ze vervuilen daar de lucht niet meer en je hoort ze niet of nauwelijks. Sandström: "Ik blijf me erover verbazen hoe de technologie rond het elektrisch rijden zich binnen een paar jaar heeft ontwikkeld.’’
Snelladen met 700 kW: iets wat bij personenauto’s nog niet kan
De nieuwe Volvo met 700 kilometer actieradius is de Volvo FH Aero Electric Extended, met een motorvermogen van maximaal 623 pk. De truck is op te laden met het standaard in de truck-industrie ingevoerde Megawatt Charging System (MCS), waardoor het opladen van de acht accu’s van 20 naar 80 procent ongeveer 50 minuten duurt. Daar is wel een krachtige snellader voor nodig, want de truck kan met maximaal 700 kW opladen. Hierdoor kan het opladen plaatsvinden binnen de wettelijk voorgeschreven rusttijd voor vrachtwagenchauffeurs in de Europese Unie en leidt de productiviteit er nauwelijks onder. De truck heeft ook een elektrische krachtaansluiting voor koelunits, waardoor een aparte dieselgenerator voor koeltransport niet meer nodig is
Voor goederentransport op kortere afstanden, en dus vooral in het binnenland, heeft Volvo de vernieuwde FH Electric, FM Electric en FMX Electric, met een actieradius tot 470 km. Deze nieuwe generatie elektrische trucks kan in 65 minuten van 20 naar 80 procent worden opgeladen. Er zijn in Nederland al veel van dit soort trucks in gebruik bij onder meer vuilophaaldiensten en in de stadsdistributie.
Meer truckfabrikanten hebben het elektrisch rijden inmiddels omarmd. Mercedes-Benz heeft zijn eActros met een actieradius van 500 kilometer. Ook DAF, MAN, Scania, Iveco en Renault hebben inmiddels elektrische trucks. Het Chinese BYD en het Amerikaanse Tesla willen eveneens de Europese markt bestormen. Tesla claimt met zijn Semi Truck, die hier nog niet te koop is, een actieradius van 800 km. En dat met een volledig beladen combinatie, met een totaalgewicht van zo'n 37 ton. Een gigantisch 800-kWh batterijpakket maakt het mogelijk.
