Trend van agressief ogende auto’s is onzin, vindt designdirecteur Volkswagen Group

De nieuwe ID Polo is de eerste betaalbare elektrische gezinsauto van Volkswagen. Maar voor een compleet nieuwe auto ziet hij er nogal klassiek uit, om niet te zeggen conservatief. Waarom koos u daarvoor?

Conservatief is hij niet, maar het ontwerp gaat inderdaad terug naar de traditionele waarden van Volkswagen. Die is het merk de afgelopen jaren een beetje kwijtgeraakt.

O ja? Wanneer zijn die dan verloren gegaan?

"Dat kan ik je precies vertellen. Het gebeurde in het jaar 2015. Weet je wat er toen is gebeurd?"

Uiteraard, de onthulling van het beruchte schandaal rond de sjoemelsoftware, waar Volkswagen in verzeild raakte. Dieselauto’s bleken veel minder zuinig en schoon, doordat er bij de officiële tests opzettelijk was gemanipuleerd met de elektronica.

"Juist. Ik mag er verder niets over zeggen, maar het was oorlog, dat kan ik je wel vertellen. Volkswagen werd gedwongen heel snel actie te ondernemen. Als reactie werd de koers naar elektrisch rijden versneld en op grote schaal ingezet. Het heeft ons gebracht waar we nu zijn. Achteraf gezien denk ik dat het niet eens zo slecht was voor Volkswagen, maar we zijn hier en daar wel gestruikeld in de versnelling om het allemaal anders te gaan doen."

"De fouten die toen zijn gemaakt, willen we niet herhalen. Daarom brengen we in de nieuwste Volkswagens, zoals de zojuist vernieuwde ID3 Neo en ook in de gloednieuwe ID Polo, veel fysieke knoppen terug. Die waren weggehaald, maar uit onderzoek is gebleken dat klanten daar niet blij mee zijn. Sommige dingen zijn zo eenvoudig, als je maar met je klanten praat. Het is geen hogere wiskunde."

"Een reden om die knoppen weg te halen, was natuurlijk niet alleen het moderne interieurdesign. Het was ook goedkoper. Al was dat niet altijd het geval. We kregen ook kritiek op de onhandige elektronische schuifregelaar en die was helemaal niet zo goedkoop."

De ID3 en de daarop voortbordurende ID4 en ID5 waren de eerste volledig elektrische Volkswagens die na het dieselschandaal de nieuwe toekomst moesten inluiden. Zij zagen er compleet anders uit dan de Volkswagens die we tot dan toe kenden. Wat vond u daarvan en waarom kiest u nu een andere koers?

"Ik was er niet bij, maar weet er wel iets van. De designers wilden met die auto’s het merk naar de nieuwe  toekomst slepen. Vooral het oude achter zich laten. Sommige dingen deden ze goed. Ze kozen voor grote wielen, korte overhangen en een lange wielbasis. Met als gevolg een ruim interieur. En de silhouetten waren echt mooi."

"Maar in hun vernieuwingsdrift zijn ze een beetje doorgeslagen. Het is allemaal te futuristisch. Ze hebben soms de mensen voor wie de auto bedoeld was, uit het oog verloren. Ik merk vooral in Duitsland dat sommige mensen echt nog niet klaar zijn voor het elektrische tijdperk. Ze denken: ‘O nee, ik blijf voor altijd in mijn oude diesel rijden. Elektrisch is echt slecht.’ Die mensen moet je over de streep trekken. En dat doe je niet met een auto die er ineens heel anders uitziet. Sommige auto's verdelen de samenleving, terwijl je als autofabrikant juist moet verbinden." 

"Je moet met een auto-ontwerp niet aan de ene of de andere kant gaan staan. Zo van: kijk eens, ik ben goed bezig, ik rijd elektrisch. Mijn auto ziet eruit als een elektrische auto, dus ik ben beter dan jij. En jij bent een slechterik, want je verspreidt roet. Jij verpest het milieu. Echt, ik vind het heel slecht om de samenleving zo te verdelen. Tegen al die mensen die nog niet elektrisch willen rijden, kun je beter zeggen: ‘Kijk, de benzineprijzen zijn nu echt heel hoog, hè? Waarom probeer je het niet?’"

Volkswagen ID3 Neo

Volkswagen ID3

"Maar ik begrijp ook: je moet als autofabrikant dan wel met een betaalbare elektrische auto komen. En dat moet een simpel te bedienen auto zijn. Het probleem van een auto als de ID3 was dat hij te veel polariseerde. Terwijl Volkswagen zich daar in het verleden juist nooit schuldig aan heeft gemaakt. Een Volkswagen was altijd voor de armen én de rijken. Voor hoogopgeleide én minder intelligente mensen. Het interessante aan de ID3 is dat hij eigenlijk goed ontworpen is. Maar hij ziet er niet uit als een echte Volkswagen. Je ziet er niet het dna van Volkswagen in terug. Hij zou net zo goed van een ander merk kunnen zijn.

Dus daarom oogt de Volkswagen ID Polo nu toch een beetje als gewoon een nieuwe Volkswagen met benzinemotor.

"Klopt. Toen een paar jaar geleden de eerste elektrische auto's in grote aantallen op de weg kwamen, zei iedereen: ‘Oh, er zit geen motor meer voorin, dus je hebt nog maar een korte motorkap nodig. Je kunt heel anders auto’s gaan ontwerpen.’ Ja, je krijgt hierdoor inderdaad meer ruimte voor het interieur en je kunt gemakkelijker parkeren. Maar je hebt nog steeds een vooras en pedalen nodig. En een goede zitplaats voor de bestuurder. Daardoor verandert er uiteindelijk niet zo veel. De voeten van de bestuurder zitten nog steeds ​​op dezelfde plek." 

"Doordat er minder techniek in een elektrische auto schuilt, kun je bijvoorbeeld wel het dashboard dieper maken. Maar op een zomerse dag wordt dat erg heet, want een auto is dan net een oven. Je moet het interieur dus flink koelen en dat kost energie. Terwijl je die energie eigenlijk wilt gebruiken om te rijden, en niet om een ​​grote glazen broeikas af te koelen."

"Kortom, de ID Polo ziet er weliswaar modern uit, maar hij vertoont klassieke trekjes en getuigt daarmee van een soort retrofuturisme. Zijn sympathieke design brengt het geloof in de toekomst terug. Ken je de sciencefictionfilm Blade Runner nog? Die speelde zich af in de toekomst en schetste een somber beeld daarvan. Het regent continu en de wereld is door vervuiling en overbevolking in verval geraakt. De mensen zijn niet blij. Die film schetst een dystopische toekomst. Hij beschrijft de vernietiging van de natuur en alles wat daarmee samenhangt."

Eigenlijk zijn sinds die film uit 1982 de ideeën voor retro-design ontstaan. Want jaren later kwamen al die retro-auto’s op de markt: de Mini, de Kever New Beetle, de Fiat 500. Het was alsof niemand meer in de toekomst geloofde. Vroeger was alles beter, laten we teruggaan naar die tijd. Bla bla bla. Hierdoor zijn auto-ontwerpers op een of andere manier de verbinding met de toekomst kwijtgeraakt. Zij zagen die somber in. Maar ik geloof juist in een goede toekomst. Er wordt te negatief en pessimistisch gedacht in de auto-industrie. Je ziet het ook aan die trend om allerlei boos en agressief ogende auto's te maken. Wat een onzin."

Veel andere ontwerpers kiezen tegenwoordig inderdaad voor auto’s met een agressief, dreigend gezicht. Waarom doen ze dat, denkt u?

"Die vraag hebben wij onszelf ook gesteld. En ik weet inmiddels waarom. Omdat we in Duitsland graag zo hard mogelijk op de linker rijstrook rijden. Andere mensen maken plaats op de snelweg als ze agressieve auto's zien aankomen. Je kijkt in de achteruitkijkspiegel en denkt: ‘Oh, daar komt een snelle auto.’ Je stuurt naar de rechter rijstrook en dan blijkt het gewoon een Audi A1 te zijn. Die heeft ook zo’n grote, dreigende grille. En dan denk je: ‘Oh jee, waarom heb ik hiervoor ruimte gemaakt?’ Automerken doen dit omdat ze cool willen zijn. Volkswagen wil dat niet. Je kunt wel denken dat je de sterkste bent, maar als het niet zo is, dan is dat onzin. Waarom zou je auto’s geen vriendelijk gezicht geven? Ik wil juist in een vriendelijke wereld leven. Ik wil niet in een wereld leven met auto’s die ontworpen lijken om zombies te doden. In zo’n stomme wereld wil ik echt niet leven."

Maar andere merken binnen de Volkswagen Group maken zich daar toch ook schuldig aan? 

"Goede vraag. Eh, volgende vraag, graag. Haha. Natuurlijk maken wij binnen de Volkswagen Group ook agressiever ogende auto's. Neem bijvoorbeeld de modellen van Lamborghini en Cupra. Sommige mensen zijn er dol op, anderen haten het. De mensen die ermee rijden, kiezen er bewust voor, ze zijn er dol op. De Cupra-kopers blijken enorm trouw aan het merk en dat is mooi. Maar Volkswagen heeft veel klanten die zeggen: ‘Het kan me eigenlijk niet schelen hoe mijn auto eruitziet.’"

"Prima. Binnen onze groep van verschillende automerken moet het mogelijk zijn om verschillende standpunten in te nemen. Het heeft geen zin om dezelfde hengel in hetzelfde meer te gebruiken. Er zijn immers verschillende meren. Waarom zou je die niet gebruiken? Ik vind dat slim, want anders ga je met elkaar binnenshuis strijden. Dat slaat nergens op."

U wilt de auto dus weer sympathiek maken? U blaakt van optimisme.

"Ja, ik geloof dat we onze eigen positieve toekomst kunnen bouwen. Als we zeggen dat we geen olie meer moeten verbranden, bedoelen we misschien wel dat we onze eigen elektriciteit willen gaan opwekken. We kunnen zonnepanelen installeren, windmolens bouwen. Het aandeel daarvan is in sommige landen ter wereld al verbazingwekkend groot. De groei van hernieuwbare energiebronnen wereldwijd bedraagt ​​92 procent. Ik heb het niet over het absolute marktaandeel, maar over de groei. Dat is fantastisch. We nemen afscheid van de oliepolitiek en al die onzin. We gaan echt een betere toekomst tegemoet. En daarin hebben we auto's als de ID Polo nodig."

Meer optimisme, dat is wat we nodig hebben in de autobranche. We leven toch in een fantastische tijd? Kijk eens naar zo’n ID Polo. Vroeger konden alleen koningen zich zo veel luxe en comfort veroorloven. Nu kan een doorsnee burger zich een betere auto permitteren dan 20 jaar geleden. Hetzelfde geldt voor de veiligheid. Zelfs de goedkoopste auto's zijn tegenwoordig echt heel veilig. Dat vind ik geweldig. Waarom zouden we dit niet een beetje vieren? Waarom zouden we hier niet van genieten? Dit is de democratie van de autowereld."

Loop je niet het risico dat je de emotie verliest met ontwerpen die op zeker gaan? Dat je met die traditionele waarden misschien niet de auto creëert waar mensen verliefd op worden? 

"Daarom vind ik het zo belangrijk om wat ik noem een geheime saus toe te voegen. Ik wil auto’s creëren volgens de traditionele waarden en met een sympathieke uitstraling. Maar mijn geheime saus maakt het af. Misschien vinden mensen mijn ontwerpen saai. Maar juist daarom voeg ik hier en daar de nodige humor eraan toe. Dat is de geheime saus. Zoals Volkswagen ooit de pookknop van de Golf eruit liet zien als een golfbal."

"In de ID Polo doe ik dat met de retro-skin. Dat is een grap die we bewust hebben ingebouwd. Je krijgt met een druk op de knop ineens het analoge instrumentarium van een Golf GTI uit de jaren 80. En het infotainment kan de vorm aannemen van een analoge autoradio van vroeger, inclusief cassettespeler. Speel je muziek af, dan lijkt het alsof er een cassette wordt afgespeeld. Vervolgens moet je de kinderen van nu natuurlijk wel even uitleggen wat een cassettespeler is. Zoiets vinden we leuk, het is een grapje. En mensen vinden het geweldig, merk ik. Zo heb ik ook een paar easter eggs in de ID Polo verstopt. Als je goed kijkt, ga je ze zien."

Oh ja? Waar zitten die dan?

Aan de zijkant van het dashboard, bijvoorbeeld. Als je de deur opent, zie je aan weerskanten een afbeelding. Je vindt ze ook bij de achterruit en in de middenconsole. Kijk maar eens naar dat rubberen matje. Daar lijken allemaal spulletjes te liggen."

Eindverantwoordelijk voor alle merken

Andreas Mindt werd begin dit jaar benoemd tot designdirecteur van de gehele Volkswagen Groep. In die hoedanigheid is hij eindverantwoordelijk voor de vormgeving van alle auto’s van alle merken, dus inclusief Skoda, Cupra en Porsche. 

Andreas Mindt (1969) is een echte autoliefhebber. Het werd hem met de paplepel ingegoten, want zijn vader was óók auto-ontwerper. Die werkte eerst bij Opel en later bij Volkswagen.

Mindt studeerde in het Duitse Pforzheim aan de University School of Design. Aan het begin van zijn carrière werkte hij mee aan de vormgeving van onder meer de Golf 7 en Tiguan. In 2014 werd hij bij Audi hoofd exterieurdesign. Daar leidde hij belangrijke projecten als de Audi Q8 en Audi E-tron: Audi’s allereerste in serie geproduceerde, volledig elektrische auto.

In 2021 begon Mindt als designdirecteur bij Bentley, eveneens een merk van de Volkswagen Group. Maar in 2023 ging hij toch weer terug naar Volkswagen, om daar het design te gaan leiden. Bij Volkswagen zette hij een nieuwe designkoers in, genaamd Puur Positief.  Bekende kenmerken van zijn ontwerpstijl zijn Stabiel, Sympathiek en ‘De Geheime Saus’, zoals hij dat zelf noemt. Hij vindt dat een Volkswagen moet zijn als een goede vriend die altijd voor je klaarstaat als je hem nodig hebt. De autoliefde van Mindt is ook terug te vinden in zijn privéwagenpark. Dat varieert van een klassieke Volkswagen Kever tot een Bentley Arnage van rond de eeuwwisseling.