Wie denkt dat de elektrische auto een moderne uitvinding is, heeft het mis. Ruim een eeuw geleden, rond 1900, was in Amerikaanse steden als New York zelfs de helft van alle voertuigen elektrisch. Wij stapten in een Detroit Electric Model 78 Brougham uit 1916 om te ervaren hoe visionair deze 'woonkamer op wielen' destijds al was. En mocht hij je nu bekend voorkomen, dan kan dat kloppen, want dit is de auto waarmee Oma Duck rijdt!
In de begindagen van de auto was de verbrandingsmotor verre van dominant. Terwijl benzinemotoren nog moeizaam en gevaarlijk moesten worden aangezwengeld, boden fabrikanten als Detroit Electric (actief van 1906 tot 1939) een luxueus en gebruiksvriendelijk alternatief. Het was dé favoriete auto voor welgestelde dames: geen gedoe met koppelen, schakelen of de ontsteking afstellen; men stapte in, verzette een hendel en reed geruisloos weg. Zelfs Henry Ford kocht elke twee jaar een Detroit Electric voor zijn vrouw Clara, hoewel hij zelf de T-Ford produceerde.
Art-deco op wielen
Het interieur van de Model 78 Brougham is geen cockpit, maar een salon in art-decostijl. Je vindt er geen stuur of gaspedaal, maar een comfortabele bank achterin en draaibare stoelen voorin. Alles straalt luxe uit: van de massieve raamzwengels voor de neerlaatbare ruiten tot een kristallen bloemenvaasje en een kunstig vormgegeven binnenlamp.
Bijzonder is de dubbele bediening: de auto kun je zowel vanaf de linker voorstoel als vanaf de achterbank besturen. Dit gebeurt met twee hendels. De onderste, lange stang is om te sturen (naar voren is linksaf, naar je toe is rechtsaf), terwijl de bovenste, kortere stang de snelheid regelt via een controller in de wagenbodem.
Techniek en Rijden
Onder de aluminium carrosserie schuilt techniek die verrassend herkenbaar is voor de moderne EV-rijder. De motor is een 80-volt gelijkstroommotor die ongeveer 10 pk levert. Die haalt zijn energie uit 15 batterijblokken verdeeld over de voor- en achterzijde, met een totale capaciteit van ongeveer 15 kWh. Daarmee kan Oma Duck zich met maximaal 40 km/h voortbewegen, en na maximaal zo'n 100 kilometer moet de Brougham weer opgeladen worden. Dat duurt ongeveer acht uur via een regulier stopcontact.
Het rijden is een surrealistische ervaring. De Detroit Electric versnelt in vijf trappen en remt af door de bedieningshendel naar achteren te trekken of het rempedaal te gebruiken. Het luidste geluid in het interieur? De aandrijving van de snelheidsmeter bij het rechtervoorwiel.
Waarom het misging
De ondergang van de elektrische auto werd paradoxaal genoeg ingeleid door een elektrische uitvinding: de elektrische startmotor op de Cadillac Model Thirty in 1912. Hierdoor werd de verbrandingsmotor net zo gebruiksvriendelijk als de elektromotor, maar met een grotere actieradius.
Vandaag de dag is een rijvaardige Detroit Electric een zeldzaamheid. Mocht je er een vinden, reken dan op een prijs van minstens €50.000 voor een exemplaar in redelijke staat. Het is een fascinerend overblijfsel uit een tijd waarin de toekomst van de auto al even elektrisch was als nu.
Dit exemplaar staat bij PS Speicher in het Duitse Einbeck, tussen Hannover en Kassel. In het Louwman Museum vind je ook een vroege Detroit Electric uit 1912.
