Verzwijg je zaken bij afsluiten autoverzekering dan kun je op zwarte lijst komen

Leugentje om bestwil is verzekeringsfraude

4 april 2026 • 14:02

Remi Viellevoye

Het claimen van extra schade of het in scène zetten van een aanrijding is voor iedereen duidelijk een geval van fraude. Maar ‘een leugentje voor eigen bestwil’ bij het afsluiten van een verzekering voelt misschien onschuldig, maar is net zo goed fraude.

Een aanvraagformulier voelt als administratieve corvee, maar de antwoorden bepalen of een verzekeraar het risico accepteert en hoe hoog de premie wordt. Wie daarbij relevante informatie verzwijgt, bijvoorbeeld over eerdere schades, een eerdere opzegging door een verzekeraar wegens wanbetaling of het niet doorgeven van een strafrechtelijk verleden, kan juridisch worden aangemerkt als fraudeur. Ook het verzekeren op naam van iemand anders geldt als fraude.

Zwarte lijst

Wie wordt betrapt op verzekeringsfraude, loopt het risico om op de zogenoemde zwarte lijst te belanden. Officieel heet die lijst het Extern Verwijzingsregister (EVR), een waarschuwingssysteem dat verzekeraars en banken gebruiken.

In de praktijk betekent dit vaak dat iemand voor bijvoorbeeld een autoverzekering, alleen nog terecht kan bij verzekeringsmaatschappij De Vereende in Den Haag. Deze verzekeraar accepteert risico’s die anderen weigeren. Ze doen dit weliswaar tegen hoge premies, forse eigen risico’s en strenge voorwaarden. Daardoor voorkomt De Vereende dat in Nederland bestuurders die vanwege fraude in het EVR staan, in de verleiding komen om onverzekerd te gaan rijden.

Word je door je verzekeraar beschuldigd van fraude of misleiding, vraag dan schriftelijk om de onderbouwing. De maatschappij moet duidelijk aangeven waaruit de verdenking bestaat en waarop die conclusie is gebaseerd, bijvoorbeeld op een expertiserapport of verklaringen.

Ben je het niet eens met de verdenking of met een registratie in het Extern Verwijzingsregister, dien dan meteen schriftelijk bezwaar in en vraag om heroverweging. Licht daarbij jouw kant van het verhaal toe. Het inschakelen van een gespecialiseerde advocaat of juridisch adviseur is vaak verstandig, gezien de grote gevolgen van een EVR-registratie.

Als de verzekeraar aangifte van verzekeringsfraude heeft gedaan, kan de politie een strafrechtelijk onderzoek beginnen. In dat geval is het inschakelen van een advocaat zeker geen luxe.

Kom je er met de verzekeraar niet uit, dan kun je terecht bij de rechter, maar ook bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid). Kifid beoordeelt of de verzekeraar de registratie of beschuldiging terecht en proportioneel heeft toegepast. In diverse uitspraken heeft Kifid bepaald dat een verdenking goed onderbouwd moet zijn; een vermoeden of vaag signaal is absoluut onvoldoende.

Strenge voorwaarden

De duur van een EVR-registratie ligt tussen één en acht jaar. In de praktijk wordt bij verzekeringsfraude vaak gekozen voor vijf jaar, zoals blijkt uit meerdere Kifid-uitspraken. De duur moet in verhouding staan tot de ernst van de gedraging.

Een registratie mag alleen plaatsvinden als aan strenge voorwaarden is voldaan:

• De gedraging staat voldoende vast. Er moet sprake zijn van concrete feiten of omstandigheden; een vermoeden is onvoldoende.

• De gedraging vormt een bedreiging voor de financiële sector, zoals verzekeringsfraude, oplichting, valsheid in geschrifte of het bewust verstrekken van onjuiste informatie.

• Er is sprake van opzet of een poging daartoe. Een vergissing of slordigheid is niet genoeg.

• De maatregel moet proportioneel zijn. De instelling moet afwegen of registratie noodzakelijk is of dat een lichter middel volstaat.

Jaarlijks ruim 9.000 fraudegevallen

Volgens Elias van Hees van het Verbond van Verzekeraars is verzekeringsfraude in Nederland een structureel probleem. “Alleen al de fraude die we daadwerkelijk vaststellen en kunnen bewijzen is aanzienlijk”, zegt hij. In 2024 bewezen verzekeraars 9.070 fraudegevallen, goed voor een schadebedrag van 95,6 miljoen euro. Dat was bijna tien procent meer dan een jaar eerder.

De werkelijke omvang ligt nog veel hoger. “Wat we niet ontdekken, kunnen we niet meetellen”, aldus Van Hees. Het onderscheid tussen kleine, opportunistische fraude en georganiseerde criminaliteit vindt hij minder relevant. “Fraude is fraude. Of iemand nu een schade overdrijft of bewust schade veroorzaakt: het blijft misbruik van het systeem.”

Fraude komt het meest voor bij motorrijtuigenverzekeringen

Fraude komt het meest voor bij motorrijtuigenverzekeringen. Opsporing begint vaak bij acceptanten en schadebehandelaars, die afwijkende patronen signaleren. Zij krijgen ondersteuning van gespecialiseerde fraudeteams van de verzekeraar en in toenemende mate door data-analyse en AI. Tegelijkertijd ziet het Verbond dat fraudeurs diezelfde technologie gebruiken.

In 2024 zijn 3.567 personen geregistreerd in het Extern Verwijzingsregister, de zogenoemde zwarte lijst. “De gevolgen zijn groot, dus zorgvuldigheid is essentieel.” Zijn belangrijkste boodschap aan consumenten is helder: wees volledig en eerlijk, zowel bij het afsluiten van een verzekering als bij het indienen van een claim. Kleine afwijkingen kunnen grote gevolgen hebben.

Iedereen betaalt mee

Verzekeringsfraude raakt niet alleen de verzekeraar of de fraudeur. De schade wordt onderdeel van de totale schadelast en werkt door in de premies die alle verzekerden betalen. Wie eerlijk is, betaalt dus indirect mee aan fraude. Dat maakt verzekeringsfraude ook een collectief probleem en verklaart waarom verzekeraars zoveel investeren in preventie, detectie en samenwerking binnen de sector.

Wat zegt de rechter?
In een zaak bij de rechtbank Gelderland had een automobilist brandschade geclaimd onder zijn cascoverzekering. In het schadeformulier verklaarde hij dat de auto vóór de brand schadevrij was en overhandigde hij facturen waaruit zou blijken dat eerdere schades waren hersteld. Uit onderzoek bleek dat dit niet klopte. De rechter concludeerde dat de verzekerde opzettelijk onjuiste informatie had verstrekt. Volledig verval van de schade-uitkering vond de rechter echter te ver gaan. De verzekeraar moest daarom de helft van de schade uitkeren; de EVR-registratie bleef in stand.
De rechtbank Limburg boog zich over een zaak waarin een verzekerde bestaande schade opnieuw claimde bij een andere verzekeraar. Technisch onderzoek wees uit dat geen nieuwe schade was ontstaan. De rechter oordeelde dat de EVR-registratie terecht en proportioneel was en wees alle vorderingen van de verzekerde af.
In een zaak bij de rechtbank Noord-Nederland ging het om schade aan een bestelbus die volgens de verzekerde was ontstaan door een passerende vrachtwagen. De verzekeraar stelde dat sprake was van oude schade en beschuldigde de verzekerde van fraude. De rechter oordeelde echter dat niet voldoende was bewezen dat de verzekerde wist van die oude schade of bewust had willen misleiden. De EVR-registratie moest daarom worden verwijderd en de verzekering hersteld.

4 Bekijk reacties