Een simpele uitvinding aan de zijkant van de snelweg leidt in Japan tot 67 procent minder files. De techniek speelt in op waar het het vaakst misgaat: goed aansluiten. Volgens verkeerskundige Victor Knoop ligt een oplossing voor ons fileprobleem niet in bredere wegen, maar in ons eigen rijgedrag.
Nederlanders zijn eigenlijk heel goede chauffeurs, volgens Victor Knoop. "Als ik naar internationale vergelijkingen kijk, dan rijden we relatief veilig en toch best dicht op elkaar", zegt de verkeerskundige van de TU Delft. "Op die manier maken we goed gebruik van het asfalt dat beschikbaar is."
Maar het gaat mis als we in de file staan, ziet Knoop. "Dan zakt de concentratie en het energieniveau wat weg. En vooral als mensen wegrijden uit de file, houden ze veel meer afstand dan dat ze daarvoor deden. Hierdoor passen er minder auto’s op de weg en stroomt het verkeer minder snel door."
'Vooraan Gaan'
In dat geval gaat er dus veel capaciteit van de weg verloren. Alsof je de ruimte op een driebaansweg slechts benut als die van een tweebaansweg, puur omdat we meer afstand houden. En daar ligt volgens Knoop de oplossing; hij heeft er zelfs al een slogan voor bedacht: ‘Vooraan Gaan!’ Dat betekent: scherp zijn en goed aansluiten op de persoon voor je.
Voor zijn onderzoek kijkt hij naar een wetenschappelijke uitvinding die ze in Japan al gebruiken om mensen te stimuleren beter aan te sluiten als ze uit de file komen. "Langs de snelweg zijn daar om de 8 meter kleine lampjes", vertelt Knoop. "Door deze lampjes met een bepaald ritme aan en uit te laten gaan, lijkt het net alsof ze naar voren bewegen. Dat triggert mensen onbewust om die lampjes te volgen."
Het effect is enorm: "Uit onze data-analyse blijkt dat mensen vlotter optrekken, waardoor de gaten tussen auto’s kleiner worden. In Japan gebruiken ze deze lampjes al tien jaar. De files zijn daar met maar liefst twee derde afgenomen."
'We zien in Japan dat het werkt. Dus wat mij betreft kunnen we beginnen!'
Plaats de lampjes bij bottlenecks
Waar moeten die lampjes dan komen? Volgens Knoop hoeven ze niet langs elke weg in Nederland te staan. De focus moet liggen op de locaties waar nu de meeste files staan. "Files ontstaan op plekken waar veel verkeersstromen samenkomen, zoals bij bruggen, knooppunten of wegversmallingen. Dat zijn de ‘bottlenecks’, de knelpunten waardoor het verkeer vertraagt of vastloopt. Juist op die plekken kunnen de lampjes het verschil maken."
Hoewel dit een goede oplossing lijkt voor onze steeds langer wordende files, laat de invoering ervan in Nederland nog op zich wachten. Als het aan Knoop ligt, komt daar snel verandering in. "Het lijkt me supermooi om ook hier in Nederland een bijdrage te kunnen leveren aan het verminderen van het fileprobleem. We zien in Japan dat het werkt. Dus wat mij betreft kunnen we beginnen!"
Foto's Getty Images
