De eerste turbomotoren waren er eerder dan je denkt

Opladen zonder stekker

Chevrolet Corvair

Met voortschrijdend technisch inzicht zijn we in de loop der jaren steeds beter in staat om complexe systemen te beheersen. Desalniettemin vindt veel moderne techniek zijn wortels in het verleden, zo ook de turbomotor.

Turbo! Inmiddels is er vrijwel geen huis, tuin en keuken-auto meer te krijgen waar er niet één op zit, doorgaans nog vrij anoniem ook. Het is bijna onvoorstelbaar dat het vijfletterwoord in de laatste decennia van de vorige eeuw een welhaast magische klank had en stond voor pure prestaties. Onder andere Porsche en Renault presteren in de racerij goed met turbomotoren - Porsche in de lange afstandsracerij, Renault in de Formule 1. Het zijn ook deze twee merken die in de jaren zeventig de vertaalslag maken om de turbo van het circuit naar de straat te brengen. De 911 Turbo is nog altijd een begrip en de R5 Turbo heeft inmiddels een legendarische status. Toch is de turbo geen jaren zeventig-uitvinding.

Eerst in vrachtwagens

Al in de begindagen van de auto is men bezig om de prestaties van de motor te verbeteren, een betere ademhaling wordt daarbij als een mogelijke oplossing gezien. Zodoende patenteert Gottlieb Daimler al in 1885 een mechanisch aangedreven pomp om lucht in een verbrandingsmotor te persen. Voor een door uitlaatgas aangedreven turbo wordt pas in 1905 patent afgegeven aan de Zwitserse ingenieur Alfred Büchi die in die dagen leiding geeft aan de ontwikkelingsafdeling van de motorenfabriek van de gebroeders Sulzer. Büchi houdt zich daar voornamelijk bezig met dieselmotoren.

Alfa 24 HP

Alfa 24 HP

Door de jaren wordt de turbo toegepast in vliegtuigen, schepen en treinen, in de auto is de turbo in die dagen niet echt nodig. De turbotechniek is nog vrij kwetsbaar en er valt nog veel te winnen op andere punten, niet in de laatste plaats door grotere motoren te bouwen. Desalniettemin wordt volgens sommige bronnen bij Alfa Romeo (dan nog A.L.F.A.) al in 1910 met turbo’s geëxperimenteerd voor de 24 HP. In officiële documenten vinden we daar echter niets van terug. Pas wanneer de Zwitserse vrachtwagenfabrikant Saurer in 1938 vrachtwagens met turbodieselmotoren begint te bouwen komen we de eerste turbocompressoren op straat tegen. Al duurt het dan nog bijna een kwart eeuw voordat we hem ook in personenauto’s zullen zien.

Oldsmobile Jetfire

Oldsmobile Jetfire

In personenauto's

Pas voor modeljaar 1962 komen de GM dochters Oldsmobile en Chevrolet elk met een turbomotor op de proppen. Chevrolet is net aan twee weken eerder met de Corvair Spyder Turbo dan Oldsmobile met de F-85 Jetfire Turbo. In de Corvair pept een van Thompson afkomstige  turbo het vermogen van de achterin geplaatste 2,4 liter zescilinder boxermotor op van 102 naar 150 pk terwijl het vermogen van de 3,5 liter V8 in de F-85 door een Garrett turbo een boost krijgt van 185 naar 215 pk. Een groot succes is de turbotechniek niet, van de 9.607 verkochte F-85’s Jetfire Turbo worden de meesten naderhand weer ontdaan van hun turbo en voorzien van grotere carburateurs. Pas met de eerste oliecrisis in 1973 komt de ontwikkeling van auto’s met turbomotoren in een stroomversnelling, wanneer het toch wel een substitute for cubic inches blijkt te zijn.

Mercedes-Benz S-klasse

In 1977 is de Mercedes-Benz S-klasse (W116) de eerste personenauto met een turbodieselmotor, de 300 SD.

Dit artikel verscheen eerder in AutoWeek Classics nummer 2 uit 2014.

Lezersreacties (28) (gesloten)

Maak melding van misbruik

Let op! Deze functie is niet bedoeld om zelf een commentaar toe te voegen. Optioneel kunt u er een opmerking bij plaatsen.

Er is iets mis gegaan. Probeer het later nog eens of e-mail ons.

Reactie verwijderen

Weet je het zeker dat je dit bericht wilt verwijderen?

Er is iets mis gegaan. Probeer het later nog eens

De discussie is gesloten.
Reageren is niet meer mogelijk.