Bij deze naam denk je aan Porsche maar dit stroomlijnwonder is van Skoda

935 Dynamic

28 maart 2026 • 14:04

AutoBild Klassik

Met de 935 Dynamic wilde Skoda zich in het midden van de jaren 30 van de vorige eeuw opnieuw uitvinden. AutoWeek Classics kroop achter het stuur van deze unieke conceptcar met een typenummer dat je eerder aan een Porsche doet denken.

Soms is er wel degelijk een relatie tussen literatuur en autotechniek, zoals in het geval van Franz Kafka en Skoda. De schrijver van het bekende boek ‘De gedaanteverwisseling’ was ooit voor het koninkrijk Bohemen in Praag in dienst als secretaris van een organisatie die belast was met de ongevallenverzekeringen voor arbeiders. Maar zijn baan schonk hem absoluut geen voldoening. “Mijn werk is belachelijk simpel. Ik heb echt geen idee waarvoor ik betaald krijg”, schreef hij. In zijn vrije tijd bezocht Kafka lezingen over techniek aan de technische hogeschool in Praag. Daar waren ook de werknemers aanwezig van lokale autofabrikanten die beroepsmatig onder zijn verantwoordelijkheid vielen. (Overigens leidde de schrijver Gustav Meyer niet ver daarvandaan in de Boheemse hoofdstad het kantoor van de firma Benz.)

Skoda 935 Dynamic

Ook al stapte Kafka weliswaar nooit in de automobielindustrie, toch ontstonden er in Tsjechoslowakije tegelijkertijd telkens weer auto’s waarvan de constructeurs geïnspireerd leken door de titel van het beroemdste boek van hun landgenoot. In oktober 1935, twintig jaar na het verschijnen van dat boek, stond op de autotentoonstelling van Praag de Skoda 935 Dynamic. Vaarwel rechte lijnen en traditionele techniek, welkom futuristische stroomlijn, luidde het motto in dat era, en de Skoda gold als het meest productierijpe concept uit dit tijdperk. Geschikt voor dagelijks gebruik was hij sowieso, aangezien dit 4,85 meter lange prototype bijna dertig jaar dienstdeed als vervoermiddel, voordat het Skoda-museum er in 1968 de hand op legde en ergens in een opslagloods parkeerde. Daar, in Mladá Boleslav, vijftig kilometer ten noordoosten van Praag, stond hij tot vijftien jaar geleden, hier en daar met rode verf bijgekwast en in erbarmelijke staat. “Gelukkig hebben we ergens aan de binnenkant van de carrosserie de originele lakkleur nog aangetroffen”, vertelt Andrea Frydlová, directeur van het Skoda-museum. “En met het interieur hadden we net zo veel geluk”, voegt ze daaraan toe. Michael Velebnys nam de coördinatie van de restauratie op zich. Een man met Skoda-bloed in zijn aderen wiens vader bij de racedivisie van het merk werkte, terwijl zijn grootvader van 1946 tot 1966 hoofd design was voor alle modellen. Ondertussen is de 935 weer in zijn oude glorie hersteld, zo getrouw aan het origineel als mogelijk. En aan alles is te zien met welke liefde voor detail de mensen van Skoda destijds te werk zijn gegaan bij het bouwen van hun toekomstauto.

Skoda 935 Dynamic

Door middel van twee klemmen verwijder je een afdekklep onder de reusachtige grille, waar je vervolgens het horizontaal liggende reservewiel aantreft. Op die plek maakt het deel uit van de kreukelzone. Voor de afdekplaten van de achterwielen bevindt zich aan weerszijden van de auto een klein luik waardoor de klepdeksels van de in lengterichting ingebouwde tweeliterboxermotor bereikbaar zijn. Op die manier is het vrij simpel om de bougies te vervangen. Daarnaast is de motor via de achterzijde en zelfs vanuit het interieur toegankelijk, mocht het bijvoorbeeld regenen of vriezen. De benzine werd in eerste instantie opgeslagen in het centrale deel van het buizenchassis, om op die manier het zwaartepunt zo laag mogelijk te houden. De oude vulopening is hiervan het bewijs. Maar doordat de brandstof tijdens het accelereren en het remmen in de lange buizen heen en weer golfde, is van dat concept afgestapt. Nu is er een tank in de 300 liter metende kofferbak geplaatst. We nestelen ons achter het stuur. Omdat men in de jaren 30 in Tsjechoslowakije nog links reed, zit het stuur in de 935 rechts. Alle instrumenten, schakelaars en ook de handrem zitten heel handig in het midden, wat de ombouw naar een versie met linkse besturing vereenvoudigde.

Skoda 935 Dynamic

De instap door de naar achteren scharnierende zelfmoorddeuren is prima en een stevige vergrendeling moet voorkomen dat ze tijdens het rijden opengaan. De zitpositie is hoog en comfortabel, maar helaas is de bank niet verschuifbaar. De afstand tussen zitting en dak bedraagt een keurige 980 mm en achterin de stroomlijnauto is dat nog altijd 910 mm en beenruimte is er daar ook in overvloed.

Skoda 935 Dynamic

Voordat we wegrijden moeten we ons eerst even eigen maken met de bediening. Zo bevindt zich links van de koppeling een extra pedaal voor de centrale smering. Maar vooral de elektromechanische versnellingsbak van het Franse merk Cotal is heel bijzonder. De rijrichting bepaal je met een van de twee kleine schakelaars op de naaf van het stuur; horizontaal betekent vooruit, verticaal is achteruit. Vervolgens selecteer je met een kleine keuzehendel aan de stuurkolom de optie 0-1-2-3-4-0. Inderdaad, na de vierde versnelling is er wederom een neutraalstand. (En ook al heeft hij dan zowel voor- als achteruit vier versnellingen, het is niet aan te raden om sneller dan in de eerste versnelling achteruit te rijden.)

Skoda 935.

De vloeistofgekoelde 2-liter viercilinder boxermotor wordt gevoed door twee valstroomcarburateurs en start via een handchoke en een startknop, zonder nukkig te doen. Om de eerste versnelling in te schakelen, moet je de koppeling intrappen. Doorschakelen kan daarna zonder je linkerbeen te gebruiken. De motor, ingebouwd tussen de aandrijfassen en de achterbank, is verrassend goed geïsoleerd.

Skoda 935 Dynamic

Zijn bijnaam Dynamic kreeg deze Skoda overigens geheel terecht. Het lage gewicht op de vooras bezorgt hem een zeer lichte en helaas ook weinig exacte besturing. Toch is de koersvastheid best in orde, dankzij de gewichtsverdeling en een wielbasis van 3,20 m. Vooral in vergelijking met de technisch gelijkwaardig geconstrueerde, sterk overstuurde en voorin veel te lichte stroomlijnauto van concurrent Tatra, zijn de rijeigenschappen van de Skoda van een heel andere orde. Hij zou goed moeten zijn voor een topsnelheid van 130 km/h en dat lijkt zeker haalbaar. Maar we nemen de proef niet op de som. De gedaanteverwisseling van een prototype naar een verfrommeld stuk staal willen we niet riskeren, ook al heeft hij dan een reservewiel als kreukelzone. Voor de 935 Dynamic bleef het bij een enkel exemplaar, mede omdat hij, net als de Tatra, zijn tijd en de smaak van het grote publiek ver vooruit was.

Skoda 935 Dynamic

Motor 4-cil. boxer, achter, in lengterichting, 2 kl/cil.

Cilinderinhoud 1.995 cc

Max. vermogen 40 kW/55 pk bij 3.500 tpm

Aandrijving Achterwielen via elektromagnetische vierversnellingsbak

Afmetingen (l x b x h) 4,86 x 1,68 x 1,54 m

Wielbasis 3,20 m

Topsnelheid ca. 130 km/h

Tankinhoud ca. 60 l

Tatra's

Tsjechoslowakije: een land in de ban van de stroomlijn

In de jaren 30 van de 20e eeuw stond Tsjechoslowakije bekend om zijn gestroomlijnde auto’s. Een Zwitserse ingenieur speelde daarin een belangrijke rol.

De Tsjechoslowaakse Republiek behoorde in de jaren 30 tot de landen die de toon aangaven op het gebied van stroomlijnauto’s. De firma Wikow uit de regio Moravië presenteerde die als eerste, in de nazomer van 1931. Van de Wikow 35 Kapka (betekenis: druppel) zijn twee of drie exemplaren gebouwd, vandaag de dag bestaat er nog één replica.

Nog voor de Kdf-Wagen (de Kever) van Ferdinand Porsche (geboren in de Noord-Boheemse plaats Vratislavice/Maffersdorp) werd in 1932 al de ongeveer net zo uitziende Skoda 932 ontwikkeld. Die auto had achterin een luchtgekoelde 1,5-literviercilinderboxermotor en een front dat sterk op dat van de Kever leek, maar met zijn wielbasis van 2,75 meter was hij een stuk ruimer. Twee jaar later kwam Skoda met een auto die hetzelfde typenummer droeg, maar verder totaal anders was. Een soort oer-Superb met een achterin geplaatste viercilinderlijnmotor. In de herfst van 1935 maakte de 935 Dynamic zijn debuut.

De vroege liefde van de Tsjechen voor de stroomlijnauto is misschien wel terug te voeren op één persoon. Veel Tsjechische autofabrikanten hadden op de technische universiteit van Praag stroomlijnexpert Paul Jaray leren kennen. Geboren in Wenen, sinds 1923 woonachtig in Zwitserland en in de jaren voor deEerste Wereldoorlogg student aan de TU van Praag. Jaray werkte sinds 1914 bij Zeppelin in de luchtvaartuigbouw, onderstreepte het belang van aerodynamica en vroeg op veel van zijn uitvindingen patent aan. De Tsjechen bleven contact met hem houden.

In april 1932 ontwierp Jaray voor Tatra een stroomlijncarrosserie die nooit gerealiseerd werd. De druppelvormige koets verschafte te weinigbinnenruimte,e zodat Tatra met toestemming van Jaray zelf een oplossing bedacht. In maart 1934 konden journalisten in de buurt van Praag voor het eerst met de Tatra 77 rijden, een auto met een cw-waarde van 0,38.

Ook de grootste autofabrikant van het land, Praga, zette in op aerodynamische lijnen, net als de vliegtuig- en autofabrikant Aero en andere Praagse firma’s. Zoals FRM, datgebruikmaakte van een dwars ingebouwde motor achterin.

De stroomlijnrage bereikte zijn hoogtepunt in de zomer van 1934, toen het complete startveld van de ‘100 mijl van Tsjechoslowakije’ uit stroomlijnauto’s bestond. Met de dreiging van een oorlog was de serieproductie slechts van zeer korte duur. De laatste stroomlijnauto werd in 1975 gebouwd: de Tatra 603.

Dit verhaal is eerder gepubliceerd in AutoWeek Classics

Foto's AutoBild