Met de nieuwe Ypsilon mag het dan niet lukken, voorganger Y10 is nu mobiel monumentje

Met de nieuwe Lancia Ypsilon wil het nog altijd niet vlotten, Lancia-liefhebbers, als die er überhaupt nog zijn, putten liever uit het verleden van het merk dat een paar jaar geleden nieuw leven ingeblazen werd. Vergeten helden, grote namen, kleine drama’s – wie op basis van dit soort aspecten gevoelens voor auto’s ontwikkelt, heeft aan de Lancia Y 10 een goede. Op dit model zal al deze zaken van toepassing. Lancia was op de thuismarkt nooit weg, daar bleef de vorige Lancia Ypsilon nog best goed verkope, beter dan de nieuwe zelfs! Maar terug naar het verleden. Zonder Lancia zou de wereld er echter een stuk minder mooi uitzien, want dan hadden we nooit kennisgemaakt met de Aurelia, de Fulvia, de Gamma Coupé en de Delta HF Integrale – automobiele legendes vol geniale constructies, waarvan de reputatie ook door de omgelabelde Chrysler-producten die daarna op de markt kwamen geen geweld is aangedaan. In deze test laven we ons aan een Y10, de Ypsilon-voorganger, die we vorig jaar al eens bij onze toenmalige duurtest-Ypsilon haalden. 

Y10 was een trendsetter

Van de 1,1 miljoen Y10’s die er door de jaren heen zijn gebouwd, lijken er nog maar een paar te zijn overgebleven. De Y10 was een trendsetter, maar dat weet tegenwoordig niemand meer. De kleine auto’s van nu willen allemaal hip, individueel en premium zijn, maar de Y10 was dat veertig jaar geleden al. De mini-Lancia heeft het segment van de fashion-mini uitgevonden. Veel potentiële klanten wisten echter niet wat ze met deze auto aan moesten. Een exclusieve kleine auto met (in de meeste gevallen)  standaard centrale deurvergrendeling, elektrisch bedienbare ramen voor en uitklapramen achter, een schuif-kanteldak en alcantara bekleding was in 1985 echt iets compleet nieuws, bijna frivool zelfs. Wie zat er nu te wachten op een kleine auto met een fors prijskaartje? In 1985 betaalde je omgerekend €7.555 voor de simpelste uitvoering, een Panda 45 was ruim 3.000 gulden goedkoper. 

Y10 leek uit de Lego-hoek afkomstig

Bovendien had de Ypsilon ook nog eens een onconventioneel design, dat uit de Lego-hoek afkomstig leek te zijn. Het autootje was ongekend kort, met een steil oplopende raamlijn en een bijna kaarsrechte achterkant, waarbij de achterklep vaak in een andere kleur was uitgevoerd. Zo consequent hebben de Lancia-designers zich ervoor en erna nooit meer beziggehouden met hoekige vormen. Op de thuismarkt werd de Y 10 aan de man en vooral vrouw gebracht als Autobianchi, het was de opvolger van de ‘ik ben de betere Fiat’-A112. Dat was een logische stap, omdat Autobianchi in het Fiat-concern altijd al het testlaboratorium voor nieuwe ideeën was. In ons land werd de  Y 10 verkocht als Lancia, omdat niemand voor een Fiat zoveel geld zou hebben betaald.

Ten dele een luxe Panda

Wie op basis van het formaat denkt dat dit niet meer is dan een Panda die luxueus is aangekleed, heeft maar ten dele gelijk. De wielbasis en de voorasconstructie met de veerpoten zijn identiek, maar de Fiat moest het doen met een starre as met bladveren, terwijl de Lancia een gebogen ‘Omega’-as met schuingeplaatste dwarsdraagarmen en schroefveren meekreeg. Toen het model toch beter bleek te verkopen dan gedacht, kwam Lancia snel met nieuwe uitvoeringen op de proppen. De Y10 Touring was bijvoorbeeld voorzien van de 1,1-liter motor van de Fiat 127, daarnaast werd in 1986 de 85 pk sterke Turbo op de markt gebracht als Abarth-vervanger. Eveneens nieuw was de Y10 4WD, die over de motor en de aandrijflijn van de Panda 4x4 beschikte.

Een Lancia Y10 AWD in licht opgeruigde vorm zoals je die bij het automuseum Metropole in Druten kunt aantreffen. 

CVT in de Selectronic

Vanaf 1989 werd de Y10 Selectronic geleverd, met een traploze automaat à la DAF. Ook was er een stortvloed aan speciale uitvoeringen, waaronder het wit-rode tennistype FILA en de Ego, de Avenue en de GT tot de Mia, de laatste speciale versie die kort voor de facelift in 1992 op de markt kwam.

Lancia Y10 voor de facelift.

Lancia Y10 na de facelift.

Kleurrijk interieur

Daarbij werd de Lancia voorzien van een frisse snoet met de klassieke Lancia-grille en een gemoderniseerd interieur. Bij het aankleden van de Mia waren felle kleuren en vogue, zoals de ‘Park Green’ lak en de turquoise bekleding. Turquoise! Van de stoelen en de portierbekledingen tot het dashboard. Je kon ook kiezen voor beige en Hummerrood. Het kon nog kleurrijker. Zo ontstonden bontgekleurde Y10-fashion victims, die in de oude Lancia-reclamefilm rond Mia-modellen slopen in een halfdonkere vernissage. Dat past bij het imago van het model; de Y10 stond nu eenmaal te boek als stadsautootje en vrouwenauto, type Ellen Betrix met schoudervullingen en opvallende lipstick.

Met 50 pk genoeg vermogen: dat klinkt gek anno 2026 maar het is zo!

De zeldzaam geworden Lancia legt alle vooroordelen anno 2026 naast zich neer. Het is een auto die zonder twijfel de moeite van het bewaren waard is, omdat hij tot meer dingen in staat is dan je op basis van zijn formaat zou verwachten. Ondanks zijn bescheiden lengte van 3,40 meter kun je er met twee volwassenen en drie kinderen in zitten, terwijl parkeren tegelijkertijd kinderspel is. De door robots in elkaar geschroefde FIRE-motor heeft aan een vermogen van 50 pk genoeg om een topsnelheid van 150 km/h te realiseren. Wat heb je nog meer nodig om gelukkig te zijn? Wellicht het beetje luxe dat zich standaard aan boord van deze auto bevindt: het zonnedak, de alcantara-bekleding, de elektrisch bedienbare ramen. Met de Y10 koop je een toonbeeld van hoekigheid, maar ondanks de lange productieperiode en de grote productieaantallen is het aanbod verrassend klein. Menig Y10 is aan zijn einde gekomen als bezorgautootje van pizzeria’s, de roestduivel heeft ook in veel gevallen vernietigend werk gedaan. terwijl de geniale oer-Panda reeds als moderne klassieker wordt beschouwd, wacht de eerste luxueuze compacte auto nog op lof en erkenning. Dat heeft als prettige bijkomstigheid dat je er voor weinig geld eentje op de kop kunt tikken, en dan heb je ook nog eens een auto die de grote naam Lancia draagt.