Weblog Joas - Jouw 'slimme' auto zet ons in de file

Misschien is het onderdeel van ouder worden, maar het motto 'vroeger was alles beter' gaat in mijn beleving inmiddels wel op voor het verkeersbeeld in Nederland. Het is net alsof er in de afgelopen vijf jaar iets is gebeurd, waardoor de snelweg een schier onuitputtelijke bron van frustratie is geworden. Althans, wel als je iets geeft om fatsoenlijk anticiperend autorijden. Als je betrokken bent bij wat er gebeurt op de weg. Als je de intentie hebt om je medeweggebruikers niet tot last te zijn.

Ik zit vanwege het werk veel op de weg en besteed mijn tijd dan vaak aan het bestuderen van verkeersgedrag. Voor mijn gevoel begrijp ik van minstens één op de drie medeweggebruikers écht niet waarom ze rijden zoals ze rijden. Zo verbaas ik me vooral regelmatig over de 'middenbaanzombies', waar ik eerder al over schreef. Er zijn echter meer dingen die ik werkelijk onbegrijpelijk vind, zoals mensen die onnodig uiterst links blijven rijden, mensen die totaal onnodig (soms keer op keer) remmen, mensen die bijna stil gaan staan voor een lege rotonde en mensen die hun richting daar niet aangeven. Uiteindelijk leidt het vaak terug naar de aloude oorzaken, zoals een onzekere, afgeleide, luie of simpelweg asociale bestuurder.

Tegenwoordig kunnen zulke automobilisten zich gelukkig prijzen, want ze hebben een gewillige medeplichtige: ADAS. De in sommige gevallen nota bene door de EU verplichte assistentiesystemen steunen je actief in je totale desinteresse in fatsoenlijk autorijden. Oké, dat piepje dat je om de haverklap hoort, omdat je niet zit op te letten, is misschien wel wat irritant, maar verder is het prachtig. Je hoeft je auto niet meer zelf actief binnen de lijntjes te houden; je hoeft niet meer zelf de afstand tot je voorligger in de gaten te houden. Met een beetje geluk is je auto zelfs in staat om zelfstandig van rijstrook te wisselen. Hoef je alleen maar je richtingaanwijzer aan te slingeren en dan zie je vanzelf wel of hij ervoor gaat. Kan jou het schelen of er iemand op de rijstrook naast je aan komt zeilen. Anders gaat je dodehoeksensor wel af.

Volgens mij zit inmiddels de goegemeente op deze manier achter het stuur in moderne auto's. Laat de brede uitrol van deze systemen nu ongeveer samenvallen met de tijdspanne waarin ik het verkeersbeeld zo drastisch achteruit heb zien gaan. Misschien hebben we hier dan wel de hoofdoorzaak te pakken.

De in mijn ogen grootste boosdoener is adaptieve cruisecontrol. In het drukke Nederlandse verkeer, zeker op een snelweg met drie of meer rijstroken, werkt dat echt dramatisch slecht. Althans, wel voor de doorstroming. In de meeste auto's houd je veel te veel afstand tot je voorligger, waardoor je bij langzaam verkeer (bijvoorbeeld vrachtwagens op de rechterrijstrook) te vroeg al een baantje op wilt schuiven. Daardoor laat je heel veel ruimte liggen op rechts en in steeds meer gevallen besluiten mensen denk ik hierom zelfs überhaupt nooit meer rechts te rijden. Het gevolg is dat de boel in het midden stroperiger wordt en je misschien daarom zelfs nóg verder naar links opschuift. Als je dan ook nog eens de ACC lekker 'braaf' op 95 km/h hebt staan, sukkel je vervolgens rustig op links verder als rijdende blokkade.

Onderaan de streep is de bestuurder verantwoordelijk en zijn dergelijke systemen dus niet meer dan medeplichtig. Het gaat in beginsel fout bij de menselijke luiheid, die hierdoor simpelweg meer gefaciliteerd wordt. Als we met zijn allen een fatsoenlijke doorstroming willen, moeten we gewoon veel meer zélf actief bezig zijn met autorijden. Het is haast een soort dans; de geasfalteerde dansvloer is groot genoeg. Maar dan moet je wel op de juiste momenten en in het juiste tempo je pasjes zetten. Dan komen we er wel. De werkelijkheid blijft denk ik helaas beroerd, totdat auto's het écht helemaal zelf overnemen en met elkaar (Connected Cars) de choreografie verzorgen. Dat duurt nog wel even. Tot die tijd zijn we helaas allesbehalve slim onderweg. Eerder juist nog dommer dan voorheen.