In het kader van 50 jaar Volkswagen Golf GTI rijden we een paar maanden met een oudere Golf GTI. We kozen voor de vijfde generatie, want vanaf de Golf V werd de GTI weer leuk na de mindere generaties 3 en 4. Met deze vergelijking laten we zien hoe groot het verschil is tussen Golf V GTI en zijn voorganger, en dan pakken we ook nog de leukste Golf IV GTI die er was, de Edition 25, ter ere van 25 jaar GTI in 2001. 'Onze' GTI is de Edition 30, die vijf jaar later kwam als jubileummodel.
De vierde Volkswagen Golf GTI was niet bijzonder leuk. Als je toch een Golf IV GTI wilt, ga dan op zoek naar een Edition 25 en dan het liefst een origineel Nederlands exemplaar. Vanaf de vijfde generatie werd de hete hatchback weer echt leuk, na de wat minder geslaagde derde en vierde modelreeks. Onze rode is ook nog eens een extra feestelijke Edition 30, met als bonus de grotere turbo die hij in 2006 kreeg. Die turbo trakteert ons dagelijks op een enorme duw in de rug.
Van de importeur kreeg de GTI een Abt-chip cadeau
Vijf jaar eerder was er ook al zo’n extra toef slagroom ter ere van een GTI-jubileum. In 2001 vierde de Golf GTI zijn vijfentwintigste verjaardag. Daarom nam Volkswagen de Golf IV GTI eens goed onderhanden. De 1.8 20-kleps turbomotor kreeg voortaan af fabriek 180 in plaats van 150 pk. Verder voorzag Wolfsburg het model van fraaie BBS-wielen, skirts, een golfbal als pookknop en andere stoelen. Daarmee deed de Golf GTI van de vierde generatie zijn naam en faam weer alle eer aan. De speciale GTI-logo’s maakten het plaatje cmpleet. Dat deed Volkswagen overigens ook al in 1996 ter ere van twintig jaar Golf GTI. De Nederlandse importeur was begin dit millennium in een feestelijke bui en monteerde op de Nederlandse exemplaren van de Golf IV GTI Edition 25 een chip van Volkswagen-tuner Abt. Met 210 pk was het feest compleet, want daarmee had je in 2001 gewoon echt een beresterke hot hatch onder je kont.
Deze GTI Edition 25 is eigenlijk zilverkleurig
Deze Golf IV GTI Edition 25 hoort eigenlijk zilver te zijn. Maar omdat de importeur alle GTI’s in de klassiekercollectie in de kleur rood wil hebben, kreeg hij een rode wrap. Zilver staat hem beter. Het past ook wel bij de wat chique uitstraling die een Golf IV nog altijd heeft. Wat een mooie generatie was dat toch. Ook vanbinnen, met een schitterend, tijdloos dashboard dat zelfs trekjes vertoont van de interieurs die je in BMW’s in die dagen aantrof.
Zijn dashboard overtreft ook de uitstraling van het binnenste van zijn opvolger, want hoe leuk de GTI ook weer mocht zijn, het uiterlijk van de Golf V is domweg minder geslaagd. Het dashboard oogt nogal functioneel en heeft een beetje een Touran-uitstraling. Wel heeft de Golf V GTI mooie tellers, met blauwe verlichting en een opschepperige schaal tot 300 km/h voor de snelheidsmeter. Verder heeft hij een golfbal als pookknop en Edition 30-logo’s, onder meer boven het dashboardkastje. De Golf II GTI 16V had op die plek een rode 16V-badge. Ja, van tradities houden ze wel in Wolfsburg bij het aankleden van een GTI. Dat zag je gelukkig ook weer aan de Edition 25 van de vierde Golf GTI. Diens pookknop lijkt nog veel meer op die van de Golf I GTI, er zijn speciale lijsten, sportstoelen en fraaie tellers die je ook in luxere versies van de normale Golf en Bora tegenkwam.
In de Golf IV GTI zit je hoger
Je zit in de IV een stuk hoger dan in de V, waarin je echt zo’n heerlijk lage GTI-zit kunt instellen. Bovendien is hij gezegend met kuipstoelen, inclusief een klassieke ruitbekleding. Daardoor voelt in de V alleen al achter het stuur plaatsnemen veel meer als het begin van een onversneden GTI-rit, hoeveel mooier het dashboard van de Golf IV ook mag zijn. In de V draait het helemaal om het GTI-gevoel. Gelukkig doet de 1.8 20VT van de Edition 25 daar toch ook fiks aan mee. Wat een boost! Pas voorbij de 2.500 toeren blaast de turbo merkbaar mee, maar dan kleunt hij er meteen ook bloedfanatiek in. Echt een opgefokte motor, mede dankzij die Abt-chip. Nu bewaren wij, maar ook veel VAG-liefhebbers, sowieso warme herinneringen aan de 1.8 turbo met vijf kleppen per cilinder die in de eerste Audi A4 debuteerde en die uitgesmeerd werd over het hele concern. Vooral Seat profiteerde er rond het jaar 2000 van; deze krachtbron zette het Spaanse merk op de kaart als sportieve dochter van Volkswagen.
Je ziet dat deze Edition 25 eigenlijk zilverkleurig is. Nederlandse exemplaren hebben altijd 210 pk.
De Edition 30 kreeg de grotere turbo van de Audi S3 en het is ook al de turbo die op de Golf VI R zit.
De Golf IV GTI Edition 25 is in het middengebied zo krachtig dat je met de Edition 30 echt alle zeilen moet bijzetten om zijn voorganger bij te houden. Hij heeft met 300 Nm dan ook net zo veel trekkracht als de nieuwere. Maar de Golf V is wel veel vroeger bij de pinken en vanaf 1.500 toeren is de koppelopbouw al veel krachtiger. De bak van de Golf IV schakelt met iets meer gevoel, wat ook te maken kan hebben met de lage kilometerstand. Nog net geen 70.000 kilometer staat er op de teller van de origineel Nederlandse auto. Bij de Edition 30 is dat iets meer dan 90.000 km.
Golf V GTI strakker
Nu wordt ook duidelijk waarom de vijfde generatie van de Volkswagen Golf GTI zo veel beter tot zijn recht kwam. De besturing en de strakheid van het onderstel staan op een veel hoger en vooral sportiever plan ten opzichte van generatie vier. De Golf IV GTI is weliswaar stevig geveerd, maar is zelfs als Edition 25 domweg te soft voor een onversneden hot hatch. Dat werd niet echt aangepast bij de feesteditie. De auto komt ver uit de veren bij drempels, waarbij je meteen het ESP voelt ingrijpen. Er zit meer rol in de koets. Daardoor voelt hij weliswaar aan als een Golf met een heel krachtige motor, maar verder lijkt hij niet zo berekend op het surplus aan vermogen.
Misschien wel het mooiste dashboard ooit in een Volkswagen Golf.
Een Golf IV R32, de 241 pk sterke zescilinder met vierwielaandrijving, is de echte hardcore-Golf van deze generatie. Die was weer gebaseerd op de Golf 2.8 V6 4Motion, een heel dikke, maar vooral als comfortabele zakenauto bedoelde Golf. Wist je overigens dat bij de vierde Golf GTI-kopers ook nog voor de 110 (niet in Nederland) en 150 pk sterke 1.9 TDI en de 2.3 V5-motor konden kiezen? GTI was enigszins verworden tot een label en de drie letters stonden niet langer garant voor supersportief spektakel.
Volkswagen rustte de Golf V GTI altijd uit met de 2.0 TFSI-motor. De aanduiding stond voor Turbo FSI, turbo met directe benzine inspuiting, maar Volkswagen kortte dat al snel af tot TSI, alleen partner Audi gebruikt nog de aanduiding TFSI voor dezelfde motoren. Toen Volkswagen de Golf V GTI eind 2004 voorstelde leverde zijn krachtbron 200 pk. Dat was toen heel gangbaar in de hete hatchbackdivisie van de compacte middenklasse. We waren direct gecharmeerd van de krachtige motor, waarbij Volkswagen meteen ook werk maakte van de geluidsbeleving.
Speciale Recaro's in de Volkswagen Golf IV Edition 25
Je zit beter in de Golf V GTI.
DSG-debuut in Golf GTI
Maar er was nog een noviteit. In deze GTI debuteerde de automaat met dubbele koppeling, de DSG. Die bak kon je in de Golf IV al wel op de R32 krijgen. Deze Edition 30 bood de optie eveneens, maar wij rijden hem met de handgeschakelde zesbak. Als we die goed bedienen, knallen we in 6,8 seconden vanuit stilstand naar 100 km/h, een fractie sneller dan we met de Edition 25 halen. Zouden we een DSG hebben dan was dat 6,6 seconden. Voor een normale GTI met handbak staat 7,2 tellen. Bij de Nederlandse Edition 25 was de winst van de feestversie groter ten opzichte van de normale GTI: 7,4 om 8,5 seconden voor het bekende sprintje. Overigens kreeg de normale Golf GTI nadat de Edition 25 uit de handel was vanaf 2002 altijd de 180 pk sterke versie van de 1.8 turbomotor.
Genoeg cijfers, terug naar de beleving. Die biedt het rijden met ouder spul sowieso in deze tijden van elektrificatie, waarbij de ziel helaas uit de auto is verdwenen. Dat de ziel belangrijk is, maar ook weer niet het allerbelangrijkste, toont de Golf V GTI Edition aan. Diens motor is beter en geraffineerder dan de uiterst vermakelijke gechipte 1.8 turbo van zijn voorganger, maar de hele auto eromheen klopt ook veel beter als GTI. Zo werd het vrij bescheiden feest van 2001 uiteindelijk een behoorlijk fuif in 2006.
Foto's Willem Verstraten
Op zoek naar een Golf V GTI als occasion? In het aanbod zie je ook exemplaren als de GTI Limited 240 te koop staan. Dat is weer een andere versie dan de Edition 30. Het betreft dan een uitzwaai exemplaar van de Golf V GTI, bedacht door de importeur. De 200 pk GTI-motor kreeg een chip die hem 40 pk extra bezorgde. Die versie mist echter de grotere turbo van de Edition 30.
