Deze schitterende XK140 komt uit de tijd dat Jaguar de records en de zeges aaneenreeg

De Tweede Wereldoorlog was nog maar net goed en wel voorbij en Jaguar bracht in 1948 een spectaculaire sportwagen op de markt: de XK120. De typeaanduiding verwijst naar de topsnelheid van 120 mijl per uur (190 km/h), wat de XK op dat moment tot de snelste productieauto ter wereld maakte. In 1949 werd dat nog eens kracht bijgezet met een geslaagde recordpoging op een Belgische snelweg, waar een XK120 een topsnelheid van 213,4 km/h haalde. In de jaren daarna volgden de nodige successen in de 24 Uur van Le Mans. De eerste in 1951 met een XK120C, daarna in 1953, 1955, 1956 en 1957. Op de achtersteven van de XK140 die wij rijden, staat heel trots ‘Winner Le Mans 1951-3’ en op latere XK’s zijn daar meer zeges aan toegevoegd. Voor de oorsprong van de XK moeten we terug naar de jaren 30, naar de SS90 en SS100. De letters SS staan voor Swallow Sidecar, gebaseerd op de fabricage van een zijspan voor motorfietsen. In 1945 is de naam veranderd van S.S. Cars naar Jaguar Cars Limited.

Verstelbaar stuur

In 1954 nam de XK140 het over van de XK120, wat niet betekent dat de topsnelheid naar 224 km/h (140 mph) is toegenomen. Hij heeft dezelfde 3,4-liter zes-in-lijn, met iets meer vermogen. Nieuw voor deze sportieveling is de komst van een automatische transmissie. Die is van het merk Borg-Warner en, zoals de meeste automaten uit die tijd, telt hij drie overbrengingen. Dat Jaguar die optie aanbood, heeft alles te maken met de export naar de VS, waar het merendeel van de XK’s naartoe werd verscheept. Toch koos het gros van de kopers voor een handgeschakelde, bij voorkeur met een overdrive. Maar er was ook iemand die een rode bestelde met automaat; het bewijs staat hier. Dat is best bijzonder, zo’n versnellingshendel met P-N-D-L-R op de stuurkolom van een XK, in combinatie met slechts twee pedalen. Die staan opmerkelijk ver naar rechts, merk je zodra je achter het stuur plaatsneemt. Dat stuur is axiaal verstelbaar, eveneens bijzonder voor een auto uit die tijd. Er is iets meer ruimte dan in een XK120, aangezien de motor een stukje verder naar voren is geplaatst.

Cilinderkop van C-type

Aan de buitenkant is de XK140 van de XK120 te onderscheiden door onder meer de grille met zeven spijlen, de grotere bumpers en iets langere portieren. Maar hij heeft nog altijd rondom trommelremmen, wat best spannend is voor een auto met dit prestatiepotentieel. Vooral de afstelling is een werkje voor de specialist, anders heb je al snel een auto die scheef trekt tijdens het remmen. Bij zo’n Jaguar kun je het niet nalaten om de motorkap open te trekken. Daar ligt een juweel van een zescilinder, met glimmende kleppendeksels, elk bevestigd met 11 verchroomde moeren. Daar tussenin zien we de rode cilinderkop met veertien glimmende moeren. Minstens zo vermeldenswaardig is het opschrift ‘Jaguar Type C’. Deze motor heeft de cilinderkop van de C-type, compleet met een ander type carburateurs en een dubbele uitlaat. Daarmee beschikken we over 210 pk, een beetje meer dan de oorspronkelijke 190 pk. Het koppel stijgt naar 289 Nm.

Split window

Nog even en de XK viert zijn tachtigste verjaardag en het is nog altijd een beauty. Een op en top klassieke Britse roadster. Met als stijlkenmerk de lijn die vanuit het voorspatbord tot en met het portier naar beneden loopt en daar overgaat in het achterspatbord. Niet veel later zagen we dit terug bij onder meer de Triumph TR2 en de MGA, en ook de BMW 507 vertoont enige overeenkomst. De XK is er als fixed head coupé (FHC), als open two seater (OTS) en als drophead coupé (DHC). De laatste is de versie op deze pagina’s en zou je als cabriolet kunnen bestempelen. Hij is luxer dan de OTS, heeft een betere kap en zijruiten die open en dicht kunnen. Eveneens valt op hoe de voorruitstijlen een geheel vormen met de carrosserie, waar je misschien eerder een los frame zou verwachten. De voorruit zelf bestaat uit twee delen, een zogeheten split window, zoals je vaker ziet bij auto’s uit die tijd, omdat een gebogen ruit heel duur was of niet verkrijgbaar.

Automaat tempert de vreugde

Het is niet de eerste keer dat we met een XK rijden, maar wel de eerste keer in een XK met automatische transmissie. We hebben niets tegen automaten, maar in een klassieker blijft het altijd een beetje lastig. Bij Amerikaanse auto’s weten we haast niet beter en daar maskeert het enorme koppel van de vette V8 de traagheid van de transmissie. In dit geval hebben we gelukkig ook een motor met veel trekkracht, maar de versnellingsbak tempert de feestvreugde toch een beetje. Dat wordt grotendeels gecompenseerd door het oorstrelende geluid en de stuwkracht van de fabuleuze zescilinder. Wat ook helpt, is het zicht op de lange motorkap en het prachtige dashboard met instrumenten van Smiths in vliegtuigstijl. De naald van de toerenteller draait tegen de klok in en onderin de schaal zit een klein tijdklokje. De zitpositie is niet optimaal en de pedalen zitten iets te ver naar rechts, waarbij het scheelt dat de linkervoet in ruste kan blijven. Voor eenieder die om wat voor reden dan ook niet in een auto met handgeschakelde versnellingsbak kan rijden, is het een uitkomst dat Jaguar de XK met automaat leverde.

Technische gegevens