Dubbeltest Audi Q3 vs BMW X1

Nu is het natuurlijk niet zo dat Audi pas in alle haast begonnen is met het bedenken en tekenen van de Q3 toen BMW de X1 onthulde. De start van die ontwikkeling gaat vele jaren terug. Wanneer je beseft dat de Q3 technisch zo goed als identiek is aan de Volkswagen Tiguan, gaat het zelfs nog veel verder terug dan je in eerste instantie zou verwachten. Evengoed bracht BMW als eerste zo'n kleine, premium-SUV op de markt. Net als destijds het geval was met de BMW X3. Ook toen volgde de Q5 een flinke tijd later. Aan Audi in dit geval opnieuw de taak om de achtervolging in te zetten. De komst van de auto is allerminst een verrassing. Al sinds Kia en Hyundai begin deze eeuw ontdekten dat je met compacte SUV's grote groepen mensen heel blij kunt maken, ontstond er een nieuw segment. Japanners waren er al wat langer met auto's als de Nissan X-trail en de Toyota RAV4, maar op een of andere manier waren die toch te robuust om de gemiddelde huismoeder aan te spreken. Die wil gewoon net wat hoger zitten en instappen, maar geen luxe inleveren. Dat blijft hoofdzakelijk een gevoelsmatige kwestie, want veel andere voordelen zijn er niet. Je hebt niet meer ruimte dan een station omdat de bodemplaat hoger ligt en voor echt terreinrijden zijn de auto's ook niet geschikt. Maar ja, dat overzicht is in de file en in de stad wel lekker. Iets wat ook wij niet ontkennen. Een merkwaardige (maar goede) auto als de Peugeot 3008 biedt zoiets ook. Dat is een cross-over in de breedste zin van het woord. De Q3 is toch echt wel een SUV. Een eventuele cross-over van Audi in dit segment zou dan een A3 Allroad worden. Onnodig zeg je? Vergeet dan niet dat we een segmentje hoger ook in drie stappen omhoog kunnen: van Audi A4 Avant via een Audi A4 Allroad naar een Audi Q5. Die middenstap ontbreekt nog bij Audi op A3-niveau, maar je weet niet wat het merk nog allemaal van plan is.

Bij BMW lijkt het ietsje rustiger. Geen middenmodel maar óf een station, óf een SUV. Dus een 5-serie en een X5 en een 3-serie en een X3. (Alhoewel, hoe zit het dan met de 5-serie GT?) En dus ook een 1-serie en X1? Geloof het of niet: de X1 is eigenlijk geen echte SUV. De grens is vaag, maar het is niet alleen ons gevoel dat dit zegt. We vinden steun in harde feiten: de X1 heeft een typegoedkeuring gekregen als stationwagon. En zeker in Nederland heeft het merk daar baat bij. Veel bedrijven staan hun medewerkers niet toe om een SUV te leasen, onder meer vanwege maatschappelijke onrust rond dit type auto. Als je dan toch een X1 wilt, kun je met die typegoedkeuring in je hand je wagenparkbeheerder laten zien dat je de regels niet overtreedt.

Zeker als je deze auto's naast elkaar zet, heeft de Audi iets bolligs, terwijl bij de BMW de relatief lange neus het meest opvalt. Hierdoor oogt de Q3 goedmoediger, minder 'kwaad' dan de X1. Kwestie van smaak. Bij ons op de redactie liepen de meningen uiteen over welke auto beter oogt, dus aan een oordeel wagen we ons niet. Onze lezeres Esmée doet dat wel en prefereert duidelijk de Q3. Enig vooroordeel kan haar niet worden ontzegd, want het merk Audi heeft duidelijk haar voorkeur. "BMW vind ik toch een beetje een merk voor patsers. Dat past niet zo bij mij. Audi heeft dat niet." En dan vertwijfeld: "Toch?" Daar zullen we ons niet over uitlaten, maar het is duidelijk wat ze liever ziet als het om de buitenkant gaat. Alhoewel ... "De achterkant van de BMW en de voorkant van de Audi. Dát zou een mooie combinatie zijn ..."

Weinig motoren

Of deze auto's nu wel of geen SUV zijn: de hoogte in gaan ze allebei. Het gamma van de Q3 is vooralsnog redelijk beperkt. Eén benzinemotor (wel met verschillende vermogens) en één dieselmotor. Verder is de auto tot nu toe enkel met Quattro-aandrijftechniek beschikbaar, ook al staat het platform ook voorwielaandrijving toe. Het geeft aan hoe Audi de auto in de markt wil zetten: als volwaardige SUV. Dat is tijdelijk, want (goedkopere) versies met enkel aandrijving op de voorwielen volgen in 2012. Heel veel zal het potentiële kopers niet uitmaken, want hoe vaak verlaat de gemiddelde kleine SUV nu daadwerkelijk de verharde weg in Nederland?

De X1 is een Sdrive, dat wil zeggen dat de auto achterwielaandrijving heeft. Mocht je wel boswachter zijn, dan kun je van de 2.0d ook een Xdrive maken maar dat kost je wel € 4.350 extra. We verklappen het daarmee al kort: we zijn op pad met 2,0-liter dieselmotoren. In de Audi ligt de 2.0 TDI met 177 pk, de bekende commonrail-motor die we in heel veel auto's van de Volkswagen-groep terugvinden. De BMW heeft de 2.0d-motor die precies hetzelfde vermogen heeft: 177 pk. Het koppel verschilt wel iets: de Audi heeft met 380 Nm 30 Nm meer dan de BMW. Beide blokken zijn de sterkste diesels die je kunt krijgen in deze auto's en ze weten prima raad met de voertuigen, die zo rond de 1.500 kg wegen. De Audi is evengoed 85 kg zwaarder, maar daar merk je weinig van. De TDI weet zijn vermogen veel beter te verspreiden over een heel breed toerenbereik. Dat gevoel wordt gestaafd door de sprintcijfers. Ja, uiteraard heeft de Audi veel voordeel van zijn 4WD, maar ook op de tussensprint blijkt de Q3 fors sneller dan de X1. Opvallend gezien het meergewicht en het gelijke vermogen, maar eens temeer blijkt dat cijfers niet alles zeggen. Maximumvermogen en maximumkoppel zeggen immers niets over hoe de krachten verdeeld zijn over de rest van de toeren.

Uiteraard spelen bij die tussensprints ook de overbrengingsverhoudingen een rol. De Audi beschikt over een zeventraps S-tronic-bak met dubbele koppeling, de BMW heeft een conventionele zestrapsautomaat. Daaruit blijkt dat de X1 alweer een tijdje meegaat, alle nieuwe BMW's (tot de 1-serie aan toe) krijgen de nieuwe achttrapsautomaat van ZF. Audi gebruikt deze ook trouwens, en wel in A8. Maar de meeste X1's hebben hem niet. Alleen de X1 28i met de nieuwe 2,0-liter twinscroll turbomotor krijgt de nieuwe automaat mee.

Het onderscheid zorgt voor verschillende rijkarakters. De S-tronic houdt, zoals wel vaker, de toeren in principe extreem laag om het verbruik te drukken. Geef je gas bij, dan schakelt hij weer wel vlot terug om je in het goede toerengebied te krijgen. In de BMW gaat het allemaal een stukje rustiger en ook duidelijk ietsje stroperiger, maar bij lagere snelheden schakelt hij niet zo snel op als de S-tronic. Dit verklaart waarom Esmée in eerste instantie dacht dat de BMW veel sneller was. Pas toen we haar vroegen plankgas te geven, kreeg ze door waartoe de Audi in staat was.

Interieur

Wanneer we in de Q3 gaan zitten, merken we dat het meer is dan een Allroad-versie van een (nieuwe generatie) Audi A3. Je zit erg hoog zodat je een behoorlijk op-de-bok-gevoel krijgt. Onze Q3 heeft een hoop opties, waardoor het geheel er luxueus uitziet. Het halfleer op de stoelen oogt misschien nog wel mooier dan volledig leer en de navigatie en MMI zorgen voor een opgeruimd dashboard. Het valt wel op dat MMI een stuk gemakkelijker te bedienen is als het in de middentunnel zit (zoals bij de grotere Audi's), ook al is de software grotendeels gelijk. Wat de test-Q3 niet had, was Drive Select. Net zoals in andere Audi's pas je hiermee het rijgedrag van de auto aan, onder meer op het gebied van stuurgedrag, gasrespons en onderstel. Het sturen viel ons eigenlijk nog het meest op. Met Drive Select kun je zowel de directheid als de bekrachtiging aanpassen en als je dat niet kunt, houd je een indirect sturende auto met bijzonder weinig stuurgevoel over. Je hoepelt je in de Audi te pletter. Overigens vond Esmée dat de auto lekker soepel stuurde, dus ook hier blijkt maar weer dat elke chauffeur andere eisen stelt.

De BMW ziet er netjes uit. Ondanks de '1' in de naam staat dit geheel op een hoger plan dan de 1-serie wanneer we kijken naar het materiaalgebruik. Uiteraard is het hout dat je ziet een optie, zelf zouden wij eerder voor afwerking met aluminium gaan. In deze test blijkt opnieuw dat de nieuwe generatie van BMW's iDrive nog een stuk fijner werkt dan MMI van Audi. Gecombineerd met het prettig brede TFT-scherm biedt BMW op dit moment een van de beste multimediasystemen. Logische bediening en mooi overzichtelijk.

Het sturen gaat opvallend zwaar, bij nieuwere modellen gaat BMW duidelijk voor een standje lichter. Evengoed is dit allesbehalve een klacht, want de auto stuurt voortreffelijk. Niet alleen werkt de installatie heerlijk lineair, het is vooral de manier waarop de voortrein reageert op de stuurreacties. Precies het gevoel dat een BMW M3 zo goed maakt, voel je (op een ander niveau natuurlijk) ook in de X1, geloof het of niet. De soepelheid en vooral het gebrek aan een vertragingsmoment waarop de koets zich moet zetten, is wat BMW's zoals deze X1 tot heerlijke rijmachines maakt. Er kleeft wel een nadeel aan, want de demping is vrij hard en dat kan op lange afstanden wel een iets te veel van het goede zijn voor veel mensen. En juist in een auto als deze is iets meer comfort wel prettig.

En dan kom je weer bij de Audi uit. Die duikt en helt net even wat meer, de aanwezigheid van Quattro helpt de auto bij normale weersomstandigheden zeker niet beter de bocht door dan de tweewielaangedreven X1. Wel is de auto minder hard gedempt dan de BMW. Door het aanschaffen van Drive Select kun je dynamische demping krijgen in de Q3, daar wordt de auto afhankelijk van de keuzestand comfortabeler of sportiever van dan de versie die wij nu rijden. Aanrader dus. De X1 biedt deze optie niet.

Quattro is in dit geval overigens hetzelfde Haldex-systeem als we in de VW Tiguan vinden: in basis is het een voorwielaandrijver, pas bij (dreigend) gripverlies gaat er maximaal 50 procent van de aandrijfkracht naar de achterwielen.

De ruimte achterin houdt niet over, maar echt dramatisch slecht is het ook weer niet. De hoofdruimte is wel goed overigens, het zijn meer de benen van langere mensen die klem komen te zitten. Esmée zit er prima, maar met vier volwassen mannen op wintersport is vragen om ruzie. Qua uitrusting ontlopen de auto's elkaar in basis niet heel veel. Airco, audio en lichtmetaal zijn standaard, voor zaken als navigatie, leren bekleding en automatische airco moet je fors bijbetalen. En zoals bij elke BMW en Audi kun je het vervolgens zo gek maken als je zelf wilt. Bij de Audi lopen de prijzen dan (nog) sneller op dan bij de BMW. In het uiteindelijke prijsverschil moet je wel rekening houden met de vierwielaandrijving van de Q3: met een Xdrive-variant van de X1 was het prijsgat een stuk kleiner geweest.