De Lancia Ypsilon HF raakt de Mini JCW waar het pijn doet

Veel vermogen, grote wielen, een aangepast onderstel en een niet al te hoge prijs: hét recept om van een doodnormale hatchback iets heel leuks te maken. Decennialang had iedere zichzelf respecterende autobouwer in Europa één of meerdere van zulke praktische pretmachines in huis, maar de laatste jaren ligt dat anders. Net als de sedan, de coupé, de cabriolet en in mindere mate de stationwagon is de hot hatch steeds meer naar de achtergrond verdreven. In alle gevallen kunnen we de SUV als hoofdverantwoordelijk aanwijzen, hoewel er voor autofabrikanten meer redenen zijn om niet langer met een GTI-achtige te komen.

De compacte sportieveling lijkt echter de laatste tijd aan een heuse opleving bezig, maar dan wel in elektrische vorm. Volkswagen belooft al een tijdje een elektrische GTI, Renault maakte op basis van de 5 de Alpine A290, Mini maakt een elektrische Cooper inclusief JCW-versie en Stellantis gaat zelfs helemaal los. De Europese tak van dit Europees/Amerikaanse autoconcern heeft bedacht dat het mogelijk is om van de compacte elektrische modellen iets heel leuks te maken en smeert dat naar goed Stellantis-gebruik meteen breed uit. In SUV-vorm krijgen we de Abarth 600, Opel Mokka en Alfa Romeo Junior Veloce. Hatchbacks komen er ook en hier heeft nota bene Lancia de primeur. De Lancia Ypsilon HF brengt na jaren het HF-label terug en is met standaard 280 pk meteen indrukwekkend snel.

Dat zwarte paneel tussen de achterlichten is één van de weinige unieke kenmerken van de échte JCW.

Breder en lager

Daarbij hoort wel een kleine kanttekening, want ‘snel’ beleven we bij elektrische auto’s toch iets anders dan op benzine. Met een benzineblokje zou dit nog indrukwekkender zijn geweest, maar voor zo’n compact model is in minder dan 6 seconden van 0 naar 100 km/h spurten evengoed erg rap. De Mini JCW doet het sprintje bij ons exact even snel, maar heeft met 258 pk wel wat minder vermogen. Hier moet je bovendien aan de Boost-flipper aan het stuur trekken om kortstondig dat volledige vermogen te krijgen, anders is de auto net wat minder vlot. Geen zorgen: ook hier heb je aan vermogen nooit gebrek.

Onze testauto heet officieel Mini JCW Electric en is de snelste versie van de puur elektrische Mini die we normaliter Mini Cooper noemen. De JCW heeft het 49,2-kWh accupakket van de Cooper SE, maar kreeg er 40 pk bij. Een sportonderstel en speciale remmen horen er ook bij, maar met zijn uiterlijk is de JCW nauwelijks te onderscheiden van een reguliere Cooper E of Cooper SE in John Cooper Works-uitvoering. Dat wil overigens niet zeggen dat de JCW geen sportieve uitstraling heeft, integendeel. Hij is heftig bespoilerd en ziet er daarmee ultrasportief uit, maar dat geldt in vrijwel dezelfde mate ook voor een bescheidener gemotoriseerde Cooper in de sportiefste uitvoering.

Bij de Lancia is er nog een HF-Line verkrijgbaar, maar de echte HF is duidelijk daarvan te onderscheiden. Hij heeft zijn unieke, flink bredere wielkasten hard nodig om de 20 mm verder uit elkaar staande wielen te kunnen huisvesten en staat bovendien ook 20 millimeter lager op de poten. Grote remmen van Alcon, speciale HF-bumpers en een heuse diffuser maken duidelijk dat Lancia zich er niet gemakkelijk vanaf heeft gemaakt.

Knispertjes

Het sportieve feest zet zich voort aan de binnenkant, waar de HF unieke blauwe stoel- en dashboardbekleding, sportstoelen en een speciaal HF-stuurwiel heeft. De zitpositie is sportief laag, maar langere bestuurders zitten met opgetrokken benen. Verder valt op dat het materiaalgebruik en de bouwkwaliteit wat matig zijn. Vrijwel alles is van hard plastic, inclusief het typische ronde ‘tafeltje’ in het midden. Helaas heeft ons testexemplaar al de nodige kraakjes en knispertjes.

Voor extra bedieningsgemak is er een knoppenrij voor de climatecontrol, terwijl de Lancia ook voorziet in fysieke snelkoppelingen naast het touchscreen. Wel zo prettig. Het schermpje zelf kennen we van iedere andere Ypsilon en is een typisch Stellantis-product. Het is dus wat traag en stroperig, maar ook vrij uitgebreid. Het is jammer dat de HF geen speciale sportstanden of extra inzichten in de aandrijflijn biedt. De op dezelfde leest geschoeide Abarth 600 heeft dat wel, maar die is groter en (fors) duurder.

In de Mini heerst eveneens een sportieve sfeer, al geldt opnieuw dat er weinig onderscheid is met mindere varianten met JCW-aankleding. Dat geldt tevens voor de stoelen, die in de echte JCW best wat sportiever hadden mogen zijn. Wel is er meer (been-)ruimte en biedt de Mini een fijne zitpositie, zij het aanzienlijk hoger dan in de Lancia en dan in benzine-Mini’s. Zwart en rood voeren de boventoon in deze auto, die sowieso niet bang is voor gewaagde kleurcombinaties.

Het Mini-interieur is kwalitatief veel hoogwaardiger dan dat van de Lancia, straalt veel meer luxe uit en doet daarmee recht aan Mini’s premium-imago. Het is modern en helemaal van deze tijd, wat zich uit in minimalisme en vergaande digitalisering. Het ronde infotainmentscherm is wennen, maar erg fraai, snel en uitgebreid. De nog altijd vrij rechtopstaande voorruit geeft een typische Mini-sfeer, het dikke stuurtje pakt heerlijk beet en door een uitgekiend systeem van snelkoppelingen valt er met de minimale hoeveelheid knopjes goed te leven.

Genadeloos

Je zou het bijna vergeten met al die aandacht voor sportiviteit, maar dit zijn gewoon EV’s. Met die grote wielen, het uitdagende karakter en (ongeveer) 50 kWh metende accu’s hoef je geen wonderen te verwachten op het gebied van verbruik en actieradius, maar daarom gaat het vandaag ook even niet.

In de Mini is het misschien zelfs goed nieuws dat hij het na een kilometer of 300 in de praktijk wel voor gezien houdt, want meer dan dat kun je je rug toch niet aandoen. Het bikkelharde onderstel geeft iedere oneffenheid direct door en maakt de dagelijkse ritjes al snel vermoeiend, of die ritjes nu over de snelweg of door een woonwijk gaan.

Uiteraard mag zo’n snel speels ding stug geveerd zijn, maar deze JCW maakt het ons te bont. We zijn er zelfs even onder gaan liggen om te kijken of hij überhaupt veren heeft, want onderweg merk je niets daarvan. Mini noemt het onderstel ‘adaptief’, maar dat adaptieve gaat automatisch en betekent dus niet dat je handmatig voor een iets minder genadeloze stand kunt kiezen.

De keerzijde van dat plankharde is wel dat de Mini in snelle bochten ongelofelijk vlak blijft liggen. Hij reageert belachelijk direct op het stuurwiel en doet exact, zonder morren en vooral meteen wat je van hem vraagt, wat hem absoluut heel erg leuk maakt. Onder- of overstuur blijft uit en de JCW volgt indrukwekkends strak het aangegeven spoor, al is de besturing wat gevoelloos en hebben de voorwielen veel moeite met het vermogen. Dat vermogen wordt in principe simpelweg afgeknepen als dat doorspinnen te gek wordt, waardoor je al snel wat hortend en stotend de bocht uit accelereert.

Laat nu juist op dat punt de Lancia schitteren. Stellantis kiest wijselijk voor een mechanisch sperdifferentieel voor zijn sportieve elektrische voorwielaandrijvers, wat de auto’s zowel karakter als stabiliteit oplevert. De neiging tot onderstuur die er van nature is, wordt direct de kop ingedrukt als het stroompedaal wat verder naar de bodem gaat. Het wiel mét grip krijgt dan automatisch meer vermogen en dat betekent dat de neus direct weer de juiste kant op gaat, zonder nodeloos gespin of paniekerige elektronica-ingrepen. Top!

De Lancia helt iets meer over, maar is alsnog lekker stevig en voelt zodoende als een echte hot hatch. De besturing is wat minder direct, maar geeft wat meer gevoel en dat de Lancia wat minder zwaar is dan de Mini is mooi meegenomen. De stevige demping haalt bewegingen snel uit de koets en dat resulteert ook bij rustig rijgedrag in een heerlijk sportieve dynamiek, maar dan in combinatie met een zeker incasseringsvermogen. Het remgevoel kan beter, want het linkerpedaal voelt enigszins sponzig aan. Onder de streep is rijden in de Lancia veel minder vermoeiend en heb je tijdens de dagelijkse ritjes naar het werk eigenlijk geen last van het feit dat dit de HF-versie is.

Deze sportieve topper neemt al met al opvallend veel afstand van het zeer zachte en comfortabele karakter van de reguliere Ypsilon, maar is tegelijkertijd wat minder ‘hardcore’ dan platformgenoot Abarth 600. Zo brengt Stellantis zelfs met min of meer dezelfde techniek opvallend veel onderscheid aan tussen modellen, en dat mag na al dat geklaag over de veelheid aan merken en modellen binnen deze groep ook weleens worden gezegd.

Driedeurs

Daar waar de hot hatch herleeft, voorzien we dat zeker niet voor de driedeurs hatchback. De Mini Cooper is met de Fiat 500 en de Toyota Yaris GR de enige overlevende in deze categorie en dat maakt hem per definitie onpraktisch, maar wel extra leuk. De Ypsilon is met zijn standaard achterdeuren en grotere bagageruimte iets praktischer, al is het de vraag of dat belangrijk is voor wie bereid is zoveel geld voor zo’n kleine auto te betalen.

De Ypsilon HF is er bij Lancia in maar één uitvoering en kost €40.950. Opties zijn er nauwelijks en dat is goed nieuws voor de prijs, maar slecht nieuws voor wie niet tevreden is met de uitrusting. Die is helaas niet al te riant en zoiets als stoelverwarming is niet eens leverbaar. Bij Mini is dat uiteraard een heel ander verhaal. Losse opties zijn hier weliswaar ook grotendeels weg, maar een standaard JCW van €43.990 gaat na het aanvinken van allerlei pakketten hard richting de 50k.