Vakantiegangers opgelet: België voert volgend jaar zo goed als zeker duur tolvignet in

Omdat meer dan de helft van alle gereden kilometers op Belgische wegen wordt afgelegd door buitenlandse automobilisten – in de praktijk vaak Nederlanders – betekent het dat juist zij straks veel gaan meebetalen. Een akkoord hierover in de Belgische politiek is nabij, meldt de krant Het Laatste Nieuws (HLN).

De Vlaamse minister van Financiën Ben Weyts windt er geen doekjes om:"Vlaanderen wil veel investeren in de weginfrastructuur, maar dat betekent dat we centen nodig hebben om nieuwe wegen te bouwen en bestaande wegen te onderhouden. Dan is het logisch dat we ervoor proberen te zorgen dat de buitenlanders meebetalen, want wij zijn bij uitstek een doorreisland.”

Wanneer het vignet er komt, kan de minister niet bevestigen: "Ik kan en zal me niet laten vastpinnen op een timing, maar het is mijn ambitie dat het de komende maanden tot een akkoord komt tussen de regeringen van Wallonië en Vlaanderen.”

Vignet in plaats van kilometerheffing

Het tolplan zou alleen Vlaanderen al elk jaar 130 miljoen euro opleveren en Wallonië minimaal 50 miljoen. Vlaanderen en Wallonië kiezen bewust voor een vignet en niet voor een kilometerheffing. Zo’n heffing wordt als technisch complexer gezien en politiek gevoeliger. Het wegenvignet zoals ook Zwitserland en Oostenrijk dat kennen, zou gaan gelden voor de belangrijkste snelwegen en regionale wegen. Onbevestigde berichten spreken al langere tijd over een tarief van ongeveer €100 per jaar. Voor auto’s ouder dan twintig jaar kan het oplopen tot €125.

Het vignet wordt waarschijnlijk volledig digitaal. Automobilisten hoeven dus geen sticker op de voorruit te plakken. Het systeem wordt gekoppeld aan het kenteken en gecontroleerd via camera’s langs de weg. Wie geen geldig vignet heeft, riskeert een boete. Buitenlandse automobilisten zullen het vignet online moeten aanschaffen, mogelijk ook in varianten voor kortere periodes, zoals dag- of weekvignetten.

Ontheffing voor Belgen in strijd met EU-regels

In België moeten op dit moment alleen vrachtauto’s (zowel binnen- als buitenlandse) een wegenvignet hebben. Zij moeten een computertje (on-board unit) aan boord hebben dat het aantal gereden kilometers registreert.

Volgens de Belgische mobiliteitsexpert Dirk Lauwers levert de huidige verkeersbelasting (vergelijk het met onze motorrijtuigenbelasting, mrb) alleen al in Vlaanderen meer dan een miljard euro per jaar op. Dat is méér dan wat het Agentschap Wegen en Verkeer spendeert aan het onderhoud van de wegen. Lauwers: "Waarom dan toch het vignet? Het verkeer veroorzaakt ook andere kosten. Denk aan ongevallen, tijdverlies door files, milieu- en gezondheidskosten. Bovendien betalen bezitters van elektrische auto’s die belasting niet. Op dit moment is maar een kleine 5 procent van de auto’s elektrisch, maar naar verwachting zal dat binnen een jaar of vijf al een kwart zijn. Dan gaat de Vlaamse overheid dus veel inkomsten verliezen.”

Volgens Lauwers valt het financiële leed voor de Belgische automobilisten straks mee: "De politiek maakt zich sterk dat de rekening van de Vlaming níét zal stijgen. Dat een verlaging van de verkeersbelasting deze kosten zal compenseren. Dat lijkt me ook haalbaar. Het verkeer is een grote bron van inkomsten voor de regering. Op dit moment betalen we meer dan een miljard euro verkeersbelasting per jaar, goed voor een zesde van de inkomsten van de Vlaamse overheid. Daar zal de opbrengst van het vignet nog bovenop komen, omdat buitenlanders ook betalen.”

ANWB is tegenstander van de plannen

De ANWB heeft kritiek op de vergevorderde plannen. "We zijn geen voorstander van een tolheffing als die niet direct meerwaarde biedt voor de automobilist”, zegt woordvoerder Jasmijn Dielesen. "Verder zijn we kritisch over het voornemen om alleen buitenlandse automobilisten tol te laten betalen. Belgische automobilisten zouden worden ontzien door compensatie van de autobelastingen. Vergelijkbare plannen in Duitsland werden op deze grond uiteindelijk teruggefloten door het Europese Hof van Justitie.”

Hoe dat laatste precies wordt opgelost, is nog niet duidelijk. Zeker is wel dat wie straks via België rijdt, waarschijnlijk flink moet gaan betalen. Als de plannen doorgaan, betekent dit dat Nederlandse automobilisten opnieuw in een Europees land worden benadeeld. Eerder deze week werd bekend dat ook Zwitserland extra geld wil zien van vakantiegangers die alleen op doortocht zijn.