Wie in Frankrijk op vakantie gaat, moet op zijn hoede zijn. Frankrijk is een van de EU-landen met de meeste snelheidscamera’s langs de weg. Maar: een heel groot deel werkt niet en is vernield.
Verspreid over Frankrijk staan zo’n 4.700 flitscamera’s langs de weg. Maar wie weleens per ongeluk te hard rijdt, hoeft niet meteen te schrikken. Ongeveer één op de vijf camera’s werkt niet. In veel gevallen zijn ze vernield. Het onklaar maken van snelheidscamera’s lijkt te zijn uitgegroeid tot een Franse volkssport.
Dat blijkt uit cijfers die AD.nl heeft opgevraagd. In tien jaar tijd zijn meer dan 49.000 keer camera’s langs de Franse weg vernield. Dat betekent dat gemiddeld dertien keer per dag vandalen een camera uitschakelen. Ze worden bijvoorbeeld beklad met verf, stukgeslagen of in brand gestoken. De Franse Rekenkamer spreekt over ‘continu terugkerend vandalisme’.
€200.000
De camera’s zijn vooral een gewild doelwit tijdens betogingen en protesten. Bij de acties van de Gele Hesjes (2018-2019) en bij blokkades door boeren in de afgelopen jaren bereikte het aantal vernielingen vaak een piek. De acties kostten de Franse overheid in tien jaar 177 miljoen euro aan reparaties en vervangingen. Eén hedendaagse radarcamera die volledig moet worden vervangen, kost alleen al €200.000.
"Fransen houden niet zo van snelheidscamera’s, nee", zegt Nathalie Troussard van de automobilistenvereniging LDC. "Automobilisten hebben het gevoel dat ze worden gebruikt als melkkoe." De organisatie hield begin dit jaar een enquête, voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen. Meer dan 90 procent van de ondervraagden zei níet voor een burgemeesterskandidaat te stemmen als diegene flitspalen in de gemeente wilde neerzetten.
‘Flitspalen voorkomen doden’
De Franse overheid benadrukt dat de camera’s er staan voor de verkeersveiligheid. "Eén op de drie dodelijke ongelukken op de weg komt door te snel rijden of onverantwoordelijk rijgedrag", laat een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken weten. "Wij denken dat het plaatsen van nóg meer camera’s niet tot nóg meer veiligheid op de weg leidt", zegt Troussard van de LDC. "Ze kunnen beter de kwaliteit van de Franse wegen aanpakken. Het asfalt is vaak slecht. Er zitten veel gaten in de wegen. Bij 30 procent van alle dodelijke ongelukken spelen de kwaliteit en de infrastructuur van de wegen een rol.’"
In 2024 werden in Frankrijk 14,1 miljoen boetes uitgedeeld nadat een camera langs de weg een snelheidsovertreding vaststelde. Ook Nederlanders worden geflitst en krijgen de bon thuis. De miljoenen boetes leverden de schatkist in 2024 889 miljoen euro op. Dat is veel, maar niet genoeg om het budget voor verkeersveiligheid te financieren. Dat ligt met 4,8 miljard euro vijf keer zo hoog als de opbrengsten van de boetes.
Degenen die radars beschadigen, zijn overigens niet alleen actievoerders en demonstranten. Ook individuele en soms excentrieke Fransen slaan regelmatig aan het vernielen. Vorig jaar werd een 78-jarige gepensioneerde man gearresteerd die op het punt stond om een camera langs de weg te lijf te gaan met een verfbom. Zijn rijbewijs was kort daarvoor ingenomen.
1.000 keer flitsen per dag
Sommige camera’s leveren meer op dan andere. Berucht is een flitspaal niet ver van het Zuid-Franse Montpellier, op de RN109. Die fotografeert soms meer dan duizend keer per dag na een snelheidsovertreding, gemiddeld elke 85 seconden één keer. De maximumsnelheid gaat daar op korte afstand van elkaar van 130 naar 110 naar 90 km/h. En meteen daarachter staat de camera.
