Als je beseft dat dit Mercedes-design 45 jaar oud wordt dan voel je jezelf ook echt oud

Over de Mercedes W124 is al veel gezegd en geschreven. Hij kwam in 1985 op de markt en was dus vorig jaar 40 jaar oud, hij volgde toen de dit jaar 50 wordende W123 op. Die W-terminologie is vooral liefhebberscode voor de auto die toen nog bekendstond als de 200-/300-serie. Vanuit Mercedes-Benz optiek was het zelfs een middenklasser, het was de auto die in de jaren 90 werd omgedoopt tot E-klasse. Het model staat niet alleen bekend om zijn tijdloze design, ook de kwaliteit was uitmuntend. In dit artikel gaan we echter in op de totstandkoming op de tekentafels, een proces dat uiteraard onder leiding stond van de in 2024 overleden Bruno Sacco.

Opdracht: lichter en gestroomlijnder dan voorganger

Een goed jaar na de première van de W123 begint in de herfst van 1976 de ontwikkeling van zijn opvolger. De specificaties voor het ontwerp uit het eisenpakket: De nieuwe moest 15 procent lichter worden en de luchtweerstandscoëfficiënt (Cw-waarde) moest rond 0,3 liggen. Wat betreft de afmetingen, zowel binnen als buiten, oriënteerde men zich op de W123. Het technische pakket kon talrijke vormen aannemen, zoals de eerste schetsen en kleimodellen laten zien: Sommige lijken vanuit hedendaags oogpunt eerder op actuele hybride voertuigen van Aziatische fabrikanten dan op een typische Mercedes uit de tweede helft van de jaren 80.

Vroege schetsen laten nog veel genen van de series 123 en 126 zien. Eind jaren 70 kristalliseert zich de hoekigere wigvorm, die is afgeleid van de W201 (de 190) uit.

Met in totaal tien op papier gecreëerde ontwerpen gaat men naar de fase van driedimensionale vormgeving: de eerste kleimodellen op schaal 1:5 ontstaan – en die zijn allemaal via handwerk tot stand gekomen.

Hoe zeer het stylingteam rond Bruno Sacco met vormen experimenteerde, tonen deze drie futuristische kleimodellen.

Het eerste 1:1-kleimodel ontstaat aan het begin van 1981. Voor buitenspiegels en deurgrepen gebruikt men elementen van de bijna volledig ontwikkelde W201 die al in 1982 op de markt kwam.

Als basis voor dit 'mock-up' dient het in kunststof nagemaakte chassis van de W123, reeds voorzien van de bevestigingen voor het nieuwe onderstel met veerpoot-vooras en multilink-achterwielophanging ('Raumlenker-Hinterachse'). De 'carrosserie' bestaat uit houten latten en kunstig bewerkte metalen profielen. De typeaanduiding '280 ME' heeft nooit bestaan.

De afmetingen van een later, realistisch model worden elektronisch vastgelegd.

Op 7 april 1981 keurt de raad van bestuur het 124-design in grote lijnen goed.

CAD speelde al een rol

Bij de ontwikkeling van de W124 speelde de computer al een centrale rol, ook in de fase van het vinden van de vorm. Zo werden kleimodellen met een coördinatiemeetapparaat gescand en volledig opgemeten. Alle meetpunten werden centraal opgeslagen om daaruit later de eerste CAD-ontwerpen als lijn-, rooster- en vlakweergave te genereren. Hoewel de W124 ons vandaag de dag volledig analoog mag lijken, hij werd al voor een aanzienlijk deel met digitale technologie ontwikkeld. In grote lijnen bepaald in 1981 en halverwege 1982 stond het ontwerp tot in detail vast; grote wijzigingen waren vanaf dat moment niet meer mogelijk. 

Visueel markeerde de W124 een kwantumsprong ten opzichte van zijn relatief barok ogende voorganger. Toch was de carrosserie niet compromisloos gericht op een zo laag mogelijke luchtweerstand: voldoende hoofdruimte en een niet te sterke opwarming bij zonlicht moesten bij alle inspanningen voor een lage Cw-waarde behouden blijven. Functionaliteit niet opofferen voor minder windweerstand, luidde destijds het Mercedes-credo.Om de W124 zo glad mogelijk te krijgen zijn de voor- en achterruiten verlijmd met de carrosserie. Conisch gevormde einddempers en veerarmen aan de achteras en een grotendeels beklede onderzijde dragen ook bij aan de lage Cw-waarde. 

De W124 200-/300-serie is nog steeds geen hele ouderwetse auto om te zien. Hij is nog steeds in trek als klassieker die je voor dagelijks gebruik kunt inzetten. In het aanbod zie je nog veel sedans en stationwagons maar ook exemplaren van de wat geliktere coupé en cabrio vind je nog volop.  

Dit artikel is onderdeel van een groter artikel over deze Mercedes-serie dat we later nog in AutoWeek Classics zullen publiceren.