Vorm en functie

De nieuwe designtaal van Hyundai heet Storm Edge. Het doet me ergens aan denken. Aan Kinetic design, New Edge design, Flame design, Sculptural design, de hele rimram aan turbotaal die ik voor de kiezen kreeg toen ik nog aan de lopende band designchefs interviewde. Allemaal hadden ze een visie met een naam die spanning en sensatie beloofde. Tegelijkertijd ontkenden ze bij hoog en laag dat het alleen ging om het mooie plaatje. Fier bezwoeren ze dat bij hun club de vorm de functie volgde. Form follows function, heet dat.
Volgens mij klopt daar niets van. Ik zeg niet dat auto-ontwerpers niet geïnteresseerd zijn in functionaliteit. Ik denk dat de inzet op doelmatigheid te weinig loont. Verkopen doe je op looks, aan die wet hebben designers zich te houden. Nuchter = saai.
Design en functionaliteit hoeven elkaar niet te bijten. In de praktijk doen ze dat natuurlijk wel. Het was de tragiek van hyperfunctionele auto's als de Fiat Multipla en de SsangYong Rodius. Ze werden lelijk gevonden omdat de buitenkant volledig dienstbaar was gemaakt aan de nutsfunctie. Een kwaliteit die maximaal respect verdient werd weggehoond.
Dan liever pijn lijden in stijl. In veel van die premiumkleintjes is de achterbank een folterinstrument, de generieke layout van de mainstream tart te vaak elke logica. Een functionele auto biedt een uitzicht dat aan de voorzijde niet wordt gedwarsboomd door een vuistdikke A-stijl en aan de achterzijde niet door een hoge kont. Hij heeft een middenconsole die je knie niet in de weg zit, een dashboard dat niet als een rotsplateau een halve meter binnenruimte wegvreet, een instap die je niet hoeft te bekopen met een hoofdblessure. Hij heeft echte bumpers met rubber strips die voorkomen dat je voor elke parkeerfout naar de spuiter moet. En als hij station heet, past er een fiets in. Je hebt hem niet voor je imago, hij dient jou.
Kijk eens naar de buitenmaten. Die C- en D-segmenters groeien als kool. Het zouden inmiddels allemaal balzalen moeten zijn. Soms zijn ze dat echt. Het is helaas geen wet van meden en perzen. De ruimte is niet in gelijke mate meegegroeid en het is niet alleen de veiligheid die centimeters vreet; de vorm is belangrijker geworden dan de inhoud. Vervetting en zelfvergroting geven de toon aan. 't Is premium, dus het moet indruk maken. Van die powerplay moeten we af. Een Golf I mag naar eigentijdse maatstaven bezien een dwerg zijn, elke vierkante centimeter is benut. Het was een auto die zich niet groter maakte dan hij was.
Ik zag een onwaarschijnlijk lichtpuntje. Om de nieuwe Seat Toledo is in Genève vast smakelijk gelachen. Gaap, saai. Ik durf te beweren dat die auto van aanzienlijk meer gezond verstand getuigt dan de nieuwe Volvo V40. Is het een spannend ontwerp? Nou nee. Hij heeft wel een bagageruimte van 500 liter. De man die hem koopt kan zonder grootmoeder op zijn dak naar Frankrijk. Gaat hij op die kwaliteiten scoren? Ik houd m'n hart vast. Nuchterheid, levensgevaarlijk. Hyundai neemt geen risico's. Dat gaat voor cutting edge, theater, emotie, Storm Edge.