Revolutie

Deze overpeinzing dankt u aan mijn waterrekening. Stom van ongeloof ontvingen wij de mededeling dat het water in Drenthe goedkoper wordt. Een fijne meevaller, kietelde de Waterleidingmaatschappij Drenthe (WMD) ons geluksgevoel, in een tijd dat alles duurder wordt.

Zeg dat. Voor mijn belastingaangifte telde ik vorig jaar mijn maandelijkse vaste lasten op. Bewust beperkte ik me tot de posten waarvoor ongeacht hun woon- en autohobby's alle brave burgers moeten bloeden: gas, water en licht, de OZB, verzekeringspremies. Ik schrok me groen en geel van het eindbedrag. Terwijl ik het niet eens zo beroerd heb. Maar een modaal inkomen is 32.500 per jaar. Er zijn gezinnen die er van moeten leven. Die hebben ook stookkosten, een zorgverzekeraar en misschien een hypotheek, als ze van de bank een huis mogen. Vervolgens moeten ze naar hun werk. Met de auto. Voor bijna 1,76 per liter en een verbruik dat niet in de buurt van de 1 op 25 komt - met zo'n salaris koop je geen nieuwe BlueMotion. Waar je ook in het politieke spectrum staat: het is een volstrekt onacceptabele situatie.

Dit is allang niet meer het probleem van de onderkant. De hogere inkomens moeten net zo hard op hun tellen passen. De echte oorzaak: overheden, verzekeraars en energieboeren vragen steeds meer voor steeds minder. Ze kunnen argumenteren wat ze willen, tegen de schrikbarende wanverhouding die in Nederlandse huishoudboekjes tussen inkomsten en uitgaven is ontstaan kan maar één remedie zijn: het leven moet substantieel goedkoper worden. Hoe moeten de grote groepen Nederlanders die het niet aan zichzelf te wijten hebben in het zoveelste krimpjaar anders de klappen opvangen?

Goed, 1,76 voor een liter benzine. Waar ligt de tolerantiegrens? In het Autoweek-journaal van afgelopen week veronderstelde AW-brandstofexpert Hans Kattenwinkel dat er geen limiet zit op de brandstofprijzen. Twintig jaar geleden, constateerde hij terecht, had geen mens geloofd dat we omgerekend meer dan drieënhalve gulden zouden neertellen voor een liter euro 95. Tanken moet je toch en tot 2008 betaalde iedereen blind de rekening voor alles. Van welvaart komt onverschilligheid en we zijn een veel te keurig volk om bij Shell of op het Binnenhof de ruiten in te gooien. De gedachte dat brandstofprijzen zoals in Nigeria tot sociale onrust kunnen leiden lijkt absurd.

Toch ben ik er van overtuigd dat het zo ver kan komen als de crisis aanhoudt. Iedereen weet dat van je brandstofrekening het grootste deel naar Den Haag vloeit. Dat slik je als die staat regie houdt. Niet dus. Het onderwijs is kapot, de pensioenfondsen zijn kapot, de huizenmarkt is kapot, de banken fuifden door. Die pijn neem je niet weg met de troostprijzen van nieuwe wegen en een hogere snelheidslimiet, als de remedie roofbouw is. De peilingen van De Hond zijn een voorteken. De spectaculaire virtuele groei van de SP is het meest zichtbare symptoom van onvrede met een overheid die niet ingrijpt, van woede over de excessen van de vrije markt waaraan de politiek het land heeft uitgeleverd. Die blonde gedoogridder moet zich zorgen maken: het politieke rendement van islam-bashing is verdampt. Politiek, dat is het goede nieuws, gaat weer gewoon over rechtvaardigheid. Je hoeft geen socialist te zijn om te begrijpen waarom Roemer c.s. zo breed scoren met verbale guerrilla tegen graaiende zorg- en energiebonzen, bonusbankiers en excessieve brandstofprijzen; het is allang geen linkse retoriek meer. Of ze hun mooie beloften als regeringspartij kunnen waarmaken is een ander verhaal, voor steeds meer mensen is die club de laatste parlementaire vluchtheuvel geworden voor een nu nog keurige maatschappelijke verontwaardiging die op barsten staat. Omlaag dus met die brandstofprijs, en snel. Gelukkig denkt de WMD nog met ons mee.