Klimaat, geloof en journalistiek

Eindelijk is het wat stiller geworden rond Al Gore en zijn gelikte film vol waarheden en goedbedoelde demagogie. Als milieuman ben ik blij met alle aandacht maar tegelijk krijg ik kromme tenen van de hijgerige media, met alle onzin, overdrijvingen en bangmakerij die het - geheugenloze - journaille ervan bakt. Gore zei niks nieuws, hij brácht het alleen beter dan wie dan ook, en daar worden andere publicisten jaloers op. Als er één instantie is die niet aan overdrijving en bangmakerij doet, dan wel het IPCC, het Intergovernmental Panel on Climate Change, de andere Nobelprijswinnaar. In die cluster werkgroepen van gerenommeerde wetenschappers wordt onder VN-vlag samengewerkt aan onderzoek, analyse en kennisverspreiding over alle oorzaken en gevolgen van het broeikas/klimaat-probleem. Het IPCC is juist conservatief en sensatievermijdend te werk gegaan met hun waarschijnlijkheidsanalyses en (onder politieke druk!) onderkoelde conclusies. Zoveel omzichtigheid heb ik bij economen, bankpresidenten of politici - van welke (haar)kleur ook -nooit waargenomen als het om uitspraken over trends of prognoses op hun (vak)gebied gaat.

Waar ik mij na de Gore-hype regelmatig aan geërgerd heb zijn de klimaatsceptici. Sommigen hadden professorale status, zoals Böttcher (Club van Rome); die vond klimaat minder belangrijk dan aids of bodemverontreiniging (?!). Typisch geval van appels en peren; álle mondiale problemen zijn urgent! Recente aandachttrekker was Kroonenberg, wiens relativering ("de aarde is al vaker opgewarmd, waar maken we ons druk over") volgens geologische tijdschalen klopt, maar niet voor wie nu leeft en vooruitkijkt, zoals regeringen. Zijn oppervlakkige berekeningen zijn al door collega's als Brinkhuis (RUU), die deelnam aan de Arctic Coring Expedition de grond in geboord. Brinkhuis c.s. heeft m.b.v. opzienbarende diepzeeboringen bij de Noordpool het cruciale verband tussen snelle opwarming en CO2 opnieuw aangetoond.

Ergerlijker zijn de journalistieke azijnpissers als Rozendaal van Elseviers en de pseudo-wetenschapper Hans Labohm. Die heb ik nu zo vaak in media en op symposia meegemaakt in hun rol van officiële, door God zelf erkende en onvermijdbare Gore-vreters dat je je afvraagt aan welke bijzondere gaven zij die intussen lachwekkend geworden status ontlenen.

Iedereen met mensenkennis kan - nu ze wetenschappelijk afgebrand zijn - nog maar één verklaring voor zulke volhardende dwarsliggerij bedenken en dat is: EGO. Evenals bij eloquente types als Pim Fortuyn en bij sommige politici is de behoefte aan aandacht, erkenning, waardering en gezien worden de dominante drijfveer achter hun geëmotioneerde dwarsliggerij. Voor hén kwam de klimaathype als geroepen. Iedere revolutionair en geboren dwarsligger zoekt immers een bij zijn (leef)tijd en positie passend onderwerp of vijandbeeld om zich daar vervolgens levenslang in vast te bijten en identiteit aan te ontlenen. Het beroep dat deze pseudo-wetenschapsjournalisten doen op hun grote voorbeeld Galilei is psychologisch veelzeggend: "kijk mij eens, ik durf ook dwars tegen de stroom in te gaan!" Ik zie eerder Don Quichotte voor me. En zo houden ze zich boven de aanzwellende stroom wetenschappelijke gegevens dapper vast aan de strohalm van de zonneactiviteit of wat dan ook. Als ze loslaten - nooit dus - verliezen ze hun identiteit en valt hun zelfbeeld in duigen. De sceptici gaan uit van een optimistisch vooruitgangsgeloof met de vrije markt en de techniek als panacee voor elke kwaal. Dat verdraagt geen sombere analyses of rigoureuze ingrepen in consumentenvrijheden.

Helaas slikken hele volksstammen hun geruststellende boodschap en vergroten columnisten, leken-journalisten (ook Autoweek, zie columns van Tonie en Cornelis) en bloggers als Hajo Smit met badinerende en denigrerende Gore-stukjes de verwarring bij hun leken-lezers. Het doet mij denken aan de rokers en tabaksfabrikanten in de tijd van dokter Meinsma, die tegenover steeds harder medisch bewijs bleven ontkennen dat roken kanker veroorzaakt, met als argument dat er veel kerngezonde kettingrokers van wel 90 jaar oud waren.

Heren, het is journalistiek gewoon onprofessioneel wat jullie doen. Jullie slikken braaf de grootste onzin die de auto-industrie verkoopt en niet wat wetenschappers formuleren! Draai niet langer om het slechte nieuws heen. Shit blijft shit, hoeveel parfum je er ook op spuit. Jullie koe blijft echt wel heilig en aanbeden.

Ik ga de klimaatdiscussie niet overdoen, want ik ben geen "klimaatwetenschapper"… Terugkijkend op 30 jaar beleidservaring met tegenstribbelende sectoren staat voor mij één ding vast: als de olie- en auto-industrie en de OPEC ook maar één stok tussen de IPCC-spaken hadden kunnen steken, zouden ze het allang gedaan hebben. Shell, BP, RABO of Philips zijn niet gek. Alle grote bedrijven hebben klimaatstrategieën ontwikkeld, en geharnaste klimaatsceptici als George Bush en EXXON zijn nu ook om. Net als de autofabrikanten (ACEA) richten die zich nu op de (technische) oplossingen en op de hamvraag: hoe verdelen we de pijn. En wij rijden dagelijks langs het prijskaartje.