Eén Europa

Nadat aan deze kant van de grens de verhoogde accijns op brandstof de gemoederen flink bezig heeft gehouden, besloot Duitsland er nog een stapje bovenop te doen. Het plan om buitenlanders, of liever gezegd, automobilisten met een buitenlands kenteken, tol te laten betalen voor het gebruik van de Autobahn circuleert al langer. Het zint veel Duitsers niets dat zij wegenbelasting moeten betalen en alle gasten die gebruik maken van hun mooie wegen niet. In basis valt daar iets voor te zeggen. Duitsland is niet alleen een bestemming, maar ook vaak een doorvoerweg. Hoeveel van ons rammen niet jaarlijks naar de Alpen, waarbij we zo'n 90 procent van de tijd op Duitse wegen rijden? Op een opgewarmde spaghetti in een Raststätte na , geven we al ons geld uit in Oostenrijk of Zwitserland, om na een week weer terug te knallen. Of terug te kruipen, als je samen met veel landgenoten in files rondom München beland. En dat is maar één voorbeeld, immers kan je nog verder naar het oosten of zuiden.

Maar ook in Duitsland klinkt protest tegen de plannen. Veel bedrijven in de grensstreek profiteren van buitenlanders die de grens over wippen om boodschappen te doen. Vraag maar aan onze ondernemers in de grensstreek, de vanwege het grote verschil in accijns en BTW steeds meer klanten over de grens zien verdwijnen. Maar oh ironie, met de nieuwe Duitse tol regels zou het voor al de mensen ineens een stuk onaantrekkelijker worden naar die Duitse winkels te gaan. En dus willen lokale Duitse politici dat de grensstreken – hun thuisgebieden dus – worden uitgezonderd. Lokale politici rond de grens die lokale ondernemers willen beschermen tegen een belastingmaatregel. Goh, dat klinkt bekend. En zo komen we weer terug bij het accijns verhaal.

Zowel de Duitse tol als de Nederlandse accijns zijn inmiddels het juridische circuit ingegaan. Nederland pomphouders willen de Nederlandse staat voor de rechter dagen vanwege de onredelijke inkomstenverliezen na de accijnsverhoging. Ze eisen niet dat de maatregel wordt teruggedraaid, maar schadevergoeding. Geen geheel kansloze exercitie, er is jurisprudentie bij vergelijkbare zaken, waarbij de ondernemer wint. Bij de Duitse tol dreigen buurlanden Duitsland voor de Europese rechter te dagen omdat de Duitsers de extra gelden over de rug van buitenlandse automobilisten wil innen. Op die manier zouden eigen inwoners worden ontzien. En dat mag niet van Europa, omdat het tegen de regels is om meer belasting te eisen van buitenlanders voor dezelfde dienst. Een vergelijkbaar Belgisch systeem is zo tegenhouden. Maar dit protest gaat niet helemaal op. Iedereen moet volgens de Duitse plannen straks een vignet kopen, ook hun eigen mensen. Maar de Duitsers krijgen dat bedrag vergoed door een permanente korting op de wegenbelasting. Eerst voeren ze voor iedereen het vignet in. Vervolgens komt er extra geld binnen. Oh, zegt Duitsland, dat is mooi. Waar zullen we dat aan uitgeven? Defensie? Ontwikkelingshulp? Of wacht, we voeren een belastingverlaging in op de wegenbelasting. Iedereen doorziet de truc, maar juridisch kan je er wellicht mee weg komen. Slim gedaan, dat wel. België probeerde overigens hetzelfde, alleen zwichtte voor politieke druk. Als het Duitsland wel lukt, zullen de Belgen het opnieuw gaan proberen, dan is er immers een precedent. En kijken we een land verder, dan zien we dat er in Frankrijk helemaal geen wegenbelasting bestaat. De staat komt daar aan zijn geld door accijns en… tol. Ook betaald door buitenlanders. In Frankrijk hebben ze dus al het systeem waar men in Duitsland naartoe wil. Waarom het in Frankrijk wel mag? In Frankrijk bestond het systeem al.

Zowel de accijnsproblematiek als de Duitse tolkwestie ontstaat uiteraard omdat het elk land vrij staat belasting te heffen zoals het goeddunkt. Dit is vrij logisch, omdat elk land een andere kijk heeft op inkomstenverdeling en sociale gelijkheid. Als Nederland naar het gemiddelde belastingniveau in Europa zou gaan, zouden de btw, de inkomstenbelasting en niet te vergeten de BPM gigantisch dalen. Feest? Misschien. Maar vervolgens komen we tientallen miljarden tekort op de begroting. Terwijl het kabinet al niet eens kon worden over het vinden van 200 miljoen aan accijnsinkomsten Eén Europa is nog heel ver weg.