eCall
EU-commissaris Kroes wil dat vanaf 2015 alle nieuwe auto's een eCall-systeem hebben dat na een ongeval automatisch 1-1-2 belt en de GPS-lokatie doorgeeft. Dat gaat in Europa honderden mensenlevens per jaar sparen, denkt ze. Inderdaad ken ik ongevallen waar deze reddende engel het verschil tussen leven en dood betekend zou hebben. Zoals enkelzijdige ongevallen in het donker waarbij slachtoffers bewusteloos of bekneld zaten en door onderkoeling doodgingen doordat hun auto in berm of sloot onopgemerkt bleef. Lof voor Neelie! Markant dat zij en niet de commissaris die over verkeersveiligheid of auto-richtlijnen gaat dit voorstel indient.
Ik zet wel vraagtekens bij dit plan, dat circa 100 euro per auto gaat kosten. Hoe gaat dat apparaat in de praktijk werken? Hoe stel je het zo af dat het z'n doel niet voorbijschiet? Ik zie het al voor me, een massale kettingbotsing in de mist bij Breukelen, oktober 2020. Ambulances in het landelijk gebied zijn al wegbezuinigd, dus na 20 early warnings snellen er 20 ambulances uit Amsterdam en Utrecht richting A2. Daar laten ze de dode motorrijder - zonder eCall! – en een automobilist die tussen twee trucks vermorzeld is over voor de lijkwagen. De overige automobilisten hebben de botsing ongedeerd of met lichte verwondingen doorstaan en kijken verdwaasd naar hun verfrommelde koekblikjes en naar de massaal toegesnelde ambulances en brandweerwagens. Dankzij de ingebouwde veiligheid en de matrixborden op 80 hoeven er maar twee gewonden mee naar het AMC. De meeste ambulances zullen bij eCall voor nop uitrukken, vrees ik, als het elektronisch signaal automatisch afgaat bij inschakeling van gordelspanner of airbag. De grens moet hoger gelegd worden, wil er van gewonden sprake zijn. Eigenlijk zouden juist fietsen, brommers en motoren zo'n apparaatje moeten hebben, want die lopen meer gevaar. Nog een onverwacht effect zou kunnen zijn dat, als er veel ambulances – denk aan gladheid – tegelijk onderweg gaan, men te laat komt bij andere meldingen (hartstilstand etc.) of rampen (zoals een Volendam-brand) in hetzelfde gebied op hetzelfde moment. De logistiek en capaciteit van de hulpverlening zal bij invoering van eCallsterk moeten verbeteren; bij elke ramp blijkt dat hulpdiensten massaal langs elkaar heen werken.
Ik zou voor de miljarden die eCall gaat kosten wel wat effectievers weten om de verkeersveiligheid te vergroten en de kosten per vermeden slachtoffer te verlagen – een verkeersdode kost ca. 4 miljoen. Wat de EU moet doen is zorgen dat elke auto een duidelijke boordcomputer krijgt – naast de binnenkort verplichte schakelindiactor –die het actuele brandstofverbruik continu weergeeft. Verder moet EU-breed de rijopleiding zo georganiseerd worden - naast verplichte bijscholing - dat nieuwe én bestaande rijbewijsbezitters gericht Het Nieuwe Rijden aanleren. Voor nagenoeg hetzelfde bedrag per automobilist kan dan een veel groter veiligheidsrendement behaald worden dan met eCall alleen. Hoe zo? In pilots met Het Nieuwe Rijden bleek 40% reductie van schades en ongevallen haalbaar na een simpele HNR-cursus. Om HNR consequent toe te passen is een boordcomputer onmisbaar. Verbetering van rijgedrag scheelt in de EU op termijn potentieel tienduizend doden, terwijl de kosten per auto alleen al door de brandstofbesparing binnen een halfjaar worden terugverdiend. Wie HNR toepast gaat namelijk vanzelf minder gas geven, minder hard of risicovol rijden, minder inhalen, minder snel accelereren, meer afstand en grotere ruimtekussens aanhouden. Dat zijn - los van alcoholgebruik - de belangrijkste ingrediënten voor veilig rijgedrag. Veilig rijgedrag kost niks, alleen zelfbeheersing en gerichte in-car feedback.
Ooit pleitten de Europese auto-industrie en Verkeersministers vóór HNR ('eco-driving') om CO2 en brandstof te besparen en voor de verkeersveiligheid. Nu lijkt het erop dat de beoogde halvering van verkeersdoden binnen de EU uitsluitend gezocht gaat worden in technische snufjes als eCall en ESP, die onveilig rijgedrag nooit helemaal kunnen uitschakelen. De alsmaar toenemende vermogens en snelheden - hoofdoorzaak van onveilig rijgedrag! - kun je alleen beheersen met HNR. Wie gelooft dat de techniek ons over 20 jaar in zelfsturende autootjes veilig over de A2 laat glijden (al twitterend met koffie en croissantje) doet aan wishful thinking. De ongevallen met de Turkse 737 en de Franse Airbus A330 tonen aan dat te veel vertrouwen in falende (cockpit)automatiek fataal is. Piloten en automobilisten mogen nooit verleren zelf te 'piloteren' met constante alertheid en zelfbeheersing (de rechter voet!). De uitwijkmanoeuvres waarmee ik deze zomer in Polen tot driemaal toe een frontale botsing heb voorkomen, hadden nooit door automatische ingrepen bereikt kunnen worden. De vlucht naar voren in steeds meer technische trucs toont aan dat de politici - in de EU en in Den Haag - de guts missen om het rijgedrag van de burger preventief aan te pakken met lagere limieten en brede inzet op Het Nieuwe Rijden. Laat staan met in-car ingrepen als toerental- en snelheidsbegrenzers en wettelijke beperking van specifieke motorvermogens. Zolang dat niet het geval is zullen er t.z.t. duizenden eCalls uitgaan die voorkomen hadden kunnen worden.
