Auto van het Jaar

Hoe relevant is de Auto van het Jaar-verkiezing? Afhankelijk van je beoordelingscriteria is de Volvo XC40 niet zo'n gekke keus. Het is een suv waarmee Volvo op originele wijze nieuw terrein betreedt. It stands out in the crowd, tenminste tot alle doorgegroeide ex-V40-rijders en veranderingsgezinde V60-rijders zijn overgestapt. Maar dat geldt ook voor mede-genomineerden als de Alfa Romeo Stelvio, de knallende entree in een voor Alfa nieuw segment. Zo is er altijd wel een reden.

Van de zeven Auto van het Jaar-kandidaten heb ik er vijf gereden (de XC40 en de Citroën C3 Aircross staan nog op de rol), en in dat perspectief kan ik het oordeel van de jury volgen. De Audi A8 scoort met (deels niet operationele) autonome innovatie en hightech veiligheid, de Kia Stinger is een indrukwekkende stap omhoog. De nieuwe BMW 5-serie blijft een geweldige auto, hoewel niet baanbrekend. Puur op maatschappelijk relevante eigenschappen zou de Seat Ibiza mijn winnaar zijn geweest, omdat hij op alle fronten het best scoort. Hij ziet er goed uit, de prijs-/ kwaliteitsverhouding is top, hij is ruim, zuinig en voortreffelijk afgewerkt. Voor 23 mille heb je een afgeladen, vlotte gezinswagen die veel duurdere modellen overbodig maakt. Zijn toegevoegde waarde is het grootst.

Daarmee stel ik ook vast dat in het deelnemersveld de echte gamechangers ontbreken. Een Opel Ampera-E schittert door afwezigheid. Ik zie niet één auto die door unieke praktische, technologische of ecologische eigenschappen al zijn concurrenten verplettert. Over de nutswaarde van lifestyle-suvs als de Stelvio of XC40 valt, zacht uitgedrukt, te debatteren.

De boog kan natuurlijk niet altijd gespannen zijn. In de historische winnaarsgalerij kom je auto's tegen waarvan je niet wist dat ze het in zich hadden. In 2007 won de Ford S-Max, in 2003 de onfortuinlijke Renault Mégane van Patrick le Quément, in 2002 de Peugeot 307. In 1996 bekroonde men de Fiat Bravo/ Brava, in 1990 de Citroën XM, in 1989 de Fiat Tipo, in 1986 de Ford Scorpio, in 1982 zelfs de wat zielige Renault 9. Op de XM na zijn het geen van alle auto's die de geschiedenis een nieuwe wending gaven. Daar tegenover staan geheide winnaars als de destijds revolutionair gestroomlijnde Audi 100 (1983), de Opel Kadett E (1985), de Fiat Panda (2004), de eerste Renault Scénic van 1997 en de Alfa Romeo 156 van een jaar later. Stuk voor stuk zijn dat historisch belangrijke auto's. Het Pandaatje en de Scénic waren allebei uniek doordacht, de 100 en de 156 unieke verschijningen, en het oog wil ook wat.

Je kunt niet zeggen dat de jury's blind waren voor technologische doorbraken. In 2005 won de Prius, in 2011 de eerste Leaf, in 2012 de eerste generatie Opel Ampera. Maar 2018 is waarschijnlijk echt het laatste jaar waarin de jury het zich kan veroorloven conventionele auto's te bekronen. Het kan niet anders, of de Auto van het Jaar 2019 wordt een EV. Dat wordt dan de nieuwe Nissan Leaf, de Jaguar I-Pace, of de Hyundai Kona. Als de titel Auto van het Jaar zijn relevantie wil behouden, zal hij naar auto's moeten gaan die nieuwe wegen inslaan, want tegen echte evolutie kan geen lifestyle op.