Apparaat

De Lexus GS300h is een van die perfecte postmoderne reiswagens waarin chauffeurs zich passagier gaan voelen. Steeds meer auto's hebben dat en niet alleen hybrides. Als je de brochures moet geloven, wordt autorijden er met de dag scherper en communicatiever op. Dat is niet mijn ervaring. In meetbare prestaties uitgedrukt misschien wel, maar mijn gevoel zegt het tegendeel. Het wordt afstandelijker, synthetischer.

Weinig nieuwe auto's voelen bij benadering zo close als mijn historische Passat, bepaald geen sportwagen maar wel een echte auto door dat hartveroverende 1 op 1-contact met stuur, bak en pedalen; actie is reactie. De vooruitgang heeft wel degelijk zijn tol geëist: het mandaat van de bestuurder. De natuurlijke terugmelding bij het insturen – verdwenen. De instant gasrespons – weggeblazen door de turbo of hybride regeleenheden. De stuurbekrachtigin? Elektrisch, met de merkwaardige sensatie dat er iemand met je meestuurt die bijna maar niet helemaal hetzelfde doet als jij.

Perfect, dat is het woord. In de eco-modus – die je in je GS natuurlijk kiest, daar heb je je hybride voor – is zo'n Lexus een zelfdenkend organisme dat je commando's over tien schijven foutloos toevertaalt naar de vitale componenten. Je hebt een bak die zelf het ideale toerental opzoekt, motoren die hun voorgeprogrammeerde krachtenspel gelikt harmonieus op elkaar afstemmen, een gaspedaal dat deftig nadenkt voor het aanhaakt. Bij vol uitaccelereren voel je dat de Lexus het vertier bijna koket binnen de lijnen houdt. Dit is het echte nieuwe rijden. Je stuurt iets aan zoals moderne leidinggevenden, die nog wel baas heten maar het niet echt meer mogen zijn. Het gaat op basis van consensus met je team, in dit geval de virtuele meedenkers op alle fronten.

Enerzijds weet ik niet of ik dat leuk vind, anderzijds besef ik dat dit de tol van de vooruitgang is. Ik vind ook nieuwe BMW's minder organisch sturen dan hun oudere voorgangers, terwijl op de precisie van de stuurinrichting objectief weinig valt aan te merken. De youngtimerrijder in mij is niet nostalgisch uit conservatisme, het is puur een gevoelskwestie. Wie zich er bij neer kan leggen dat het gaat zoals het gaat, heeft aan zo'n Lexus een briljante limo. De auto zit in een vreemd, voor gewoontedieren ontwrichtend transformatieproces: van machine naar apparaat. Het wordt een game, een app, een besturingsprogramma. Ik moet het accepteren. En vergis je niet: die GS heeft ballen, juist dankzij de elektronica. Je moet alleen het juiste knopje vinden.

Ik zet de draaiknop van het apparaat op Sport. De habitus van de GS verandert totaal. De wat looiige bak krijgt klauwen. Hij pakt beter op, stuurt scherper, produceert een haast normaal, stevig geluid. Opeens lijkt het verdorie net een BMW. Heerlijk gereden jongens, smullen. De puurheid is er nog, ahum. Uit blik. So what. Met niet van echt te onderscheiden nep valt best te leven.