Op 27 december j.l. raakte een 92-jarige autobestuurder op een spoorwegovergang in Barneveld in paniek toen de bomen omlaag kwamen. Hij kwam dwars op de spoorbaan tot stilstand. Een 31-jarige man die dat zag probeerde hem en zijn even oude vrouw te redden; deze man kwam onder de trein, de bestuurder bleef ongedeerd. Het meest trieste ongeval van 2012, net als de dood van de man die omkwam toen hij een suïcidale vrouw voor de trein wilde wegslepen. Ik wil in ijskoud water springen om iemand te redden, ik wil iedereen helpen maar niet voor een aanstormende trein. Maar daar gaat het mij niet om hier; ik vind bejaarde bestuurders een echt probleem, met even hoge risico's als jonge onervaren testosteronmannen in oudere Golfjes en Civics, een 'erkende' probleemgroep.
Autorijden is de moeilijkste combinatie van multitasken en zelfbeheersing. Jongemannen hebben met dat laatste een probleem, ouderen met het eerste. Ik wil wedden dat die bestuurder van 92, die mogelijk al veel langer problemen met autorijden had, in een auto met handbak reed. Bejaarden hebben vaak de grootste moeite met de bediening van koppeling, gas en pook. Dat gaat dan fout op momenten van paniek en in ingewikkelde verkeerssituaties. Sommige bejaarden verongelukten al tijdens parkeren als hun voet van de koppeling gleed en ze in de gracht belandden. Behalve het advies om eerder te stoppen met autorijden en het uitgespaarde geld aan taxi's te besteden (of te verhuizen), is mijn dringende advies aan alle 70-plussers: KOOP EEN AUTOMAAT!!!!! Een moderne automaat is helemaal niet truttig (het Dafjes-syndroom!), sneller dan zelf schakelen (DSG!), vaak zuiniger (lage toeren!), en zo gemakkelijk en veilig. Geen gedoe meer met de koppeling, geen angst voor afslaan van de motor; gas geven is niet meer nodig bij parkeren of in de kruipfile, kortom: een automaat betekent minder multitasken en dus meer aandacht voor de weg en handen vrij voor het sturen. Zelfs met één been kom je de wereld rond. Een zelf-parkerende stuurautomaat neemt ook dat moeilijke klusje (stijve nek!) uit handen. En anders? Toen mijn vader 77 was hebben wij, zijn kinderen zelf zijn rijbewijs ingenomen omdat het CBR dat niet deed. Ondanks een reactietijd van 10 seconden, slechte ogen en enkele kleine botsingen kreeg hij zijn rijbewijs steeds verlengd. Iedereen die ooit met hem meereed slaakte noodkreten achteraf. Mijn moeder hield hem tussen de strepen, met donker en regen gingen ze al niet meer op pad. Dankzij een leger engelen bleven mijn (vrome!) vader en anderen gespaard. Vanwege het zesde gebod deden wij wat de overheid zou moeten doen: bejaarde (en jongere!) automobilisten die aantoonbaar gevaarlijk rijden van de weg houden.
Er is namelijk geen recht op een rijbewijs of op gevaarlijk gedrag. Dit 92-ongeval deed me ook denken aan "De slechtste automobilist van Nederland". Een programma om tegelijk te lachen en te huilen! Hoe die mensen ooit hun rijbewijs hebben gekregen en gehouden is mij een raadsel. Met twee handen voor ogen gillend tussen obstakels doorsjezen, absoluut niet weten hoe de pedalen en de pook te bedienen, bij alles in paniek rakend, dat soort mensen mag met ons de weg delen! Het zegt genoeg over de slappe exameneisen in Nederland en het ontbreken van enige vorm van psychologische keuring. Nederland valt nog mee als je ziet hoe makkelijk men in andere landen (België, Polen, Rusland) een 'license to kill' kan krijgen of kopen. Vergeleken met de moeite die politie en justitie (moeten) doen om een 'gewone' moord of doodslag op te lossen (denk aan Marianne Vaatstra), is de wettelijke en politieke acceptatie van de dood in het verkeer door bewust roekeloos of aantoonbaar incapabel rijgedrag moreel onverantwoord. Als ik denk aan het feit dat de Mo die de cabaretière Floor van der Wal met hoge snelheid doodreed en nog doorreed ook, door de rechter met een klein strafje beloond werd zodat hij nu weer vrolijk door Slotervaart rondrijdt (voorlopig op de fiets, dat wel), dan is Nederland op dat vlak geen rechtsstaat meer.
