621

In 2015 zijn 621 mensen omgekomen in het verkeer. Zelden was er zo weinig aandacht – ook in autobladen - voor zoveel doden, tweemaal een MH-17…. Het zijn er 51 meer dan in 2014, toen Nederland met 570 doden in de top-drie verkeersveiligste landen ter wereld kwam. De cijfers over 2015 zijn geen statistische variatie maar een trendbreuk, de verkeerde kant op. Want al decennia daalt het aantal verkeersdoden, en het 'doel' is (een afname tot) 500 doden in 2020. Het aantal (zwaar)gewonden stijgt overigens al jaren, iets dat minstens zo zorgelijk is, want het gaat om enorm veel leed, om veel (jonge) mensen die levenslang invalide blijven, en om miljarden economische schade. Van de 621 doden waren 108 jonger dan 25 jaar en 250 (!) waren 65plus, de twee grootste risico-groepen. De meeste doden vielen bij automobilisten (gestegen van 187 naar 224), gevolgd door fietsers (met 185 gelijk gebleven) en brommer-/scooter- en motorrijders (89). De meeste 65plussers (159) kwamen om op de fiets en zelfs 35 in een (45km)-'invalidenvoertuig'. De grootste trendbreuk zit op de, per definitie 'veilige' autosnelwegen, waar in 2011 'slechts' 43 doden vielen, terwijl dat aantal in 2015 tot 81 is gestegen. Op de 130 km-wegvakken vielen al 32 doden – veel meer dan minister Schultz bij introductie van de 130 km-limiet voorspelde ('statistisch slechts 7 extra doden')! Die stijging kan niet door de groei van het autoverkeer met 2,2% verklaard worden, en de fikse stijging van het aantal files (met een kwart) evenmin. Dat verband wordt uiteraard door Schultz en het ministerie in de publiciteit genegeerd. Overigens zijn Nederlandse bakfietsmoeders statistisch de veiligste bestuurders ter wereld.

Deze statistieken laten al enkele conclusies toe die tot aanpassing van het verkeersbeleid moeten leiden. De E-bikes, met het risico van eenzijdige ongevallen met veelal bejaarde (en ongehelmde) slachtoffers, vragen om extra maatregelen. Die pruttelende rochelende zogenaamde invalidenwagentjes zijn een nieuwe high risk categorie; qua passieve veiligheid komen ze uit het jaar nul, en hun frequent gezakte bestuurders qua rijkunst ook, lijkt het. Hoogbejaarden zijn mét of zonder rijbewijs in alle vervoermiddelen voor zichzelf en anderen een gevaar, zie de 87-jarige spookrijder vorige maand (drie doden en ernstig gewonde kinderen). Wie zo nodig auto wil rijden maar fysiek/mentaal incapabel is, moet het rijbewijs inleveren en verder met de (groeps)taxi! Minister Schultz vindt dat bejaarden geen extra beleidsaandacht nodig hebben; deze statistieken bewijzen haar ongelijk. Er zijn ook steeds meer eenzijdige ongevallen. De stijging van de snelwegdoden valt naadloos samen met de sinds 2012 uitgerolde VVD-hobby 130. Ikzelf en andere verkeerskundigen hebben de (ontkennende) beweringen van Rijkswaterstaat omtrent milieu- en veiligheidseffecten al eerder als wishful thinking afgedaan. Helaas geven de trieste 2015-cijfers ons gelijk: 130 is niet veilig. En ook niet goed voor de economie, want de enorme stijging van het aantal files is vooral aan de vele dagelijkse (kop-staart)-botsingen en incidenten te wijten en niet aan de herstelde economische groei, zoals de VID meldde. Zelfs in vakantieperiodes worden elk uur botsfiles op de radio gemeld. Die botsingen zijn q.q. het gevolg van dynamischer rijgedrag op álle snelwegen, ook de rustige. Het 'Wegmisbruikers-effect' noem ik dat: als je flink hard rijdt waar 120 of 130 mag, dan rij je op een 80 km-weg sowieso harder, voelt 50 km als stilstaan en rij je uiteindelijk in een 30 km-zone een kind aan. Zo werkt dat. VVN ging onlangs ernstig in de fout door de snelwegen veilig genoeg voor 130 te vinden. Voor een NGO een even grote blamage als wanneer het Longfonds een half pakje per dag 'gezond roken' zou noemen. Onze auto's worden actief en passief steeds veiliger, daar kan het niet aan liggen. De mentaliteit van automobilisten verslechtert niet binnen een jaar. De enige conditie die gewijzigd is sinds 2012 is het aantal wegvakken met verhoogde limiet. Mijn conclusie blijft, dat de snelheidsverhogingen stante pede teruggedraaid moeten worden, met 32 doden zijn meer argumenten niet nodig. Ook Justitie moet aan de bak, want sinds het vertrek van Koos Spee is de verkeershandhaving enorm verminderd. Daar klagen zelfs politiemensen nu over.

Als een CEO van een grote onderneming zo'n slecht resultaat boekt, dan vliegt die eruit. Zo niet deze altijd lachende minister, die geen 'mea culpa' kent. Zelfs de mee-werkende oppositie laat haar ermee wegkomen, terwijl ze dit jaar toch vooral uitblonk in vluchten-naar-voren in zelfrijdende auto's, die voor de veiligheid anno 2016 niets veranderen. Verre toekomstplannen redden geen levens. Voor minder slachtoffers, zoals de 11 doden van de Schipholbrand, zijn indertijd twee ministers (Dekker en Donner) opgestapt, puur vanwege hun politieke verantwoordelijkheid. Voor 51 extra verkeersdoden is Melanie Schultz direct verantwoordelijk en moet zij nú opstappen.