Branko Hoveling groeide op met Mazda en werd na zijn eerste RX-7 fan van de wankelmotor. Die auto belandde op de sloop; de motor ging over in een Mazda 818 op lpg en stuwt nu deze witte RX-7 voort. Inclusief een turbo en talloze aanpassingen, allemaal zelf gedaan. Met bloed, zweet en tranen.
'Olie verbruiken doet zo’n motor altijd'
De wankelmotor. Daar lopen veel mensen het liefst met een grote boog omheen. Het principe is geniaal, maar in de praktijk bleek het niet zo lekker uit te pakken. Daarover kunnen heel wat voormalig NSU Ro 80-rijders meepraten. Maar de techneuten van Mazda houden tot op de dag van vandaag vast aan dit opzienbarende motorconcept, dat een trouwe schare liefhebbers kent. Een van hen is Branko. Waar begon zijn wankelavontuur? “Mijn eerste RX-7 was een gele. In slechte staat, maar de motor was perfect. Na anderhalf jaar probleemloos rijden kwam hij niet meer door de apk en heb ik hem gesloopt. De motor heb ik toen in mijn Mazda 818 gebouwd. Die reed op lpg en dat heeft de motor goed gedaan. De verbranding is veel schoner en na een jaar was er geen roetaanslag meer en de compressie weer op het oude niveau. En olie verbruiken doet zo’n motor altijd, hoewel het bij mijn Ro 80 veel erger was.” Het avontuur met de gele RX-7 duurde dus niet zo lang; wat bleef was de wankelmotor, die voortleefde in een grotere verpakking. Maar er kwam toch weer een RX-7.
De grote voorspoiler is van het Oostenrijkse merk Foha en staat de Mazda goed.
Engelse turbo
Die RX-7 liet nog even op zich wachten en de 818 met rotatiemotor deed het prima. Deze witte RX kwam min of meer bij toeval in beeld, toen goede vriend en RX-7-rijder Ronald Vergunst dit exemplaar in 2018 van de sloop wilde redden. In zijn handen werd de ietwat verwaarloosde Mazda weer een goed rijdende auto en daarmee zat zijn taak er kennelijk op en zag Branko zijn kans schoon. “Dat was in 2021. Ook al vond ik wit een saaie kleur voor een RX-7, dat weerhield mij er niet van om hem te kopen. Daarna ben ik de techniek gaan aanpassen. De complete achteras heb ik vervangen en omgebouwd van trommels naar schijfremmen en ik heb een sperdifferentieel met zelfontworpen steekassen gemonteerd.”
Wat ons nog het meest intrigeert, is het typeplaatje ‘Elford Turbo’ op de achterkant. Branko tikte al in 2018 een complete set op de kop, zij het in slechte staat. “Ik werd via via getipt over een turboset die vroeger door een Engelse dealer werd ingebouwd met behoud van fabrieksgarantie. Ik ben daar toen verder ingedoken en vond een set op eBay. De staat was verschrikkelijk. Maar alsnog bijzonder en te redden; ze hebben er begin jaren 80 ongeveer vijfhonderd omgebouwd.”
Anker uit
Geloof het of niet, maar Branko wekte zijn huidige RX-7 pas vorig jaar weer tot leven, na bijna vier jaar stilstand. Dat vraagt om uitleg. “Ik heb de turbokit grondig aangepakt, de carburateur gereviseerd, een uitlaat laten maken, een olieretour van Elford en nog diverse andere missende delen zelf gemaakt. Toch had ik continu problemen en daarna was ik het even helemaal zat en zette ik hem in een hoekje in de stalling. Na een paar jaar verkocht ik mijn 818 zonder motor; die heb ik uiteindelijk in deze RX-7 gebouwd. Sindsdien rijdt hij perfect en heb ik hem meegenomen voor een vakantie naar Limoges. Ik heb een airco ingebouwd. Als je die aanzet, is het alsof je een anker uitgooit.”
Onze keurmeester Dennis Koldewijn kan het enthousiasme van Branko onderschrijven. Hij heeft zojuist een fijn rondje gereden met de Mazda. “Je voelt aan alles dat er met veel zorg en liefde aan deze auto is gewerkt. En je ziet het ook: hier heeft iemand met oog voor detail aan gesleuteld.” Die kan Branko in zijn zak steken en misschien zien we hem over een jaar of wat nog een keer, want er staat inmiddels een nieuw project in de garage: een Mazda RX-3. “Die kocht ik via Facebook, eigenlijk alleen voor het front. Hij stond al jaren in een veld in Canada en is in heel erg slechte staat, maar hij is te bijzonder om te slopen. De RX-7 wil ik trouwens ooit nog laten overspuiten, verder is hij nu perfect.”
Het interieur kreeg ook de nodige aandacht, inclusief een onbeschadigde middenconsole met originele radio en nieuwe bekleding voor het stuur.
Eigenaar Mazda RX-7
Naam Branko Hoveling
Bouwjaar 1992
Beroep eigen bedrijf in audiovisuele installatietechniek
Eerste auto Mazda 323 van 1985
Droomauto Mazda Cosmo 110 S
Zege op Le Mans
Mazda omarmt al sinds de jaren 60 de uitvinding van Felix Wankel. Het is 1967 als de eerste Mazda in Nederland arriveert, hier vertegenwoordigd door Auto Palace de Binckhorst in Den Haag. De fascinatie voor de wankelmotor komt al in 1961 tot uiting, als Mazda een licentie koopt van NSU Wankel GmbH zodat het deze bijzondere krachtbron mag bouwen. Drie jaar later, op de Tokyo Motor Show van 1964, verrassen de Japanners de wereld met de Mazda Cosmo 110 S, dan nog een prototype. Het perfectioneren van de technologie is een kolfje naar de hand van Japanse techneuten en in 1967 begint de serieproductie van de Cosmo. Het is ’s werelds eerste auto met een tweeschijfs wankelmotor. Daarop volgen vele successen in de autosport met als absolute bekroning de zege in de 24 Uur van Le Mans van 1991, met de Mazda 787B. De succesvolste Mazda met wankelmotor is de RX-7, die in 1978 op de markt komt. Die verschijnt in de tijd dat bij dealers onder meer de 323, de 818, de 626 en de grote Legato in de showroom staan. De eerste generatie is tot 1985 gebouwd.
De motor deed jaren dienst in een Mazda 818 op lpg en lijkt nog kerngezond. Er gaat volsynthetische olie in, die verbrandt schoner.
Technische gegevens Mazda RX-7
Motor 2-schijfs wankel, 1.146 cc
Max. vermogen 77 kW/105 pk bij 6.000 tpm
Max. koppel 144 Nm bij 4.000 tpm
Aandrijving achter, vijfversnellingsbak
Wielophanging v/a onafh., McPherson, stab./starre as, schroefveren, stab.
Remmen v/a schijven/trommels
Afmetingen (l x b x h) 4,29 x 1,68 x 1,26 m
Wielbasis 2,42 m
Gewicht 1.030 kg
Topsnelheid 195 km/h
0 - 100 km/h 9,0 s
Verbruik gemiddeld 14,0 l/100 km
Nieuwprijs (1979) fl. 32.000 (€ 14.520)
Alle gegevens volgens fabrieksopgave.
Onderhoudshistorie
Branko heeft zo ongeveer alles vernieuwd aan zijn RX-7; het is een behoorlijke lijst:
- motor vervangen
- differentieel met klok uit MX-5
- aandrijfassen (zelf gemaakt)
- sperdifferentieel
- airco ingebouwd
- schijfremmen op achteras
- turbo gemonteerd
- carburateur gereviseerd
- andere middenconsole inclusief originele radio
- nieuwe uitlaat
- stuur opnieuw bekleed
- radiateur
- dynamo
Van voor naar achter een rvs-uitlaatsysteem, daar heb je geen omkijken meer naar.
De mening van Carrec Technocenter
Dennis Koldewijn: “Ik heb een zwak voor de wat oudere Japanse sportcoupé met klapkoplampen. Deze Mazda RX-7 met rotatie- of wankelmotor, genoemd naar zijn schepper Felix Wankel, heeft die klapkoplampen. Hij heeft bovendien een eigenaar die veel kennis heeft van de techniek die in de Mazda huist, en dat zie je. Van de zelfgemaakte olieretour behorend bij de zelfgeplaatste turbokit tot upgrades om de betrouwbaarheid te vergroten. Wankelmotoren staan helaas niet als heel betrouwbaar te boek. Alles aan deze Mazda voelt goed; de zaken waarmee de eigenaar niet helemaal content is, gaat hij vast en zeker nog aanpakken.”
