Waarom dieren nu massaal worden doodgereden: ‘Trap niet direct op de rem’

Het is weer die tijd van het jaar: bermen en vluchtstroken liggen bezaaid met aangereden fazanten, roofvogels en hazen. Vier vragen én antwoorden over dode, wilde dieren in de berm.

Dode eenden, fazanten en hazen in de berm. Je kunt geen ritje maken zonder dit beeld te zien. Waarom stikt het rond deze tijd van het jaar van de dode dieren langs de weg?

Wilde eenden, vogels en meerkoeten zitten in de paartijd. Dat maakt ze compleet onbezonnen, vertelt bioloog Bram Koese uit Zwammerdam. "Ze stuiven zo de weg over. Net als de padden tijdens de paddentrek. En dan heb je nog de ganzen in hun broedtijd. Die vliegen normaal naar veilige plekken, maar omdat hun jongen nog niet vliegen moet dat nu over land. Dat maakt ze heel kwetsbaar.”

Wat volgens de bioloog ook meespeelt, is het zogeheten waarnemerseffect. "We springen nu massaal op de fiets, gaan wandelen en zijn veel buiten. De meeste dieren zijn twee uur na zonsondergang het meest actief bezig met wegen oversteken, dan zijn ze hongerig. Zeker als het regent kun je ervan uitgaan dat je op dat tijdstip op de weg dierlijke slachtoffers gaat maken.”

Wat doe je als ineens een dier voor je auto kruipt en de weg oversteekt?

Trap in ieder geval níet zomaar ineens op de rem, waarschuwt Frans Vellema van rijschool D&D in Gouda. "Het is natuurlijk schrikken als er ineens een beest voor je auto loopt. Je eerste gevoel? Remmen. Mensen reageren impulsief en dat is heel logisch, maar ook heel gevaarlijk.”

Wat je wél kunt doen? Dat ligt eraan hoe ver het dier nog van je auto vandaan is. "Heb je tijd? Dan is het verstandig je waarschuwingslicht aan te zetten voor achterliggende auto’s en te remmen. Maar als iemand vlak achter je zit, is het óf iemand je kofferbak in laten komen óf jammer voor de fazant. In deze tijd van het jaar zijn er nu eenmaal veel dieren op de weg. Daar kun je rekening mee houden door het in de gaten te houden of je kunt uitwijken. Maar je moet jezelf niet in de problemen rijden door uit te wijken. Dat kan ernstigere gevolgen hebben dan een beestje overrijden.”

Oeps, het uitwijken is mislukt. Maak je melding van de aanrijding en waar doe je dit?

Toch een dier geraakt? Zolang het niet op de snelweg is, kun je de dierenambulance bellen. Dat vertelt Sylvia Glasbergen van de dierenambulance in Alphen. Is het dier dood, kun je dit bij de gemeente aangeven. Door de hoge snelheden is de kans groter dat je een dier raakt op de snelweg of een N-weg. In dat geval maak je melding bij Rijkswaterstaat.

"Wij treffen met enige regelmaat aangereden dieren aan op de snelweg”, vertelt Debby van Slegtenhorst van Rijkswaterstaat. "We halen aangereden klein wild als eenden, zwanen en egels zo snel mogelijk van de weg. Afhankelijk van de situatie wordt contact opgenomen met de dierenambulance, politie of brandweer.”

Het is wellicht wat onsmakelijk, maar kan een dood dier langs de weg nou kwaad?

Een overleden vos of hert wil je zo snel mogelijk weg hebben, maar het is juíst heel belangrijk kleine dode dieren te laten liggen. Dat weet boswachter Jonathan Leeuwis. "Het is slecht om ieder aangereden dier zomaar weg te halen. Een roofvogel, fazant of haas kun je prima laten liggen. De natuur zit zo in elkaar dat het zichzelf opruimt. De dode dieren zijn een belangrijke schakel in het ecosysteem”, vertelt de boswachter van het Bentwoud.

Hoe verder in de berm, hoe beter. "Als je een beestje ziet liggen kun je dat best even van het asfalt in de zachte berm gooien. Trek dan wel altijd handschoenen aan.” Kadavers die wél worden opgeruimd via Rijkswaterstaat, belanden bij Rendac. Dat bedrijf verwerkt en vernietigt het dierlijke restmateriaal.