De AutoWeekend Top 10: oer-cross-overs!

Tegenwoordig heeft vrijwel iedere fabrikant wel een model in het gamma dat met de term 'cross-over' kan worden aangeduid. Tegelijkertijd zijn er weinig vagere omschrijvingen van een auto te geven, want elk merk vult de modeterm anders in. Cross-overs zijn er dan ook in alle vormen en maten, waarbij de Opel Adam Rocks het meest recente en ook het kleinste voorbeeld is.

Modeverschijnsel of niet, auto's die we nu cross-overs zouden noemen worden al jaren gemaakt. Wat te denken van de Matra-Simca Rancho? De in 1977 gelanceerde auto zag eruit als een kruising tussen een stationwagon, een bestelauto en een terreinwagen, maar kwam met z'n voorwielaandrijving niet ver in het terrein. Een paar jaar later bleken ook de Japanners niet vies te zijn van een mixje; de in 1989 geintroduceerde gezinsauto heette dan wel MPV, het was in feite een mengvorm tussen dat en een SUV. Vierwielaandrijving onderstreepte deze gedachte.

Koning aller oer-cross-overs is wat ons betreft Suzuki, dat als enige merk ter wereld een tweezits SUV-sedan met targadak op de markt wist te zetten. De knotsgekke X-90 verenigt minimaal drie carrosserievormen.

Ook landgenoten Honda, Toyota en Subaru deden een duit in het zakje en kwamen met respectievelijk de HR-V, FunCruiser (RAV4) en Forester ieder met een eigen kruising tussen een 'normale' straatauto en een terreinwagen. De term SUV was in de jaren 90 nog niet ingeburgerd en deze auto's waren ook eigenlijk niet terreinwaardig genoeg voor die naam. Met name de Honda HR-V was zijn tijd ver vooruit, en dankzij zijn driedeurs carrosserie, lage gewicht, goede rijeigenschappen en uitgebreide kleurenpalet een echte voorloper van de huidige generatie hippe stads-alleskunners. De Forester zag er iets minder modieus uit, maar gaf als S-Turbo een sportief tintje aan het concept.

Een verhaal apart is de Mitsubishi Space Runner. Nu werd de SUV eens niet als ingrediënt gebruikt, maar verscheen er in de vorm van een ingekorte Space Wagon een korte, hoge hatchback met een schuifdeur.

Renault en Volvo kozen beide voor een veiliger weg, en verhoogden simpelweg een bestaand model zodat een stoere offroadvariant ontstond. Net als bij bijvoorbeeld de Outbacks van Subaru werd er veel kunstof beplating gebruikt om de Volvo V70 XC en de Renault Scenic RX4 een zo onverzettelijk mogelijke uitstraling te geven. De RX4 bleef als midi-MPV redelijk uniek: auto's als de CrossTouran zijn lang niet zo extreem aangepakt als deze Fransoos, die zelfs een reservewiel op z'n achterklep gedrukt kreeg. Leuk en aardig, maar ook dat was al eens eerder gedaan: de Golf Country moet bij z'n introductie een enorme schokgolf hebben teweeggebracht. Het ding was flink verhoogd, had vierwielaandrijving en eveneens een reservewiel achterop. Een unieke hatchback was het gevolg: extremer kan een Golfje bijna niet worden.

We sluiten af met een wel heel rare snuiter: de Skoda Felicia Fun. Op basis van de Fabia-voorloper Felicia was in de vorm van de pick-up een bedrijfwagenversie ontwikkeld, die er in de vorm van de Fun een bespoilerd, opgehoogd en vooral geel broertje bij kreeg. Bovendien kreeg de Fun MPV-elementen mee: de tweezits pick-up was indien gewenst om te bouwen tot een vierzitter, waarbij de achterste twee zitplaatsen zich in de open lucht bevonden.