Buitenlandse automobilisten betalen nu extra voor brandstof in dit EU-land
Tanktoerisme ontmoedigen
Een ingrijpende noodmaatregel zorgt voor opschudding binnen de Europese Unie. Automobilisten met een buitenlands kenteken betalen in Slowakije meer voor hun brandstof dan de Slowaken zelf. De regering hoopt op die manier tanktoerisme te ontmoedigen.
De regering in Bratislava verdedigt de beslissing, ondanks stevige kritiek vanuit Brussel. Buitenlandse bestuurders betalen voor diesel ongeveer 1,82 euro per liter, gebaseerd op een regionaal gemiddelde van landen als Oostenrijk, Polen en Tsjechië. Lokale automobilisten betalen minder.
De prijs is gebaseerd op het kenteken van de auto. Dat is uitzonderlijk binnen de Europese interne markt, waar gelijke behandeling en het vrije verkeer van goederen kernprincipes zijn. Volgens Brussel mogen lidstaten geen onderscheid maken op basis van nationaliteit of herkomst van voertuigen.
Droezjba-pijpleiding
De maatregelen zijn volgens de Slowaakse regering nodig vanwege de gespannen situatie op de energiemarkt. De recente stijging van de olieprijzen, mede door geopolitieke spanningen rond Iran en verstoringen in wereldwijde energiestromen, zet veel Europese landen onder druk.
Slowakije is daarbij extra kwetsbaar door zijn afhankelijkheid van de Droezjba-pijpleiding voor de aanvoer van olie. Sinds die aanvoer gedeeltelijk is stilgevallen, spreekt het land zijn strategische reserves aan om de distributie op peil te houden. Tegelijkertijd wil de overheid voorkomen dat automobilisten uit buurlanden massaal de grens oversteken om goedkoper te tanken. In grensregio’s leidde dat al tot lege tankstations.
Ook hoeveelheid ingeperkt
De hogere prijs voor buitenlandse voertuigen moet dit zogenoemde brandstoftoerisme ontmoedigen en ervoor zorgen dat er voldoende brandstof beschikbaar blijft voor de eigen bevolking. Daartoe heeft de Slowaakse overheid tevens beperkingen ingevoerd op de hoeveelheid brandstof die per keer kan worden getankt.
Er geldt een maximum van ongeveer 400 euro per tankbeurt en het vullen van losse jerrycans boven de 10 liter is verboden. Vooral voor internationale transporteurs leidt dit tot praktische problemen, omdat zij vaker moeten stoppen en soms moeten uitwijken naar landen waar brandstof duurder is.
Inbreukprocedure vanuit EU
Premier Robert Fico stelt dat de uitzonderlijke omstandigheden uitzonderlijke maatregelen rechtvaardigen. Hij sluit niet uit dat de regeling langer dan de geplande dertig dagen van kracht blijft. De EU overweegt een inbreukprocedure tegen Slowakije.
Fico noemt de reactie uit Brussel onrechtvaardig en weigert de maatregel in te trekken. Tegelijkertijd roept hij de Europese Unie op om druk uit te oefenen op Oekraïne om de olietoevoer via de Druzhba-pijpleiding te herstellen. Die verbinding, essentieel voor de levering van Russische olie aan Slowakije en Hongarije, ligt sinds januari deels stil.
Moeilijke keuze Brussel
De situatie roept herinneringen op aan eerdere maatregelen in Hongarije, waar in 2022 ook prijsvoordelen werden gereserveerd voor voertuigen met een nationaal kenteken.
De kwestie in Slowakije kan uitgroeien tot een belangrijk precedent. De Europese Commissie staat voor een moeilijke keuze: streng optreden en het conflict met een lidstaat laten escaleren, of zoeken naar een compromis in een periode waarin energiezekerheid steeds zwaarder weegt.
(foto lading Kia's geproduceerd in Slowakije)
