Achtergrond: 60 jaar Daf 600 (deel 2)

Op jacht naar een prototype

Daf mule prototype Junior
Het is nu bijna niet meer voor te stellen, maar er was een tijd dat heel Nederland in de ban was van een nieuwe auto. 60 jaar geleden werd op de AutoRAI de Daf 600 gepresenteerd. Het werd het begin van de enige grootschalige personenautofabrikant die Nederland ooit heeft gehad. Het was ook het begin van de continu variabele transmissie. Deel 2 van de geschiedenis van de Daf 600.

Naarmate de ontwikkeling van de nieuwe Daf vordert, begint er informatie naar buiten te lekken. Zeker als in 1957 de fabriek start met het maken van proefritten met een prototype, draait de geruchtenmolen over de nieuwe, Nederlandse personenauto die in Eindhoven wordt gebouwd. Alle kranten schrijven erover en het blad AutoVisie, dat twee jaar eerder is opgericht, gaat op jacht om het nieuws uit Eindhoven te achterhalen. Nacht na nacht hebben journalisten door Brabant gereden om de rondrijdende Dafjes te betrappen. In september 1957 hebben ze beet en kan het blad een foto publiceren van de nieuwe Daf. Het prototype bleek de vorm van een stationcar te hebben en stond op het kenteken geregistreerd als 'Daf Junior'.

Maar dat was slechts een prototype. De uiteindelijke Daf 600 wordt op 13 februari 1958 getoond. Eigenlijk is DAF nog niet zo ver dat de auto al kan worden geproduceerd, maar het ontwerp is wel helemaal klaar. En DAF wil de AutoRAI van 1958 aangrijpen voor de introductie. Na alle publiciteit is het publiek flink warm gemaakt voor de nieuwe auto. Er komen massa's mensen naar het RAI-gebouw. Tijdens de onthulling op de stand van DAF klimmen sommige bezoekers zelfs op de auto's van aangrenzende stands om maar niets te hoeven missen. Veel belangstelling is er natuurlijk voor die bijzondere transmissie. Als later de eerste Dafjes op straat verschijnen, is het niet ongewoon dat er mensen naast geparkeerde exemplaren op hun knieën gaan liggen om die wonderbaarlijke Variomatic te kunnen bekijken. Maar het duurt wel even voordat de Daf 600 op de Nederlandse wegen verschijnt. Er was gehoopt op een jaarproductie van enkele duizenden, maar alleen al tijdens de AutoRAI worden er 4.000 bestellingen genoteerd.

Dat jaar wordt de Daf 600 niet alleen in Amsterdam gepresenteerd, maar ook op de autoshows van Genève, Parijs, Turijn en Londen. En overal verbazen pers en publiek zich over dat wonderlijke autootje uit Nederland met die bijzondere transmissie. Ondanks al die aandacht duurt het bijna een jaar voordat de eerste Dafs 600 daadwerkelijk aan hun eigenaren worden afgeleverd. In 1958 worden er slechts vier exemplaren in Nederland geregistreerd. In 1959 zijn dat er al 2.729 en in 1960 6.969, waarmee de nieuwe Daf een marktaandeel van 7 procent opeist.

Natuurlijk blijft het niet bij de Nederlandse markt, DAF wil dolgraag exporteren. Niet voor niets is de vormgeving van de Daf 600 geïnspireerd door de Amerikaanse stijl, al in 1959 gaan de eerste Dafjes de oceaan over. Daar blijkt trouwens wel een aanpassing voor nodig te zijn, de Amerikaanse overheid stelt zogeheten 'sealed beam'-koplampen verplicht. Die zijn groter dan de oorsprokelijke koplampen. Het blijkt efficiënter om vanaf april 1960 de nieuwe koplampen in alle nieuwe Dafjes te monteren.

Er komen meer aanpassingen. De 590 cc. tweecilinder is met zijn 22 pk wel erg traag, dus er wordt een 750 cc variant ontwikkeld. Die levert 30 pk en daarmee verbetert de acceleratietijd van 0 naar 80 km/h van 33 naar 20 seconden! Al in 1961 wordt de Daf 750 veel beter verkocht dan de oorspronkelijke Daf 600. Dat jaar komt er ook een luxere uitvoering met een andere interieur en een grote, verchroomde grille. Die variant krijgt de naam Daffodil, het Engelse woord voor narcis.

De ronde daklijn die Willem van den Brink de Daf 600 heeft meegegeven, is al snel aan modernisering toe. En deze keer wordt er wel een Italiaanse ontwerper in de arm genomen. Giovanni Michelotti is eind jaren 50 bekend als de ontwerper van de Triumph Herald en de sierlijke kleine BMW 700. Hij wordt door DAF binnengehaald om het ontwerp uit 1959 een facelift te geven.

De belangrijkste wijziging die hij in 1963 doorvoert, is de strakke, rechte daklijn. Vanaf dat moment wordt de Daf genoemd naar zijn aantal pk's: Daffodil 30. Later volgen 31 en 32, uiteindelijk eindigt dit model eind jaren 60 als Daf 33. Tegen die tijd zijn de grotere Daf 44, 55 en 66 verschenen, het zogeheten model B van DAF.

Het kleine model A, het Dafje met zijn kenmerkende tweepitter motorgeluid, blijft 15 jaar lang in productie, in verschillende gedaanten. Als in 1974 de Daf 33 uit productie gaat, zijn er sinds 1958 312.367 stuks van de kleine Daf gebouwd. Op het laatst van zijn leven wordt de Daf 33 niet meer zo bewonderd als in het begin. Hij staat nu bekend als de 'truttenschudder met jarretelaandrijving' en wordt vooral gekocht door dames, bejaarden en bejaarde dames. Dat doet de reputatie van Daf geen goed en in 1975 wordt de personenautofabriek van DAF opgeslokt door Volvo. Daarmee komt er een einde aan de enige echte volledig Nederlandse personenautofabriek van serieproductiemodellen.

DE CONCURRENTIE

Met zijn prijs van Fl. 4.380 voor de De Luxe-versie (het basismodel kost Fl. 3.980, maar wordt nauwelijks verkocht) is de Daf 600 in 1958 scherp geprijsd. De allergoedkoopste auto is op dat moment de driewielige BMW Isetta 300, die voor Fl. 3.495 in de catalogus staat. De Goggomobil 300 kost Fl 3.655 en de goedkoopste Fiat 500 is Fl 3.799. Renault biedt op dat moment nog de verouderde Renault 4CV aan, die dan FL 4.450 moet kosten. En de 2CV van Citroën kost FL. 4.575. Een auto die als concept dichter bij de Daf 600 staat, is de Lloyd 600 Alexander, die wordt gebouwd door Borgward in Bremen. Die kleine Duitser kost Fl. 4.895, dik Fl. 500 meer dan de Daf. Een Volkswagen Kever Standaard moet FL 4.725 kosten en een Fiat 600 Fl 4.700. Om dit allemaal in perspectief te zetten, hierbij nog wat prijzen van grotere auto's. Een tweedeurs Opel Rekord kost in 1958 Fl 7.450, een Borgward Isabella Fl 8.720, een Volvo Amazon Fl 11.575 en een Citroën DS 19 Fl 12.950.

ONTWIKKELD IN RECORDTIJD
De DAF-fabriek in Eindhoven was in de jaren 50 en 60 een plek waar mensen graag werkten. Van de directie, Hub en Wim van Doorne, is bekend dat ze veel aandacht hadden voor hun medewerkers. Er waren weinig managementlagen, het was een 'platte' organisatie waar beslissingen snel konden worden genomen. Het meest bijzondere aan de Daf 600 is dan ook dat hij in recordtijd is ontwikkeld. Het eerste werkoverleg over de nieuwe personenauto vond plaats op 15 februari 1955. Precies drie jaar later, op 13 februari 1958, werd de kant-en-klare auto aan het publiek gepresenteerd! Binnen drie jaar was de complete auto in eigen huis ontwikkeld. Niet alleen het design was van eigen hand, maar ook de motor was door DAF zelf ontwikkeld en natuurlijk was ook de Variomatic-transmissie in die drie jaar compleet uitgewerkt.

Dit verhaal verscheen eerder in AutoWeek 12/2018

Lezersreacties (40) (gesloten)

Maak melding van misbruik

Let op! Deze functie is niet bedoeld om zelf een commentaar toe te voegen. Optioneel kunt u er een opmerking bij plaatsen.

Er is iets mis gegaan. Probeer het later nog eens of e-mail ons.

Reactie verwijderen

Weet je het zeker dat je dit bericht wilt verwijderen?

Er is iets mis gegaan. Probeer het later nog eens

De discussie is gesloten.
Reageren is niet meer mogelijk.