Kapotstuk: Automaat vs. handbak

Gepost door Kapotstuk 
Automaat vs. handbak

Het is een tegenstelling die vele decennia terug gaat: automaten en handbakken. Sinds General Motors’ Hydra-Matic, de eerste automaat in massaproductie, werd gelanceerd in 1939, heeft het concept Noord-Amerika veroverd. Maar dat is het land der gemakzucht: een thuiswedstrijd voor de zelfschakelende bak. In Europa hielden we lang vast aan de handgeschakelde versnellingsbak. Toch begint ook hier de automaat steeds meer te overheersen, zowel die van het traditionele type als hybrides, EV’s en semi-automatische flipperbakken. Misschien komt dan toch het moment dat ook Europeanen massaal overstag gaan?

Als iemand die nog bezig is met zijn rijlessen, begrijp ik het ergens wel. Het besturen van een handgeschakelde auto is veel ingewikkelder dan je als buitenstaander zou denken. Dat komt vrijwel volledig door de rol van het koppelingspedaal: het wegrollen, de hellingproef, het voorkomen dat de auto afslaat bij lage toeren, het is allemaal voetenwerk waar een passagier geen notie van heeft. Om steeds aan alle handelingen te moeten denken is bijzonder vermoeiend. Uiteraard went dat vanzelf, maar daarnaast is het koppelingspedaal behoorlijk belastend voor de benen van benedengemiddeld fitte mensen als ik. Al na twee keer achteruit inparkeren kreeg ik kramp. Wellicht zal ook dit wennen, maar ondanks alles kost het zelf schakelen ongetwijfeld meer moeite dan het besturen van een automaat, waarbij slechts gas geven, remmen en sturen nodig zijn.

Voor mensen die niets geven om autorijden, zijn er eigenlijk maar twee rationele redenen om een handbak aan te schaffen. Ten eerste zijn goedkope auto’s met automaat veel zeldzamer dan met ‘gewoon’ een handgeschakelde bak. Ten tweede is het bedienen van drie pedalen een vaardigheid die roestig wordt als je het niet regelmatig doet, tenzij je een doorgewinterde bestuurder bent. Daarnaast zijn er alleen irrationele maar begrijpelijke redenen om handbak te rijden. Mijn moeder heeft lang verklaard dat ze een automaat eng vond, naar eigen zeggen omdat ‘hij alles voor me doet, dan heb ik niet de controle’, ‘mijn aandacht gaat verslappen als het zo makkelijk is’ en ‘ik niet weet waar ik mijn linkervoet moet laten’. Later heeft ze een automaat geprobeerd en is ze teruggekomen op deze uitspraken.

Voor autoliefhebbers ligt het anders. Schakelen is een cruciaal onderdeel van de sensatie van het autorijden. Je hebt volledige controle. Het schakelen verbindt je met de machine. Zoals Richard Hammond het ooit treffend zei: schakelen is een belangrijke vorm van zelfexpressie. Ik denk dat iemands rijstijl te herkennen valt aan de manier waarop hij of zij de versnellingspook bedient; langzaam of snel, met veel of weinig aandacht voor het schakelen, met finesse of agressief, met de hand op de pookknop of om de pook zelf, het spreekt boekdelen. Schakelen is daarnaast ook gewoon leuk. Het geeft een gevoel van bevrediging, en het koppelen is daar een belangrijk onderdeel in.

Naast de handbak en de traditionele automaat zijn er nog enkele andere opties. Een CVT, bijvoorbeeld: het Pientere Pookje is fijn bij rustig en zuinig rijden (vandaar dat de Toyota Prius er een heeft), maar bij een vlotte rijstijl is het een hopeloos ding. Hybride aandrijflijnen zijn er in alle soorten en maten, Honda had ooit zelfs een hybride met handbak: de eerste Insight uit 1999 en de CR-Z uit 2010. Zelf ben ik fan van de automaat met schakelflippers. Zo’n flappy-paddle gearbox, zoals de Engelsen dat zo mooi zeggen, biedt het gemak van een automaat met de controle van een handbak. Ik heb in racespellen veel gereden met flippers achter het stuur en het bevalt me, maar na echt auto te hebben gereden weet ik het zeker: echt schakelen is onvervangbaar.

Tegenover alle nadelen van het zelf moeten schakelen, staat rijplezier als één groot voordeel. Zelfs als de automaat Europa verovert, zal een harde kern van liefhebbers blijven schakelen. In de VS en Canada is het ook zo gegaan. Laten we hopen dat de handbak nooit uit productie gaat.
Quote
Kapotstuk
Automaat vs. handbak


Naast de handbak en de traditionele automaat zijn er nog enkele andere opties. Een CVT, bijvoorbeeld: het Pientere Pookje is fijn bij rustig en zuinig rijden (vandaar dat de Toyota Prius er een heeft), maar bij een vlotte rijstijl is het een hopeloos ding.

Wat je zegt.... [www.youtube.com] een hopeloos ding.

Zoveel sneller dan wat er tot dan toe vertoond was dat de FIA meteen besloot de CVT uit te sluiten.... [www.f1fanatic.co.uk]

Quote
Kapotstuk
het Pientere Pookje is fijn bij rustig en zuinig rijden

Wat je zegt! Dat ook dus...

Quote
Kapotstuk
Zelf ben ik fan van de automaat met schakelflippers. Zo’n flappy-paddle gearbox, zoals de Engelsen dat zo mooi zeggen, biedt het gemak van een automaat met de controle van een handbak.

Zoals mijn CVT dus heeft, met 7 voorgeprogrammeerde "versnellingen".
Ik heb zelf een automaat en een handbak. Voor beiden is wat te zeggen.

Zelf schakelen bij een automaat vind ik persoonlijk de grootste onzin, of dat nu met flippers of met de pook gaat.
Ik heb bijna mijn hele leven (ben 69 jaar) met een handbak gereden , 60.000 km per jaar. Dacht ook altijd dat het enige sportiviteit aan het rijden gaf.
Sinds 5 jaar rijdt ik met een automaat en ik moet zeggen dat het rijden veel relaxter gaat.
Het is of je veel ontspannender achter het stuur zit.
Bovendien vergt het huidige verkeer meer aandacht als vroeger, dus waarom zul je je aandacht besteden aan het schakelen/koppelen terwijl er alternatieve mogelijkheden zijn.

Als je toch sportief wilt rijden had ik de mogelijkheid de sportstand te gebruiken of met de flippers te schakelen.
De flippers gebruikte ik wel regelmatig in de bergen in Zwitserland, gewoon omdat het leuk is, was niet echt noodzakelijk.

Anderzijds verleer je het schakelen/koppelen eigenlijk nooit als je dat eenmaal hebt geleerd.
Onlangs kreeg ik voor enkele dagen een leenauto mee met handbak.
Na 5 jaar automaat gereden te hebben ging dat eigenlijk allemaal automatisch, alsof ik nooit anders gereden had.
Het is erg smaakgebonden. Ik hoop dat handbakken in interessante auto's in ieder geval blijven bestaan. Waar je in een comfortabele Mercedes oid. beter een automaat kan hebben, heb ik in iets sportiefs liever een handbak. Maar dat is mijn persoonlijke voorkeur.

Een automaat biedt gemak en (afhankelijk van de bak) efficiëntie. Ten koste van beleving en extra complexiteit (kosten). Dat je daar zelf een keuze tussen kan blijven maken vind ik belangrijk.

Laatst reed ik in een Subaru BRZ met automaat. Geweldig leuke sportwagen, automaat met flippers achter het stuur. Beste automaat die ik ooit gereden heb. Desondanks zou ik zelf die auto zonder twijfel met handbak kopen. Zelfs als ik bij zou moeten betalen. De automaat deed precies wat die moest doen maar ik kreeg er een PlayStation idee bij. Ik miste betrokkenheid terwijl betrokkenheid nou net is wat ik wil in een leuke auto.



1 keer gewijzigd. Laatste wijziging: 13-02-2017 12:26 door RobG.
Ik rij zowel een auto met handbak ( pickup ) als een auto met automaat met flippers.

Ik zie in het schakelen geen enkele vorm van expressie of sportiviteit : wel vindt ik de handbak meer aansprekend bij het trekken van paardentrailer met 2 paarden en koets dwars op in totaal 2,5 ton )om het momentum te kunnen behouden.
Op de autosnelweg maken beiden niet zo veel uit : in de stad wel.

De automaat rijdt meer ontspannen en de moderne automaten met 8 of 10 trappen en dubbele koppeling zijn zelfs sneller dan de handbak.

Toen ik ongeveer 90.000 km per jaar reed door o.a. 5 dagen per week vanuit Friesland naar Amsterdam te rijden, kreeg ik knieproblemen aan het linkerbeen door het vaak belasten met het intrappen van de koppeling in de vele, vele kilometers file rond Amsterdam en zo heb ik - op advies van mijn arts - mijn eerste automaat aangeschaft en ben sindsdien verslaafd en van mijn knieprobleem af.
Maar goed....dat is mijn ervaring en beleving en die is voor iedereen anders.
Quote
Jazzik
Quote
Kapotstuk
Automaat vs. handbak


Naast de handbak en de traditionele automaat zijn er nog enkele andere opties. Een CVT, bijvoorbeeld: het Pientere Pookje is fijn bij rustig en zuinig rijden (vandaar dat de Toyota Prius er een heeft), maar bij een vlotte rijstijl is het een hopeloos ding.

Wat je zegt.... [www.youtube.com] een hopeloos ding.

Zoveel sneller dan wat er tot dan toe vertoond was dat de FIA meteen besloot de CVT uit te sluiten.... [www.f1fanatic.co.uk]

Quote
Kapotstuk
het Pientere Pookje is fijn bij rustig en zuinig rijden

Wat je zegt! Dat ook dus...

Quote
Kapotstuk
Zelf ben ik fan van de automaat met schakelflippers. Zo’n flappy-paddle gearbox, zoals de Engelsen dat zo mooi zeggen, biedt het gemak van een automaat met de controle van een handbak.

Zoals mijn CVT dus heeft, met 7 voorgeprogrammeerde "versnellingen".

In potentie is de CVT perfect voor snel rijden, maar dat geldt absoluut niet voor consumenten-CVT's. Dergelijke bakken worden steeds beter en autojournalisten zijn er oneerlijk negatief over, maar ze hebben wel hun zwaktepunten.
Quote
Kapotstuk
In potentie is de CVT perfect voor snel rijden, maar dat geldt absoluut niet voor consumenten-CVT's. Dergelijke bakken worden steeds beter en autojournalisten zijn er oneerlijk negatief over, maar ze hebben wel hun zwaktepunten.

Zwaktepunten zoals bijvoorbeeld bij accelereren onmiddellijk naar maximum koppel gaan en daar blijven tot de gewenste snelheid bereikt is?



1 keer gewijzigd. Laatste wijziging: 13-02-2017 15:12 door Jazzik.
Quote
Kapotstuk
...de eerste automaat in massaproductie, werd gelanceerd in 1939, heeft het concept Noord-Amerika veroverd. Maar dat is het land der gemakzucht: een thuiswedstrijd voor de zelfschakelende bak. In Europa hielden we lang vast aan de handgeschakelde versnellingsbak. Toch begint ook hier de automaat steeds meer te overheersen, zowel die van het traditionele type als hybrides, EV’s en semi-automatische flipperbakken. Misschien komt dan toch het moment dat ook Europeanen massaal overstag gaan?
...

Amerikanen rijden van oudsher veel langere afstanden, hadden veel meer geld en ruimte en een redelijk gezapige maximum snelheid. Dit in combinatie met een goed florerende (automobiel- en olie)industrie, maakt het voor veel amerikanen mogelijk een 4 liter V8 te rijden in auto's van 5 meter en langer. Dit V8 blok gebruikten ze bijvoorbeeld 50 jaar lang, 100 miljoen van gebouwd:
[en.wikipedia.org].
Zo'n blok met een 3 traps automaat deed het prima als je toch maar max 90 km/h rijdt.

Totaal niet te vergelijken met het naoorlogse europa waar men met twee cilindertjes door de smalle straatjes van heel oude steden wilde rijden. 2CV, Fiat 500, Kever, dat waren geen auto's met budget, ruimte of power voor zo'n volle automaat. (semi was er wel op de Kever vanaf '70 dacht ik)
DAF raceauto met variomatic wint heuvelklim in 1972

Nog meer DAF in de autosport

Bij gelijk motorvermogen zijn auto's met Variomatic/CVT t.o.v. dezelfde auto met handgeschakelde bak onverslaanbaar in de sprint ... cool smiley
Quote
Jazzik
Quote
Kapotstuk
In potentie is de CVT perfect voor snel rijden, maar dat geldt absoluut niet voor consumenten-CVT's. Dergelijke bakken worden steeds beter en autojournalisten zijn er oneerlijk negatief over, maar ze hebben wel hun zwaktepunten.

Zwaktepunten zoals bijvoorbeeld bij accelereren onmiddellijk naar maximum koppel gaan en daar blijven tot de gewenste snelheid bereikt is?

Koppel opvangen met name. Binnen de duurtest is dat punt waarop ze stuk gaan en ook een belasting in de vorm van een echt zware kar is niet zijn sterkste punt. Let wel dan hebben we het over de duwbandvariator.

Verder schijnt het leuk te zijn volgens Bosch. Ik vind het gevoelsmatig nog steeds vervelend.
Quote
Jazzik
Quote
Kapotstuk
In potentie is de CVT perfect voor snel rijden, maar dat geldt absoluut niet voor consumenten-CVT's. Dergelijke bakken worden steeds beter en autojournalisten zijn er oneerlijk negatief over, maar ze hebben wel hun zwaktepunten.

Zwaktepunten zoals bijvoorbeeld bij accelereren onmiddellijk naar maximum koppel gaan en daar blijven tot de gewenste snelheid bereikt is?

Ik denk dat je een CVT net als een met conventionele automatische versnellingsbak met het gaspedaal "stuurt".

Het gaspedaal volledig intrappen (de zogenaamde kickdown) doet een automatische bak zover terugschakelen zodat het maximale toelaatbare motortoerental bereikt kan worden en laat de auto vervolgens versnellen.
In mijn beleving (heb zelf alleen ervaring met een conventionele automaat) zal het met een CVT precies zo gaan. Als je dat niet prettig rijden vindt, is het een kwestie van het gaspedaal wat minder diep intrappen ... winking smiley



1 keer gewijzigd. Laatste wijziging: 13-02-2017 18:13 door Blackadder the 5th.
Ik heb met vanalles gereden, van ouderwetse automaten met koppelormvormers tot gerobotiseerde handbakken met flappy pedals en nu in de Prius met CVT en in de VTS een gewone handbak. Ik vind een automaat absoluut geen straf om te rijden, liever wel met een beetje vermogen want vooral zo'n ouderwetse automaat zuigt voor het gevoel echt 25% van het rijplezier uit de auto.

Sommige merken moet je ook niet anders dan een automaat willen, ik denk aan Jaguar en Mercedes. Ik had vroeger een C180 met handbak, de "recirculating ball" stuurinrichting icm de versnellingsbak die aanvoelde als een pollepel in een emmer pap zorgden ervoor dat alle aspiraties om als een DTM coureur de Nordschleife af te gaan verdwenen als sneeuw voor de zon.

Automaat heeft de toekomst, daar ben ik heilig van overtuigd maar ik hoop wel dat de flappy pedals beschikbaar blijven op de sportieve modellen, blijft in mijn opinie toch het beste van 2 werelden.
In de paar maanden dat ik mijn rijbewijs heb heb ik inmiddels al redelijk wat kilometers achter de rug in zowel een handbak (de Corolla van mijn opa en oma) als een automaat (CVT, in de Scénic van mijn ouders). En ik moet eerlijk bekennen, die CVT rijdt wel verrekte comfortabel. Heerlijk, nooit schakelen op momenten dat dat slecht uitkomt en gewoon vlot op de beoogde snelheid zitten doordat de CVT de motor in zijn ideale gebied houdt. Dat laatste wil soms inderdaad wel eens gepaard gaan met het nodige geluid uit het vooronder, maar dat stoort mij geenszins. En vergeet niet, op kruissnelheid draait de motor echt weinig toeren, wat enorm scheelt in het comfort, terwijl je voor een inhaalactie weinig moeite hoeft te doen om de gang erin te krijgen.
Echter, wat meerderen hier ook stellen, schakelen is voor sommige mensen (waaronder ik) een plezier. Ik mis dat ook echt in de CVT, gewoon lekker zelf aan de gang zijn om de auto van hot naar her te manoeuvreren.
Daarnaast is het schakelen en het koppelen zelf natuurlijk geen hogere wiskunde. Het ligt inderdaad ook per auto of een automaat fijner is, genoeg goede en slechte exemplaren, en het ene soort auto (+motor) leent zich beter voor een automaat dan de andere.
Tja.

Er zijn slechte en goede handbakken, er zijn slechte en goede automaatjes.

De Seat waar ik nu in rij heeft een matige handgeschakelde bak. Het gebeurt regelmatig dat ik van vijf naar vier wil terugschakelen en de bak wil niet meedoen. Dat betekent even tandenknarsen, terug naar vijf en als sloompie accelereren. Deze bak schakelt vaak genoeg redelijk goed, maar een enkele keer zit de boel gewoon dwars. Toch vind ik mijn gepruts beter dan het geschud van een automaat als de kickdown die steeds weer een forse stap terug doet om het astmatische slome gebrom om te zetten in een krachtige brul.

En dat doet ie natuurlijk net als je heerlijk 'in een bocht hangt'. De automaat besluit dat het kick-down tijd is.... net halverwege de bocht wat onrust in de auto.....

Ik vind de meest simpele CVT wel de beste versnellingsbak. Altijd het juiste toerental, altijd bij de les. De flippers waarvan men meent dat die bij een cvt horen mogen wat mij betreft er wel af gesloopt worden, maar moderne cvt's zetten het toerental van de motor wat lager als er weinig vermogen wordt gevraagd. Dan is een flipper om het toerental vast wat hoger te zetten voordat je de gasplank door het tapijt trapt wel prettig. Automaat zonder stappen met vooraf terugschakelen, wat wil een mens nog meer?

En toch heb ik het liefst een handbak. Gewoon om heerlijk in de bak te roeren op een manier die geen enkele machine na kan doen. Anticiperend terugschakelen, lui opschakelen als ik geen haast heb. Schakelen als ik daar behoefte aan heb, niet als het machientje bedacht heeft dat het waarschijnlijk zuiniger zou zijn om te schakelen. Gewoon ouderwets bezig zijn met autorijden.

Edit: Wat vroeger wel een uitdaging voor mij was, is het verschillende karakter van verschillende machines. Ik heb een tijd een viercilinder Joop Doorsnee auto gereden en een sportieve Japanse viercilinder sportmotor. De een 6000 rpm max, de ander werd pas wakker bij 6000 rpm.
Dan maakt de toerenbegrenzer van de gezinsbolide overuren en de sportmotor bromt regelmatig als een knorrige oude man.



1 keer gewijzigd. Laatste wijziging: 13-02-2017 22:09 door rke.
Quote
Blackadder the 5th
Quote
Jazzik
Quote
Kapotstuk
In potentie is de CVT perfect voor snel rijden, maar dat geldt absoluut niet voor consumenten-CVT's. Dergelijke bakken worden steeds beter en autojournalisten zijn er oneerlijk negatief over, maar ze hebben wel hun zwaktepunten.

Zwaktepunten zoals bijvoorbeeld bij accelereren onmiddellijk naar maximum koppel gaan en daar blijven tot de gewenste snelheid bereikt is?

Ik denk dat je een CVT net als een met conventionele automatische versnellingsbak met het gaspedaal "stuurt".

Het gaspedaal volledig intrappen (de zogenaamde kickdown) doet een automatische bak zover terugschakelen zodat het maximale toelaatbare motortoerental bereikt kan worden en laat de auto vervolgens versnellen.
In mijn beleving (heb zelf alleen ervaring met een conventionele automaat) zal het met een CVT precies zo gaan. Als je dat niet prettig rijden vindt, is het een kwestie van het gaspedaal wat minder diep intrappen ... winking smiley

Mijn ervaring is dat dit (sturen met gaspedaal) bij een CVT nog meer van toepassing is dan bij een 'gewone' automaat. Bij een CVT kan je immers bij accelereren het toerental constant houden als je precies weet hoe ver je het gaspedaal intrapt (mits wat ervaring met de auto).
Hoezo krijg jij kramp in je benen van het gebruik van de koppeling? Ik heb daar totaal geen last van en schakelen is echt niet moeilijk zeg, uiteindelijk is het gewoon een automatische.
Quote
106Goku
Hoezo krijg jij kramp in je benen van het gebruik van de koppeling? Ik heb daar totaal geen last van en schakelen is echt niet moeilijk zeg, uiteindelijk is het gewoon een automatische.

Sommige koppelingen gaan licht en andere gaan heel erg zwaar. In onze vrouwenautootjes zit een heel licht te bedienen koppeling maar als jij in de spits staat bij Amsterdam is dat constante gekoppel ook niet het meest prettige wat je doet.

En er zit een groot verschil tussen een automatische handbak, een handbak, een volbloed automaat, CVT, Dubbele Koppeling etc. winking smiley
Ik ben altijd een handbak fanatiekeling geweest, heb in de VS wel langdurig met een automaat gereden, maar had er ook een handbak auto bij.
Maar omdat ik veel in de stad rij en de zware koppeling met het vele schakelen van mijn (vaste merk) auto wel erg zat begon te worden wat ook vermoeiend is het het stop & go in de stad, ben ik overgegaan op een automaat. Ik had dat veel eerder moeten doen.

Ik heb meer dan genoeg power, maar rij doorgaans rustiger dan het gehengst aan de pook en de pompslag op het linker pedaal. En als er een petje loopt te klooien achter me geef ik de auto de sporen in de sportstand. Petje ook klaar met spelen.



1 keer gewijzigd. Laatste wijziging: 22-03-2017 23:12 door Anderson.
Het is heel eenvoudig, de handbak is datgene wat de beperking van de verbrandingsmotor moet maskeren. Is puur een hulpmiddel. Draai je de raampjes handmatig open, dan heet het wel/geen luxe. Moet je zelf schakelen, dan heet het opeens 'sportief' rijden.
Quote
Kapotstuk
Automaat vs. handbak

Voor autoliefhebbers ligt het anders. Schakelen is een cruciaal onderdeel van de sensatie van het autorijden.

Je hebt verschillende autoliefhebbers, ik ben bijvoorbeeld een comfortfreak en ik heb een ontzettende hekel aan schakelen
Schakelen is voor mij dus geen cruciaal onderdeel van de sensatie van het autorijden, sterker nog, het is irritant
Quote

Het is heel eenvoudig, de handbak is datgene wat de beperking van de verbrandingsmotor moet maskeren. Is puur een hulpmiddel

Dus daarom rijdt bijna heel Amerika al sinds mensenheugenis in een automaat?
Quote
De Schaduw
Quote

Het is heel eenvoudig, de handbak is datgene wat de beperking van de verbrandingsmotor moet maskeren. Is puur een hulpmiddel

Dus daarom rijdt bijna heel Amerika al sinds mensenheugenis in een automaat?

Ik snap het verband niet eerlijk gezegd. Maar een automaat doet hetzelfde als een handbak dus de originele stelling snap ik ook al niet :-)

Ik heb overigens beide en vind allebei wel prettig. Soms mis ik bij de een de handbak en bij de andere de automaat. Ik wil overigens nog wel eens een rappe auto met handbak, iets van een S5 ofzo, voelt toch machtiger aan dan met een automaat.
Sorry, alleen geregistreerde gebruikers met een forumprofiel mogen berichtenplaatsen. Nog geen forumprofiel? Maak die dan hier aan.

close