Weblog  |  Minder files?

Goed nieuws: er zijn minder files dit jaar. De schade voor het vervoerend bedrijfsleven is gedaald tot onder een miljard euro. Dankzij Eurlings - Schultz mag de lintjes doorknippen van rijstroken die haar voorganger heeft doorgezet - en dankzij de economische crisis zijn er minder files. Verder speelt mee dat in alle rijkere landen het autogebruik en autobezit - vooral onder stedelijke jongeren - afneemt. Heel wat wegenplannen, zoals die voor de bijna 1 miljard kostende onzalige RijnlandRoute ten zuiden van Leiden, die bijzondere weidevogelgebieden vernielt en Voorschoten doormidden snijdt (zie www.behoudrijnland.nl), kunnen in de ijskast. Dat spaart miljarden uit - die een nieuwe regering anders uit onze zakken haalt.

Een VVD+PvdA-coalitie zal eerder tot méér dan minder files leiden als de voortekenen niet bedriegen. De VVD zal elke poging richting kilometerheffing tegenhouden. Als puntje bij paaltje komt geeft de PvdA net als de vakbeweging meer om poen dan om groen. De forenzensubsidie - die in geen ander land bestaat en die de files aanmerkelijk verergert - blijft van kracht. Ik zie Samsom niet knokken voor de groene PvdA-wensen: kilometerheffing en lagere snelheidslimieten. Afschaffing van de 130-limiet heeft hij op voorhand geen prioriteit genoemd. Door dergelijke keuzen zullen volgens het Planbureau voor de Leefomgeving de files weer groeien, met tientallen procenten. Dat zal de VVD weer aanleiding geven harder om (nog) meer wegen te roepen, waardoor elders nog meer bezuinigd moet worden, etc. etc.

Ondertussen wordt aan enkele concrete fileoorzaken en aan onnodig oponthoud in stedelijk verkeer niets gedaan. Ik doel op de beroerde afstelling van verkeerslichten (daarover later meer) en de accidentele files, waarover ik eerder (columns " Fileterrorisme" ) geschreven heb. De eerste week van oktober was het weer raak: elke dag stonden er meer files door ongevallen dan door de “gewone” knelpunten. Een beetje regen en wind en de Nederlandse automobilisten gaan massaal kontjeneuken, één-op-één of als “kettingbotsing”. Een gehaaste of onnozele bestuurder op de A12 slaagde er zelfs in om de A13 en de A4 van Rotterdam tot Zoeterwoude en de A12 van het Malieveld tot Bleiswijk een ochtend lam te leggen. Dat is al gauw een miljoenenschade als er veel zakenauto's en vrachtwagens tussen staan waarvan de "just-in-time" containers de boot missen. In mijn eerdere columns heb ik aparte straffen, proportioneel aan de lengte en duur van de file bepleit. Bijvoorbeeld 1000 euro boete per kilometer/uur file per rijstrook. Nu krijgen roekeloze bestuurders geringe boetes, die in geen verhouding staan tot de - aan andere weggebruikers - veroorzaakte schade. Proportionele fileboetes zouden niet in de staatskas maar in een op te richten Fonds Fileschades gestort moeten worden, dat de ergste schades moet gaan vergoeden. De rechtsgrond hiervoor is, dat als iemand een medeburger schade toebrengt (zgn.”onrechtmatige daad”) waar hij verantwoordelijk voor is, hij die moet vergoeden. Waarom zou dat niet gelden als het op vier wielen gebeurt en vele kleine schades aan een anonieme groep (medeweggebruikers) oplevert? Als onze politici echt zo bezorgd zijn over de economische schade van files - ik verdenk de VVD ervan de files vooral als argument voor meer wegen te gebruiken - zouden ze eerst wat moeten doen aan het voorkomen en bestraffen van de zeer schadelijke botsfiles. Behalve met massale toepassing van Het Nieuwe Rijden kan beter rijgedrag alleen afgedwongen worden door een pittige strafmaat en invoering van risicoaansprakelijkheid voor de daders (die dus moeten bewijzen dat ze het ongeval niet konden voorkomen). Onder  daders"  versta ik ook de sukkels die zorgen voor afgevallen lading, loslopende koeien en stilstaan midden op de snelweg. Zo’n meetbare, proportionele strafmaat sluit goed aan bij de roep van politici om meer "eigen verantwoordelijkheid", "strenger straffen" en "lik-op-stuk". 

Hopelijk gaat de nieuwe minister van Verkeer met dit idee even daadkrachtig aan de slag als Schultz met verhoging van de maximumsnelheid.