Slideshow

Borreltafelgespeculeer

Nu is Renault dus aan de beurt als sjoemelkandidaat. Mijn eerste gedachte was een vraag: hoe zouden media zo'n zaak rond 1980 hebben opgepikt? Ik gok nauwelijks. In de kranten zou een handvol bloedsaaie berichten op de economiepagina's zijn verschenen, waarin saaie deskundigen bloedeloos hun competente mening gaven over een gecompliceerd technisch probleem waar wij gewone burgers ons uit bescheidenheid niet mee hadden ingelaten. Een enkele Renault-rijder had importeur, ANWB of Consumentenbond Hollands gealarmeerd een bezorgde brief gestuurd. De affaire had geen hond geïnteresseerd en was geruisloos overgewaaid.

Nu schieten de beurskoersen alle kanten op. Niemand weet het fijne. Maar het is Spektakel. Sociale media exploderen. Invallen van de Franse politie op Renault-adressen! Vijf miljard beurswaarde verdampt! De Belgische minister van economische zaken roept Renault op het matje, hoe Belgisch! En Renault ontkent natuurlijk schuld.

Kortom, we weten nog van niets. Maar dat kunnen we niet hebben, nieuws moet zwemmen.

In de media rolt het pavlovscenario dan ook volgens het boekje. Commentatoren worden opgepiept voor talkshows en actualiteitenrubrieken. Bij Eva Jinek zitten collega Budding en econoom Matthijs Bouman voor de Grote Griezelige Vragen die ze niet te klein mogen inkoppen. Jinek spreekt namens allen de verzwegen natte droom uit: 'Wordt dit net zo groot als Volkswagen?" Nou, somberen de gasten, dat staat natuurlijk te bezien, 'maar drie invallen doe je niet zomaar.' Bouman ziet duistere parallellen tussen sjoemelgate en de capitulatie van de financiële sector; hij dacht meteen aan Lehman Brothers toen VW tegen de lamp liep. ";We weten allemaal wel dat het fout zit in de auto-industrie, en er is zo'n momentje nodig dat alle journalisten erop duiken, net als met doping is gebeurd." Jinek weer: ";De Franse minister van energie, Ségolène Royal, heeft gezegd: Renault heeft niet gefraudeerd. Ik zou zeggen: dat is een forse uitspraak voor het onderzoek klaar is." Budding vindt dat de slager daar zijn eigen vlees keurt, aangezien Renault deels van de Franse staat is. Die marsroute smaakt naar meer. Jinek: "Ik neem aan dat wanneer er wel iets aan de hand is, er politieke consequenties zitten aan zo'n uitspraak." Jaja, kan niet missen. Dit is groot, mensen.

Ik zag het met ademloze verslagenheid aan. En hierom zeg ik als gedoodverfde insider ook altijd nee tegen deskundologische schijnvertoningen op radio en tv. Als min of meer bekende stukjesschrijver voor min of meer bekende media word je in de Hilversumse Rolodexen nu eenmaal vanzelf dat telefoonnummer onder de A van Autoboeren. Vroeger liet ik me uit ijdelheid nog wel eens overhalen, maar zelfs narcisten worden wijzer; ik trek dat borreltafelgespeculeer niet meer.

Toen VW vorig jaar groot nieuws werd, moest ik eerst een paar radioprogramma's afwimpelen. Daarna werd ik uitgenodigd om bij Pauw te komen praten. De waarheid is dat ik geen zin had, en een collega kon aanbevelen die veel beter op de hoogte was. Sorry jongens, thuis best. Gekeken heb ik wel. Met de benen op tafel en een fijne Barolo naast me zag ik Jesse Klaver van GroenLinks dreigende taal over de fabrikanten spreken, als mocht blijken dat etcetera.

Ik gaapte, schonk nog maar eens in, hapte in mijn romige jonge Comté en mompelde: je weet van niets jongen, je weet van niets. We hangen er maar zo'n beetje bij, wij van de media.